Tagarchief: zeeland

Zoals de oude zongen… Concert van Bram Beekmans leerlingen

Een concert van 4 leerlingen van Bram Beekman. Samen spelen Tannie van Loon, Wouter van der Wilt, Jan Willems en Gerben Mourik op het De Rijckere-orgel in de Oostkerk te Middelburg. Op dit orgel is Bram Beekman bijna 20 jaar organist geweest. Hij overleed vorig jaar en met dit concert herdenken en eren ze hun leermeester.

Ik ken Bram Beekman vooral van de Bach-serie die hij in de jaren 1990 voor Lindenberg op cd zette. Hij bespeelt hierin een groot aantal barokorgels. Zijn stijl heel secuur en degelijk. Soms op het saaie af, maar na jaren luisterend speelt hij vooral heel doorzichtig.

Een fuga wordt bij hem nooit een show, maar blijft tot het einde maatvast en helder. Geen spektakel met 32-voeten of overdadige klavierwisselingen. Alleen als het nodig is en nooit meer.

Dat is meteen ook het bijzondere aan het De Rijckere-orgel. Toen Bram Beekman in 1990 aan de Bachserie begon was hij organist in Vlissingen. Aan het eind van de serie begon hij in Middelburg. Een historisch instrument van een Vlaamse bouwer. Een flink orgel en heel rijk versierd.

Orgel=Büchlein

Niet echt barok, meer iets voor muziek van de zonen van Bach en Mozart. Iets meer galant. Al vind ik persoonlijk de koralen uit het Orgel=Buchlein uitgevoerd door Bram Beekman op dit orgel in 2010 mooier dan de opname die hij bijna 18 eerder maakte in Vollenhove voor de Bach-serie. Bij het concert van zijn leerlingen hoor ik ook veel Bach, waaronder het koraalvoorspel ‘Ich ruf zu dir’ uit hetzelfde Orgel=Büchlein.

De 4 leerlingen laten ook een andere kant van Bram Beekman horen. Die van improvisator en componist. Ik heb Bram Beekman een paar keer gehoord, zoals bij de presentatie van het eerste deel van de Bach-serie in de Laurenskerk te Rotterdam. Bij een concert in de Oude kerk van Veenendaal improviseerde hij en speelde enkele van zijn Valeriusliederen. Een verrassende stijl waarbij mij de fraaie harmonisaties vooral zijn bijgebleven.

Vroegmodern klankidioom

Ook bij het concert van zijn 4 leerlingen, hoor ik deze kant van Bram Beekman. Harmonisch doorwrocht, niet angstig voor een hedendaags akkoord, maar wel passend. Of zoals hij zelf weleens aangaf in interviews, een vroeg-modern klankidioom.

Veel vind ik terug bij zijn 4 leerlingen Tannie van Loon, Wouter van der Wilt, Jan Willems en Gerben Mourik. Stuk voor stuk bezig met een zorgvuldige interpretatie. Maatvast, niet bang om een pittig werk ter hand te nemen en stilistisch ijzersterk.

Geen grootse effecten

Geen grootste effecten, maar mooi aangezet en zorgvuldig geregistreerd. Eerlijk. Speel maar gewoon, dan speel je al gek genoeg. Dat terwijl dit orgel allerminst helder en duidelijk is. Het dreigt soms te versmelten in wolligheid. Het vraagt om zorgvuldig spel.

Het is een instrument dat veel aandacht vraagt van speler en toehoorder. Dat leer ik van dit concert. En ik denk bij het horen van deze 4 leerlingen op het orgel: wat zou Bram Beekman ervan hebben gevonden…

Stormvloedkering – rondje Deltawerken (5)

img_20161125_143909We rijden naar het hoogtepunt van deze autorit langs en over de Deltawerken: de stormvloedkering in de Oosterschelde. Het duurt best lang voordat we er aankomen. De duinen waarachter wij rijden geven zich niet zo snel prijs. Als we dan de bocht nemen, zien we de pilasters al staan. De lange witte palen waaraan de grote schermen hangen.

Het is de trots van Nederland en laat zien hoe eeuwen van strijd met het water, kan samenkomen in dit machtige bouwwerk. Het biedt veiligheid en tegelijkertijd geeft het ruimte om de bedrijvigheid in de Oosterschelde door te kunnen zetten. Het compromis dat tot iets buitengewoons geleid heeft.

img_20161125_144720.jpgOp het eiland Neeltje Jans pauzeren we even. We nemen een smal dijkje en kijken in de richting van de middelste stormvloedkering. Het is eb want het water trekt zich terug. Als je goed luistert, hoor de zee. De ijzig koude wind maakt het beeld compleet. Wat is dit mooi. Dit is Nederland zonder opsmuk.

Als we weer instappen, pakken we het laatste stukje van de Deltawerken. De Brouwersdam over de Grevelingen en dan door over Goeree Overflakkee. De smalle dam over het Haringvliet is de laatste bescherming tegen de onstuimige zee waarover we rijden. Dan komen we in de drukte van de Europoort.

img_20161125_144836.jpgHet ruikt hier onwelriekend naar onbewerkte olie. De enorme silo’s waarin de brandstof wordt bewaard geven het gebied iets unheimisch. De petrogene industrie heeft het hier gewonnen van de natuur. De schoonheid van Rozenburg waar bijvoorbeeld Maarten ’t Hart over schrijft in zijn romans.

Het is er allemaal niet meer en heeft plaats moeten maken voor de stinkende industrie. Ik kan alleen maar hopen dat de natuur zal winnen van deze stinkzooi. Dat wij hier rijden op dezelfde olie, vergeet ik maar even. We hebben een schitterende autotocht en moeten ook dit stukje van Nederland niet vergeten.

img_20161125_145237.jpgDan sluiten we aan in de vrijdagmiddagfile rond de havenstad. De tunnels en het nieuwe stukje snelweg van de A4 naar Delft. Ook hier wint de economie het van de natuur. De lange tunnel ten spijt die naar ik mij heb laten vertellen voornamelijk door Spaanse arbeidskrachten is neergezet.

De honden hebben de strijd opgegeven en liggen op mijn schoot te slapen. Zelfs Teuntje ligt half op haar rug. Zou het dan toch gelukt zijn om ze te laten wennen aan een lange rit in de auto?

Ik durf het alleen te hopen…

img_20161125_145028.jpg

Veere – Rondje Deltawerken (4)

img_20161125_134429.jpgAls we dan uiteindelijk over de A58 rijden, de enige snelweg van Zeeland, rijden we door tot Middelburg waar we afslaan in de richting van Veere. Ik ben er heel vroeger geweest. Een foto waar ik met mijn broertje en zusje op een kanon zit, is er het bewijs van. De grote kerk in dit kleine gehucht staat me nog bij. We zijn er toen in geweest.

Tegenwoordig is het een concertzaal geworden waarin allerlei culturele activiteiten gehouden worden. In het lage koor, is nu de protestantse kerk gehuisvest. Het is groot genoeg voor het geringe aantal zielen dat hier woont. De derde beuk is lange tijd voor opslag gebruikt, maar later afgebroken. De eigenaar van de opslag, een metselaar, zag er wel handel in om de stenen van dit gedeelte van de kerk te verkopen.

img_20161125_135308.jpgDat de gigantische kerk behouden is gebleven, is misschien wel aan Napoleon te danken. Hij maakte van de kerk een hospitaal en later heeft het de kerk functie gekregen van bedelaarsgesticht en kazerne.

Het hele stadje ademt al eeuwen de sfeer van verval en vervlogen tijden. Vooral in de 19e eeuw wordt dit beeld versterkt. De enorme kerk versterkt dit effect, terwijl al tijdens de bouw van dit gebedshuis de activiteiten werden gestaakt.

img_20161125_134728.jpg

Of het nu is dat de stad destijds te grote schoenen aantrok of dat de inkomsten uiteindelijk afnamen, is mij niet duidelijk. Of er een reden ligt in de bereikbaarheid van de haven of dat de stad slachtoffer is geworden van politieke keuzes, is mij niet duidelijk.

img_20161125_135806.jpgWe lopen nu door de stad op zoek naar een viskraam. We vinden hem niet. Alleen in de centrale winkelstraat staan wat restaurantjes en winkels. Het historische museum is geopend, maar de honden houden ons buiten. Hier ligt waarschijnlijk de heilige graal naar de oorzaak van het verval van Veere.

We lopen door een stad vol met imposante bouwwerken. De stad lijkt best op een Vlaamse stad. Het stadhuis, de grote kerk die in opbouw sterk doet denken aan gelijknamige Onze Lieve Vrouwekerk in Antwerpen. De kleur van de stenen en de opbouw van de toren. Het oogt allemaal als een droom die uiteindelijk door de werkelijkheid is ingehaald. Het hoge godshuis is echter in de wijde omtrek nog te zien. In die zin is de missie geslaagd.

img_20161125_140858.jpg

Grootste zoutwatermeer – rondje Deltawerken (3)

img_20161125_120906.jpgVlakbij de sluizen staan we even stil en zien hier het water van de Oosterschelde, het grootste zoutwatermeer van Europa. Wat een machtige plek, ook omdat hier zoutwater en zoetwater elkaar treffen. Het uitzicht is geweldig. Zeker ook omdat de blauwe lucht zo mooi aftekent. In de verte zien we de brug waar wij zo over zullen rijden naar de Anna Jacobapolder.

De bestemming is Tholen. Ik ben er nog nooit geweest en ontdekte laatst dat het een vestingstad is. Als we eenmaal in de buurt van de stad komen, laten we hem links liggen. We rijden verder, want de honden zijn net rustig en we toeren zo heerlijk voort.

img_20161125_121008.jpgHet is een belevenis als in On the Road van Jack Kerouac, lekker rondrijden zonder kopzorgen. Zonder een echte bestemming. De rit is het doel, want wat is het hier mooi. Zeker ook als we tussen Tholen en Zuid-Beveland rijden.

De lange, uitgerekte dijk, de Oesterdam geeft het een ervaring alsof je over de lange dijk naar Venetië rijdt. Het water, de wolken en het land dat zo ver weg ligt. Een prachtig gezicht, zeker ook omdat de zon zo mooi op het water schijnt.

Lees maandag het 4e deel van onze autorit langs de Deltawerken

img_20161125_124250.jpg

Knooppunt Hellegatsplein – rondje Deltawerken (2)

img_20161125_110759We komen weer in beweging en rijden over de Van Brienenoordbrug. We kiezen de richting van het knooppunt Hellegatsplein. Deze plek was voor 1953 beducht onder binnenvaartschippers. Hier kwam het zoutwater bij het zoetwater en kon het flink spoken. In haar roman over de binnenvaart, Een vrouw van staal, haalt Corine Nijenhuis deze plek in de rivierdelta aan.

Voor mij is het ook onlosmakelijk verbonden met de roman MIM, of de doorgestoken globe van A.F.Th. van der Heijden. Een indrukwekkend verhaal waarin de voetbalrellen tussen Feijenoord en Ajax op een buitengewoon intrigerende manier zijn verwerkt.

img_20161125_142512.jpgHet boek stroomt zo over van de ideeën dat het mij maar niet lukt om vat te krijgen op het verhaal. Misschien ook omdat Van der Heijden hier in een ogenschijnlijk toevallige moord een moderne oedipus-mythe weet te verweven. Een knap staaltje vertelkunst, maar daarmee kookt de roman in mijn ogen over van duiding. Ook omdat het in een bijzonder barokke stijl geschreven is.

Op dit punt herinner ik mij de rit naar Ouddorp met de bus, in de tijd dat ik daar evangeliseerde op een grote camping. Ik was getroffen door de grote hoogte waarop de brug over het water is gespannen. Vanuit een bus geeft dit nog eens een extra uitzicht, de verte in. De wijdsheid treft mij nu opnieuw, al kunnen we niet zo goed over de reling kijken. In de verte is het water en het land goed te zien.

We rijden door, laten Willemstad liggen en gaan de andere kant op naar het eiland Goeree-Overflakkee. Daar slaan we bij Oude Tonge af naar het Zuiden in de richting van Zeeland, naar de Grevelingen. Hier treft ons het uitzicht nog veel meer. Ook omdat we verkeerd rijden. We rijden naar Bruinisse, maar moeten eigenlijk de andere kant uit.

Tijd voor een pauze.

img_20161125_145944

Rondje Deltawerken (1)

img_20161125_110759Een dagje langs en over de Deltawerken rijden om kennis te maken met een belangrijk stukje geschiedenis van Nederland. Het idee leeft al een tijdje, maar in de zomer vind ik Zeeland te druk. Daarom gaan we op een dag dat alleen Doris vrij is: studiedag op school.

Hoe lang doe je over zo’n rit van meer dan 400 kilometer? Ik heb eigenlijk geen idee, daarom nemen we de honden maar mee. Het is meteen een goede training in autorijden. Ze houden er helemaal niet van. Bij het autorijden gillen, joelen en brullen ze dat het een lieve lust is. Daarom geeft Inge voor vertrek wat rustgevende en kalmerende pilletjes.

Daarom ook zit achterin ook een volwassene zodat de honden iemand hebben om door gerustgesteld te worden. Het lukt niet altijd, daar komen we al snel achter. Verloopt het eerste stuk van de reis op deze vrijdagochtend voorspoedig, op de A16 zit een kleine hic-up. Er staat een vrachtwagen vast op de Van Brienenoordbrug.

img_20161125_111736.jpgDe vrachtwagen schijnt te hoog te zijn, beweert de man op de radio die de file-informatie voorleest. Daarom sluiten wij aan in de rij. Hij staat muurvast. Als ik de motor uitschakel, schiet Teuntje helemaal in de stress en knalt tegen Doris’ hoofd aan. Een pijnlijke toenadering.

Ik besef een beetje te laat dat we dus best hadden kunnen kijken naar de oudste van de Deltawerken, de eerste maatregel om het water tegen te houden. Het is de stuwdam waarmee de Deltawerken begonnen zijn: de stormvloedkering bij Capelle aan de IJssel. Hier stond het water op 1 februari dreigend hoog, maar bleef het beperkt tot de dreiging. Hiermee bleef een gebied waar 1 miljoen mensen woonden, een overstroming bespaard.

Gelukkig valt het allemaal mee. Waarschijnlijk is het voldoende om de banden leeg te laten lopen voor deze vrachtwagen. Wij mogen weer doorrijden.

Lees morgen het 2e deel van ons rondje Deltawerken