Tagarchief: vader

De 8 bergen, leestip – boeken

Soms neem je een leestip over. Zo beveelt de ontwerper waarmee ik werk in zijn prachtige magazine, de roman De acht bergen aan. Het is een bijzonder verhaal deze roman van de Italiaan Paolo Cognetti. En wat voor een roman is dit. Genieten geblazen als je het boek openslaat Het verhaal grijpt je meteen bij de opening en laat je eigenlijk ook niet meer los.

En wat een opbouw! In 3 delen opgedeeld, is het verhaal over een vader en een zoon. Daarnaast vertelt de roman het verhaal van een vriendschap. Een heel bijzondere vriendschap van de hoofdpersoon Pietro met Bruno. Al noemt Bruno hem Berio. Bruno woont in het bergdorp Grana dat Pietro en zijn ouders elke zomer bezoeken.

Gek op de bergen

Pietro en zijn ouders gaan elke zomervakantie naar het dorp Grana in de Italiaanse Alpen. Zijn vader is helemaal gek op de bergen en wil alle toppen zien te bedwingen. Terwijl hij pas op een hoge gletsjer ontdekt dat zijn zoon aan hoogteziekte lijdt.

Het is de herinnering die verteller in het 1e deel schrijft. In het 2e deel, maakt het verhaal een sprong in de tijd. Pietro’s vader is overleden aan een hartaanval onderweg. Te hard gewerkt, stelt de ik-persoon. Hij krijgt van zijn vader een nog te bouwen huis in Grana. Hier komt hij na ruim 13 jaar weer terug in het dorp waar hij veel vakanties heeft doorgebracht.

Huis in de bergen

Het is een innemend deel uit de roman van Paolo Cognetti. Hier bouwen Pietro en Bruno samen het huis in de bergen dat zijn vader eigenlijk had willen bouwen. Het is een bouwval en wordt omgevormd tot een heuse berghut. Pietro draagt de goederen dagelijks van het dorp naar de plek waar de bouwvakker Bruno het huis steen voor steen opbouwt.

Er bekroop mij een gevoel van onvermijdelijkheid: om redenen die ik niet kende had mijn vader gewild dat ik hiernaartoe zou komen, naar dit door lawines geteisterde plateau onder die vreemde rotswand om samen met deze man aan die bouwval te werken. En ik dacht bij mijzelf: oké, pa, kom maar op met je raadsel, laten we kijken waat je voor me in petto hebt. Laten we kijken wat er voor nieuws te leren valt.

Heel bijzonder om te zien hoe deze mannen naar elkaar toe groeien en de vriendschap uit hun jeugd weer voortzetten. Hier leert Pietro een heel andere vader kennen. Iemand die bezield is door de bergen en die probeert elke bergtop in de omgeving te bedwingen. Soms gaat hij alleen, maar hij klimt ook heel vaak met Bruno, die hij bijna als zijn zoon beschouwt.

Het verhaal krijgt een bijzondere wending als Pietro zijn vriend laat kennismaken met zijn vriendin Lara. Pietro is geen kei in relaties, maar Bruno weet het hart van Lara te veroveren. Ze gaan samen een kaasboerderij in de bergen beginnen. Een loodzwaar bestaan, waar Pietro tegen op kijkt.

Filosofie van de 8 bergen

Je ziet hoe het verhaal zich meer en meer ontwikkelt en de Tibetaanse filosofie van de 8 bergen verovert. Hier ontleent de roman ook zijn naam aan. Pietro is een verwoed liefhebber van de Himalaya. Omdat, zoals hij het tegen Bruno zegt, dat de echte bergen zijn. Voor Pietro is de Himalaya de oertempel. Iets waar hij meteen spijt van krijgt als hij het tegen zijn vriend heeft verteld. Bruno is helemaal geen wereldreiziger en slechts 1 keer in zijn leven naar Turijn geweest. Hij hoort thuis in de bergen, stelt hij.

De mandala is een weergave van de wereld. In het centrum staat een heel hoge berg, de Sumeru. Daar omheen bevinden zich 8 bergen en 8 wereldzeeën. De Tibetanen vragen zich af wie er meer heeft geleerd: degene die de 8 bergen heeft beklommen of hij die de top van de Sumeru heeft bereikt?

Het loopt allemaal anders, het zware bestaan in de bergen is onhoudbaar. De economische omstandigheden drukken zwaar op Bruno, bovendien blijkt zijn relatie met Lara hier niet tegen bestand. Ondanks dat ze samen een prachtige dochter hebben. Het zorgt ervoor dat Bruno zich nog meer terugtrekt in de bergen. Zelfs Pietro is hier niet tegen bestand.

De roman kiest op geen partij. Dat is de kracht van het verhaal. Niet voor de hoofdpersoon die zich gedraagt als een wereldreiziger en die probeert de wereld te leren kennen door alle toppen te zoeken. Of de honkvaste bergbewoner Bruno, die dicht bij de natuur staat en de wereld vanuit 1 standpunt kent. Geen van beide is een overwinnaar, net zomin een verliezer. Als is Bruno wel geneigd zich dit toe te willen eigenen.

Ode aan de bergen

Daarmee is de roman De acht bergen een schitterende ode aan de bergen, vriendschap en tegelijk aan de bijzondere relatie tussen vader en zoon. Wat een prachtig verhaal is dit. Al zijn er wel wat eigenaardigheden die mij opvallen.

Geen enkel verhaal is volmaakt natuurlijk en het geeft de roman ook zijn charme. Maar de lezer blijft toch ook achter met een raadsel. Wat is er precies gebeurt tussen de hoofdpersoon en zijn vader? Waarom trekt Pietro na zijn 17e nooit meer met zijn vader de bergen in?

Het antwoord laat zich een beetje raden, maar komt niet expliciet naar buiten. Wel laat het verhaal vele mogelijke antwoorden zien. En daarmee staat in mijn ogen het ijzersterke verhaal echt boven alles. Het torent als een hoge berg boven de rest uit. Niet in te nemen en onmogelijk om te doorgronden.

Paolo Cognetti: De acht bergen. Oorspronkelijke titel: Le otto montagne. Uit het Italiaans vertaald door Yond Boeke en Patty Krone. Amsterdam: De bezige bij, 2017. 240 pagina’s. ISBN: 978 90 234 6641 3. Prijs: € 20,99
Bestel

Difterie en inenten

img_20160809_122303.jpgIn het werk van Jan Wolkers komen een paar elementen steevast terug. Zoals de streng gereformeerde opvoeding, de autoritaire vader, het grote gezin en de dood van zijn broer in de oorlog. Vooral het laatste vormt in bijna elke roman een bezwering. Het is een vermenging van rouw, verdriet en weemoed naar zijn in de hongerwinter overleden broer.

In De doodshoofdvlinder gebruikt de verteller het overlijden van zijn broer in de oorlog om zijn vader van katoen te geven. Hij verwijt vader dat zijn weigering zijn kinderen in te enten, heeft bijgedragen aan de dood van zijn broer. Paul denkt eraan als hij bij het kerkhof is en aan het boek over hengelsport denkt. Hij schonk dit boek aan zijn broer toen hij 20 jaar werd.

Er laaide ineens een vurige woede in hem op.
Als mijn vader niet tegen inenting was geweest omdat de hemelse vader zelfs geen mus zonder zijn wil laat vallen, was Hugo niet aan difterie gestorven, dacht hij. Godverdomme. Die klootzak had toch ook een bel op zijn fiets. (61)

Broer Hugo komt verderop in de roman voor als hij spreekt met zijn jongere broer Karel. De gelovige Karel vertelt dat hij de dood van hun broer destijds zag als straf. Karel noemde zijn broer ‘Hugo spugo’, waarna hij een trap op zijn achterwerk kreeg. Bij zijn dood, dacht Karel: ‘Dat komt er nou van’. Aan Paul vertelt hij dat hij er nog steeds zo over denkt.

Vader krijgt een plekje boven zijn zoon en zijn dochter. Pauls moeder spreekt wel over de dood van vaders broer Hendrik, maar niet over hun overleden zoon Hugo en haar jongste dochter die eveneens in de oorlog gestorven was. Hendrik was ongelovig en zag eruit als een duivel, herhaalt ze steeds.

Jan Wolkers: De doodshoofdvlinder. Roman. Amsterdam: Uitgeverij De bezige bij, [1979]. 3e druk, 1999. ISBN: 90 234 3923 6. Prijs: € 10. 244 pagina’s. Bestel

Een boek voor je vader? #50books vraag 25 #vaderdag

image

Op vaderdag worden veel vaders een beetje verwend. Mij kan het niet zoveel schelen en mijn dochter ook niet, merk ik vandaag. Maar over lezen en vaders kun je wel meerdere blogs schrijven.

Mijn vader houdt wel van boeken maar is niet zo’n lezer. Soms geef ik hem een boek, maar ik maak hem blijer met een mooie cd, zoals ik laatst gaf op zijn verjaardag.

De vraag van deze week is van boekenblogger Martha:
Met welk boek zou je je vader echt blijmaken?

Of heb je hem vandaag al blijgemaakt met een boek? Het mag ook een herinnering zijn of een gedachte welk boek je hem nog zou willen geven. Niet alle vaders zijn er namelijk nog. Trek de vraag daarom zo breed als je wilt.

Blog mee over #50boeken

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Vissers (2)

image

De vis ligt nog altijd doodstil in het net. Maar als de jongen zijn 2 handen onder het dier geschoven heeft, slaat de snoekbaars zich ineens omhoog. Hij laat de vis geschrokken los. ‘Pak hem nou in de nek’, roept zijn vader. ‘Hier hou vast.’ ‘Maar ik durf niet,’ zucht de jongen. Hij wappert met zijn armen. Zijn vader loopt naar het net en pakt het beet.

Plotseling werpt de grote snoek zich omhoog en valt half met het vangnet in het water. De vader laat het net in het water zakken en gebaart naar de zoon. De vis maakt opnieuw een zwembeweging en hapt zich vast in het net. ‘Verdomme’, roept de vader en werpt zijn sigaret in het water. ‘Hij zit vast.’

Hij hijst het net aan de waterkant. Zijn zoon staat er zwijgzaam bij. Het dier ligt doodstil en vader hannest met het net. Als hij het dier losheeft, houdt hij het trots omhoog. ‘Hier, zo moet het.’ De jongen pakt het mobieltje en klikt voor de foto. De snoek beweegt niet meer. Hij geeft zich gewonnen.

Dan buigt de vader met het dier naar het water en laat de grote snoek in het water zakken. Het zwemt traag weg met brede slagen. Hij is uitgeput van het gevecht en verblijf op de waterkant. Vader haalt het pakje sigaretten uit zijn zak en vist er eentje uit. Hij steekt de peuk aan en loopt met het vangnet naar de brug.

De jongen werpt de hengel weer in het water terwijl zijn vader het net staat te repareren tegen het brughoofd. Af en toe glijft er een rookpluim tussen zijn lippen. Dan mompelt hij iets en wringt zijn vingers tussen de fijne mazen van het net.

In het water verderop lijkt iets te plonsen, bewustgeworden van zijn vrijheid. Het leven gaat verder, maar dat hoeven de vissers niet te weten.

Vissers (1)

image

De hengel maakt een parabool in de richting van het water. Aan de andere kant hangt vader die in gevecht is met een reuzenvis. Zijn zoon laat het werpnet onhandig in het water vallen en trekt het er weer uit. Het valt vrijwel meteen weer in het water met een plons.

De vis trekt hevig aan het koord. De vader sjort met kracht aan de hengel. Tussen zijn lippen houdt hij een peuk vastgeklemd. Hij roept wat naar de jongen. Het net om de grote vis omhoog te halen valt weer met een plons in het water. De vader scheldt iets. ‘Kom, hou dat ding hieronder man.’

Langzaam komt er een bek omhoog. Het dier vecht voor zijn leven en trekt zich weer naar beneden. Hij houdt iets groens in zijn bek. Het zal wel het aas zijn. De vis hapt nog een keer en trekt uit alle macht aan het koord. De hengel blijft in een kromme boog staan.

Dan heeft de jongen beet. Hij laat het net onder de vis door gaan. ‘Kom op omhoog’, roept zijn vader. De sigarettenrook dwarrelt met zijn stem mee. De snoek aan de hengel probeert nog door te vechten, maar het lukt niet meer. Uitgeput laat hij zich optillen, geeft nog een paar slagen, maar het gaat niet. Hij kan niet meer.

De jongen moet het net met de snoek omhoog zien te krijgen. Zijn vader roept iets en onhandig plonst het net weer in het water. De snoek beweegt niet meer. Het sterke dier lijkt wel dood. De kracht is er helemaal uit. De vader mompelt iets. Zijn lippen houdt hij teveel op elkaar geklemd om de sigaret niet te verliezen.

Dan pakt hij geërgerd het vangnet en hijst het dier op de waterkant. ‘En nou pakken’, zegt hij. De zoon loopt onhandig naar het net. ‘Nee, met handschoenen aan.’ ‘En we moeten hem op de foto zetten’, zegt de jongen. Hij stapt naar de kist iets verderop en trekt de handschoenen aan.

‘Pak hem beet’, roep zijn vader. ‘Maar hoe?’ vraagt de jongen. ‘Gewoon van onderen.’ De jongen buigt naar voren. Angstig dat de doodstille vis zich ineens in beweging zet. Hij duwt een hand onder de enorme vis. ‘Pak hem in zijn nek’, roept zijn vader. Hij houdt de hengel nog altijd vast maar houdt zijn mobieltje in de aanslag voor de foto.

Lees morgen het vervolg: Vissers (2)