Tagarchief: twente

Dagje Oldenzaal en Denekamp – Twente

Oldenzaal. Ik wil er al langere tijd heen. De bijzondere ervaring die ik 3 jaar terug had in de Plechelmusbasiliek. Die diepe religieuze mystiek die ik beleefde, die zou ik opnieuw willen ervaren. Die duistere noordelijke gang, waar je zowaar midden in de Middeleeuwen stapt. Zonder opsmuk. Gewoon die donkere gang, waar je echte mystiek ervaart.

Daarom wil ik op mijn verjaardag naar Oldenzaal. En ook omdat ik eindelijk eens die stoel van Huttenkloas wil zien. De beroemde crimineel uit Twente, die zonder geweten mensen vermoorde. Het verhaal gelezen in Wilminks kinderverhaal over 2 meisjes die door Twente trekken en alle verhalen beleven, net als het ervaren van de Middeleeuwen in de oudste kerk van Twente.

Boeskooldagen

Wat ik weer vergeten ben, maar ontdek als we in Oldenzaal aankomen, zijn de zomerfeesten. De Boeskool-dagen. Boeskool, de naam die Oldenzaal met Carnaval draagt, maar ook in de zomer. Een braderie met veel muziek is door de hele binnenstad opgebouwd. Een binnenstad die in de jaren 1960 ernstig onder een vernieuwingszuchtige wethouder te lijden heeft gehad.

De wethouder is allang vergeten, want hij wist niet dat je je juist onsterfelijk maakt, door je in te zetten voor het behoud van het verleden. En het samen laten smelten van verleden en heden. Niet door het slopen van een binnenstad en volplempen met lelijke betonnen kolossen.

Plechelmusbasiliek

Parkeren is dus extra lastig met al die drukte voor de braderie. Gelukkig is het regenachtig, wat de drukte vermindert. We gaan snel de Plechelmus in. Er klinkt een mis van Mozart. Muziek die niet echt past in deze profane sfeer. Te frivool, te licht. Deze duisternis vraagt om de krullende zang van het Gregoriaans. Maar niet om het lichte, bijna lichtzinnige van Mozart.

Misschien dat het daardoor niet zo overweldigend overkomt. Misschien ook omdat we de vorige keer op de fiets waren en van de drukte buiten zo de rust binnenstapten. Wat een schoonheid. Vooral die Noordelijke gang, waar het licht zo mooi is. Heel kleine vensters waar nauwelijks licht binnenkomt. Wat een verschil met die andere kant, waar de hoog-gotiek zegeviert en het licht binnenvalt door de veel hogere vensters.

En het gouden beeld van Plechelmus. Verborgen gehouden in de tijd van de reformatie. Een beeld uit de late gotiek, in mijn beleving heeft het veel verwantschap met het beeld van Servaas in Maastricht. Dit beeld mag wat vaker naar buiten in prosessies. Niet alleen in periodes van dreiging, zoals in Maastricht. Daar gaat Servaas alleen naar buiten bij grote dreigingen zoals oorlogen en andere rampen.

Ook bijzonder het skelet dat in de oude, opengewerkte grafkelder ligt. Het is oud en grijnst je aan met de grote holle oogkassen en bovenkaak met halve tanden. Verder is het vooral de kunst om de rust te zoeken en de mystiek toe te laten. Het gaat beduidend moeilijker dan de vorige keer. Denk dat ik er toen ontvankelijker voor was. Je moet het zeker niet opzoeken om het te krijgen, dat leer ik hiervan.

Palthehuis

Daarna op zoek naar de oudheidkamer van Oldenzaal. Het blijkt het Palthehuis te heten, na de laatste bewoners, de rijke patriciërsfamilie Palthe. De domineesfamilie bezat heel veel landerijen rond Oldenzaal en Nieuwleusen (bij Zwolle). Er gaan veel verhalen over de familie de ronde. Waarvan de laatste bewoonster Gulia in onmin met haar zus leefde. Tussen beide zussen werd een hoge schutting gebouwd, zodat ze elkaar niet meer hoefden te zien. Wat een heerlijke verhalen, ik geniet ervan.

We krijgen het verhaal te horen bij de entree van de gastvrouw die over het museum en de bewoners van het huis vertelt. Onderwijl kijk ik naar de enorme hoeveelheid appels die van de appelboom in de tuin van het museum zijn gevallen. Daar kun je een flinke verjaardagstaart van bakken. Net als de grote vijgenboom die er staat. Wat een bladeren en als je goed kijkt, zie je ook heel veel vijgen zitten.

Verdwenen meuk

Het huis is net opgeknapt. Veel van de meuk is weg. Het is nu echt een woonhuis geworden, waarvan het net lijkt of de bewoonster even weg is en je binnenstapt. De verf ruikt nog heel vers. Net als dat de kamers bijzonder fris ogen. Wat een gave blauwe kleuren in de eetkamer. We krijgen meteen inspiratie om thuis ook aan de slag te gaan met het hout rond de ramen. De nisjes moeten nodig geverfd worden en als je dit zo ziet, ervaar je meteen wat zo’n frisse kleur met je doet.

De kleine bibliotheek achterin is geweldig. Niet een heel grote ruimte, maar wat een boeken. Prachtige banden en zeker een bijzondere collectie voor een gewone burger. De andere kamers ogen bijzonder fris en opgeruimd. Aan de muren hangen mooie schilderijen en ook kleine kamertje vooraan, bevat een heuse secretaire, met veel vakjes en laadjes. Op het bureau liggen kasboeken. Heerlijk om in te neuzen.

Geschiedenis van Oldenzaal

In de schuur achter het huis is een tentoonstelling ingericht over Oldenzaal. Hier vind je veel van de geschiedenis terug. De roerige tijd rond de Reformatie en de 80-jarige oorlog. De stad is wisselend in handen van de Prins en de Spanjaarden. Uiteindelijk verliest de stad zijn bijzondere religieuze betekenis en haar stadswallen blijven beperkt om zich te weren tegen rovers en ander gespuis. Een strategisch belang is er niet meer, waarmee de stad een belangrijk deel van haar betekenis kwijtraakt. Het luidt het verval in van de stad.

De rest is vooral later geweest, met als dieptepunt de 20e eeuw waarin veel van de eeuwenoude waardevolle gebouwen het moeten ontgelden. Er is veel afgebroken. Wat er in de zaal staat, geeft een mooi beeld van de stad waar ook recht werd gesproken. Zo staat er de beroemde martelstoel waarin Huttenkloas tot een bekentenis zou zijn afgedwongen.

De stoel heeft aan de poten, flinke balken zitten waarmee de stoel niet zomaar omgegooid kan worden. Het verhaal gaat dat Huttenkloas zich flink verzette en zich met stoel en al omwierp. Het is een imposante stoel die waarschijnlijk al veel ouder is dan uit de tijd van de veroordeling van Huttenkloas en zijn vrouw in de 17e eeuw.

Huttenkloas

Het blijft een prachtig verhaal van een zware crimineel, zonder geweten. Zijn vrouw doet niet veel voor hem onder. Als Klaas wordt geradbraakt en daarna als straf wordt gevierendeeld. Hij krijst het uit van de pijn in zijn laatste momenten en schijnt zij te roepen dat Klaas altijd kleinzerig is geweest.

Ik ben ook onder de indruk van het hoofd van zandsteen uit de 11e eeuw. Het is heel minimalistisch uitgehouwen. Het zou zo uit onze tijd kunnen stammen. Wat een prachtige, eenvoudige vormen. Het is gebruikt om op een zuurkoolvat als gewicht. Onderin het hoofd zit een gat om het eventueel op een staak te zetten.

Zo rijden we weg van de Boeskool braderie in de richting van Denekamp. Onderweg bij de rotonde waar we afslaan in de richting van Denekamp en Nordhorn, vertel ik over het gezin dat aan een fietsvakantie deed. Vaderlief had een fietskar achter zich aan en achterop de bagagedrager zat een teckel die de hele rit gilde. Het zou zo Teuntje kunnen zijn. We zien het weer voor ons en lachen nog een tijdje als we afdalen in de richting van Denekamp voor een bezoekje aan Natura Docet.

Natura Docet Wonderryck Twente

Als je Denekamp binnenrijdt, is aan je rechterhand vrijwel meteen het museum Natura Docet Wonderryk Twente. Het heet in mijn beleving altijd Natura Docet, maar sinds de verbouwing een paar jaar geleden heeft het museum de toevoeging Wonderrijk gekregen. Het is een klein natuurhistorisch museum en stond absoluut op mijn lijstje om nog eens te bezoeken. Net als de natuurhistorische musea in Rotterdam en Maastricht.

Het gebouw stamt uit de jaren ’20. Natura Docet is het eerste natuurhistorische museum in Nederland dat voor publiek toegankelijk was. De grondlegger van het museum is meester Bernink. De leerkracht van de lagere school in Denekamp was helemaal gefascineerd door de natuur. Zijn verzameling stenen en opgezette dieren was vooral bedoeld om de kinderen op school te leren over de natuur. Vandaar ook de naam van het museum, dat bewijst dat je van de natuur leert.

Het enthousiasme van de schoolmeester is overal in het museum terug te vinden. Wat een wereld opent er zich voor je als je binnenstapt. Zeker, sinds de verbouwing 15 jaar geleden is er veel veranderd. Het gebouw is veel groter geworden, waarbij je in het begin echt meegenomen wordt om bijvoorbeeld te kijken als een haas of juist te ervaren hoe een torenvalk zijn prooi vangt. Je snapt meteen waarom de laatste biddend in de lucht hangt. Dat is omdat hij infrarood waarneemt en daarmee de urinesporen van muizen ‘ziet’.

Heel indrukwekkend om te beleven in het natuurmuseum. Maar wat vooral treft, is het hart van het museum. Dat is de grote mineralencollectie, waarbij ook heel veel fossiele gesteenten zijn. Veel is in Twente gevonden, maar ook andere bijzondere ‘versteende’ dieren kun je hier terugvinden. Net als de enorme collectie opgezette vogels. Wat een prachtige dieren zijn hier te vinden. Ik heb ervan genoten. De hoeveelheid ijsvogels die ik er bij elkaar zag, of de krokodilbaby die uit het ei komt. Echt mooi.

Krokodillenvel

En wat van het meterslange krokodillenvel. Het is zeker een meter of 5 lang en hangt tegen de muur op zolder. Heel indrukwekkend en ondenkbaar dat je er in deze tijd nog mee de grens over komt. Het is een geschenk van iemand. De grote vogelcollectie is voor elke vogelliefhebber een feest. Het is gewoon prachtig om al die roofvogels, weidevogels maar ook eenvoudige kraaien, roeken en raven te zien. Wat een natuurschoon. Ik heb echt heerlijk op de bankjes in de zalen gezeten en alleen maar gekeken.

En dat is het vooral het museum. De eenvoud van de opstellingen. Het hoeft niet allemaal in animaties en met andere moderne snoefjes. Het zijn de kleine dingen. Ik zag het ook bij de jeugdige bezoekers. Zo stond een kereltje van nog geen 4 jaar oud aandachtig te kijken naar de enorme hoeveelheid vogeleieren. In alle maten van allerlei verschillende soorten vogels. Soms liggend in een nest. Andere keren gewoon allemaal in een bak, waarbij je geniet van deze magnifieke vorm uit de natuur.

Zo reden we zaterdag verrijkt terug naar huis. Natuurlijk namen we de route van Denekamp via Ootmarsum naar Almelo. Een heuse dwarsdoorsnede geeft dat van het Twentse landschap. Wat kan ik daarvan genieten.

Vreselijke ontdekking – Boekverkoop Delden (2)

Als we onze boekenkraam op de boekenmarkt van Delden gaan opruimen, doe ik de vreselijke ontdekking: er is een boek weg. Het moet gestolen zijn. Van de Thijsse-reeks rond de jaargetijden is het deeltje Zomer namelijk opeens verdwenen.

Als ik de ontdekking doe, weet Inge ook meteen wie het moet zijn geweest. Een vrouw die zich heel verward en verdacht gedroeg. Heen en weer bewegend tussen de doos met euroknallers en de duurdere boeken moet ze het boek in de grote tas om haar nek hebben gestopt.

Dat is best balen, omdat het een heerlijke dag was. We zijn het blijdste met de hele Lectorama-reeks die is verkocht. Daarmee zijn we zeker een hele doos met boeken kwijt. Nog enkele exemplaren waar we mensen blij mee hebben gemaakt: de bijbel van Nico ter Linden, een kastelenboek en Het lot van de familie Meijer van Charles Lewinsky?.

Iets na vieren begint het te regenen. De wolken hingen al dreigend boven ons, maar nu laten ze ook echt water vallen. We kijken het even aan. De regen valt in een straaltje precies op Inge. Ik zie het nog even aan, maar dan besluit ik om te beginnen met inpakken. De kopers zijn er niet meer en de dozen vul ik.

De auto staat dichtbij geparkeerd. Zo laden wij de auto al voor sluitingstijd. Ik vind het mooi geweest. Het is lekker weer geweest. De regen is lang uitgebleven. Ook was het niet koud. We hebben ook dikke truien meegenomen. Verder veel aanloop gehad, minder verkocht dan vorig jaar.

Maar het was een heerlijk uitje. Een thermoskan koffie, gesmeerde broodjes en meegenomen appeltaart maken het tot een heus feest. We hebben genoten. Als we moe en voldaan met 7 dozen in plaats van de meegenomen 8 boekendozen thuiskomen, kijken we tevreden terug op een lekker dagje weg.

Krantenknipsels – Tiny House Farm

Bij het opruimen kom je veel dingen tegen waarvan je wel het bestaan weet, maar dat je ze eigenlijk vergeten bent. Een voorbeeld: de vele artikeltjes die ik schreef in de tijd dat ik bij de Twentsche Courant Tubantia werkte.

Ik heb – trots als ik er op was – veel bewaard. Elke dag als ik uit mijn werk kwam, probeerde ik de krant van een dag eerder te bemachtigen. Lukte niet altijd, maar bij elkaar genoeg om in 2 tijdschriftcassettes te bewaren, dubbelgevouwen zitten ze erin.

Bijzondere verhalen waarbij dan weer de herinneringen omhoog komen. Wat een belevenissen! Ik geniet ervan als ik de artikelen weer lees. Ik zie soms de geïnterviewden voor mij. Dan weet ik weer hoe ik soms onder de indruk kon zijn. Zoals van een asielzoekersgezin. Het was in de tijd van de discussie over het Generaal Pardon.

Of dat andere: de eerste rechtbankbezoek en het bijbehorende verslag. Ik kwam terug op de redactie en zei tegen mijn chef Jan Bengevoord: ‘Maar daar kunnen we niet over schrijven. Dat is gewoon een zielig verhaal.’ Waarna hij reageerde: ‘Dat is juist de reden om erover te schrijven.’

Regen – fietsvakantie (slot)

Vlakbij het centrum begint het te druppelen. Een regenbui. De eerste van de vakantie. Tot nog toe wisten we het heel droog te houden, maar nu gaat het dan toch los. We klimmen omhoog bij station Almere Centrum. Het Den Uylpark naderen we vanaf Stedenwijk Noord. De bocht om. Daar komen we aan. Ik app het naar huis.

Een beetje teleurgesteld ben ik als Inge ons niet opwacht om de aankomst te filmen. Ik had er een beetje op gerekend, maar ze is er niet. Druk in de weer met videobanden om ze te digitaliseren. Het is een flinke rommel in huis.

Nog nooit was ik zo snel in de realiteit. Ik heb er een jaar over gedaan om de vakantie weer te proberen op te roepen bij mijzelf. In de hoop om de verhalen weer tot leven te wekken en de reis nog een keer te maken. In gedachten. De geuren en kleuren voor de geest te halen. Het geeft je zoveel meer als je op deze manier een vakantie weer beleeft.

Ik hoop dat jij net zo genoten hebt van deze reis. Onderwijl ben ik een weekje naar Texel gefietst in juni en ga ik misschien ook nog deze zomervakantie op de fiets. Het is gewoon ontzettend lekker. Je stapt op de fiets en meteen onderweg begint de vakantie al! Een verhaal dat nooit stopt.

Biezenburcht – #fietsvakantie

Als je zoveel indrukwekkends gezien hebt bij de zandverstuiving, dan valt de rit langs Harderwijk tegen. Het begint bij de brug over de A28. Het verkeer raast onder je door. Het vraagt een aardige klim. Bij het afdalen moet je weer heel snel remmen omdat je moet oversteken.

Dan de tunnel door op weg naar Flevoland. Het laatste deel van de reis, maar wel bijna de helft van het totaal aantal kilometers dat we afleggen. Ook niet het mooiste stukje Harderwijk. Je kunt je dan niet voorstellen hoe indrukwekkend deze stad was voor bezoekers varend vanaf de Zuiderzee.

Komend vanaf de dijk naderen we het Fort, de Biezenburcht. Het ligt op de grens van de Knardijk en de Zeewolderdijk aan. De Knardijk maakt hier de buiging en wordt een binnendijk.

Tot Zuidelijk Flevoland erbij kwam in 1968 was de Knardijk helemaal een buitendijk. Tegen de dijk aan ligt het natuurgebied Harderbroek. Hier vliegen eindeloos veel meeuwen en visdieven. De laatste is bijna niet te onderscheiden van de meeuw, alleen aan de ranke vleugels zie ik het verschil met de kokmeeuw.

Hier is het uitzicht heel mooi. Je kijkt zo in de richting van Harderwijk zoals de schippers eeuwenlang de stad zagen liggen vanaf de binnenzee. Nu rijden de auto’s je in hoge snelheid tegemoet vanaf de dijk. Het blijft een vreemd idee.

We kijken nog een keer naar beneden waar de snackbar gehuisvest is, eten aan de kant van de Knardijk nog een krentenbol en gaan dan over de mooiste dijk van Flevoland omhoog naar de Oostvaardersplassen.

Fietsvakantie 2016

In augustus 2016 maakten Doris en ik een mooie fietstocht door Nederland met als bestemming: Twente. Elke week op vrijdag schrijf ik een stukje over deze bijzondere fietsrit.

De grote oversteek – #fietsvakantie

De middag is bijna voorbij en we moeten nog een flink stuk fietsen als we de IJssel willen oversteken. Ik heb een camping op het oog, iets achter de rivier iets voor Heerde bij het dorpje Veessen.

Daarom fietsen we vanaf Raalte langs de gewone weg naar Wijhe. Ik heb geen zin in omwegen. De kilometers zitten al in onze benen en we willen nu zo snel mogelijk een slaapplaats. Even afzien tussen Raalte en Wijhe.

Hoe mooi als je dan eindelijk die dijk ziet en de pont kunt nemen. Het is echt genieten om op een pont de rivier over te steken. Wachten aan de kant tot de boot arriveert en dan met de fiets erop rijden. Oversteken en daar weer omhoog, de dijk op.

Een kronkelweg en de camping lijkt nooit te komen. De zon schijnt de heerlijk milde warmte. Het was een warme dag om te fietsen. In de verte zien we het bos van de Veluwe al liggen. Daar gaan we morgen heen.

Het dorpje rijden we in en daar is ook de camping. Altijd weer een kunst. Als we dan een plekje vinden, vlakbij het sanitair en ik de tent opzet, hoor ik de paarden briesen.

Meteen achter de heg staat een pony. De tent staat al, anders had ik een ander plekje gezocht. Zou het rustig blijven vannacht. We eten een net gehaald broodje. De avond valt. Het is al de 2e helft van augustus en dat merk je in de lengte van de avond. We kruipen er vroeg in.

Van het paardje de hele nacht niks gehoord.

Fietsvakantie 2016

In augustus 2016 maakten Doris en ik een mooie fietstocht door Nederland met als bestemming: Twente. Elke week op vrijdag schrijf ik een stukje over deze bijzondere fietsrit.