Tagarchief: toneel

Pinguïns bij Vis à Vis

De gastvrouw heet ons van harte welkom op deze expeditie naar Antarctica. Deze welbespraakte dame stelt je onmiddellijk op je gemak. Zeker er zijn wat problemen na de heftige sneeuwstorm waar wij doorheen zijn gekomen, maar het wordt vanaf nu alleen maar beter. We zitten hier veilig en droog in het pinguïn onderzoekerscentrum. De 2 onderzoekers zijn er nog niet, maar dat is een kwestie van geduld.

Wat een heerlijke voorstelling wordt dit. Dat merk je meteen al. We worden voorgesteld aan het hele expeditieteam, inclusief de kok. De kok weet niet altijd goed of hij ons wel goed kan bedienen. Zo verschijnt hij met een doos vol blikjes. Er is niks anders. De voorraad is niet aangekomen vanwege de sneeuwstorm. Verzin iets, roept de gastvrouw. Ze vraagt om te improviseren.

Zo verschijnen even later alle acteurs met Fischer-bakken waarin de blikjes zitten. Ze lopen in een pinguïnmars achter elkaar aan. De blikjes zijn lekker warm en bevatten het voorgerecht: de soep. Onderwijl worden we vermaakt met vreemde situaties en grappige sketches. Het verhaal gaat verder.

Dan maken we ook kennis met de 2 pinguïnonderzoekers. Greta met een heerlijk volvet Gronings accent en haar Vlaamse expeditiegenoot die probeert met pinguïns te communiceren. Hij draagt een lange fluit op zijn rug en blaast erop. Hij slaagt er maar niet om de juiste golflengte te vinden. Greta is woest op de gastvrouw. Hoe heeft ze het in haar hoofd kunnen halen om 180 mensen uit te nodigen! Dat is veel te veel. Bovendien laten de gasten allerlei smerigheid achter zoals sigarettenpeuken. Wat zullen de pinguïns er niet van denken!

Dat we werkelijk zullen kennismaken met de pinguïns is een bijzondere verrassing in dit verhaal. Wat een belevenis. Het is geweldig, hilarisch en bijzonder komisch. Zo weten Robbie en de Amerikaan Hank de situatie te redden. Wel op hun eigen wijze. Dat levert weer nieuwe hilariteit op. Net als het uitstapje dat Robbie met enkele dames uit het publiek maakt.

Allemaal prachtige situaties die het hoofdgerecht omlijsten. Want hier wordt toptheater gespeeld. Het eten staat midden in de belevenis en het is knap hoe hierom heen een verhaal is gemaakt. Ik geniet er met volle teugen van. Want in geen enkel restaurant beland je in zulke bizarre situaties en krijg je prachtig pianospel van een pianist die aan een touw met zijn piano hangt. Het levert prachtig theater op. Theater zoals je van Vis-a-vis kunt verwachten.

Het toetje is overweldigend en versterkt de verbondenheid met de andere gasten in het pinguïn onderszoekscentrum. Zo word je een avond lang meegenomen en maak je een heuse expeditie mee. Al vindt Greta onze aanwezigheid moord voor de pinguïns. ‘Wij horen hier niet’, roept ze. Het is slecht voor de pinguïn dat we hier zijn. En op het scherm zien we hoe de keizerspinguïn vecht voor zijn bestaan.

We hebben een prachtige avond beleefd bij Vis à Vis, samen met De jongens. Hoe mooi laat theater met lekker eten zich combineren. Het is mij nog nooit zo overkomen. En ze gaan heel mooi samen, zonder dat 1 van beide elementen aan kracht hoeft in te boeten. Het absurdisme van deze theatergroep en de bijzondere samenwerking met De jongens en de muzikanten is daar zekee debet aan.

Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte

image

In de roman Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte doet de jonge Joachim auditie bij de toneelschool in München. Hij komt uit een bekende toneelfamilie. Zijn grootmoeder is een beroemde actrice en speelde grote rollen. Dat hij toch wordt toegelaten lijkt meer op geluk dan op begaafdheid te berusten.

Joachim gaat wonen bij zijn grootouders. Aanvankelijk voor tijdelijk, maar uiteindelijk woont hij er de hele periode dat hij op de toneelschool zit. Het is een groot huis in de buurt van het Slotpark Nymphenburg.

Grootmoeder is een beroemde actrice, grootvader Hermann een filosoof. Hij schrijft zijn leven lang lemma’s voor een Staats-Lexicon. Grootmoeder heeft lesgegeven aan de toneelschool. Aan het eind van zijn eerste dag op de toneelschool, krijgt hij een onmogelijke opdracht: Joachim moet een nijlpaard spelen op een stukje tekst uit Effi Briest.

Hij komt terug bij zijn grootouders, die net aan de whisky zitten, zoals elke avond om 6 uur. Ze spreken hun verbazing uit over de onmogelijke opdracht en schenken nog maar eens in, waarna grootmoeder een paar regels uit Effi Briest voordraagt:

Op het eind was ik werkelijk ontroerd, en ik landde daardoor des te harder toen mijn grootvader zich naar me toeboog en zei: ‘Dat was toch geweldig nietwaar? En weet je, allemaal zonder nijlpaard.’ Maar het werd toch een heel mooie avond, en we dronken te veel en zaten tot middernacht te praten.
En zo begon ik een nieuw leven: als volwassen kleinkind in het huis huis van mijn grootouders en als verwonderde beginneling op de toneelschool. (84/85)

De gebeurtenissen op de toneelschool en de belevenissen bij zijn opa en oma in het grote huis, maken het verhaal tot een ode aan zijn grootouders.

Joachim Meyerhoff: Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte. Roman. Uit het Duits vertaald door Jan Bert Kanon. Oorspronkelijke titel: Ach, diese Lücke, diese entzetzliche Lücke. Alle Toten fliegen hoch. Teil 3.. Amsterdam: Uitgeverij Signatuur, 2016. ISBN: 978 90 5672 551 8. 314 pagina’s. Prijs: € 19,99. Bestel

De uitvoering

image

Best spannend, de grote eindproductie van de theaterschool. Ze heeft het hele jaar aan deze grote einduitvoering gewerkt. Het speelt op een onbewoond eiland waar een groep kinderen als schipbreukeling strandt.

Ze heeft veel geoefend. Daar kan het niet aan liggen. Ik heb om heel eerlijk te zijn, er niet zoveel acht op geslagen. Daarom is het best spannend om nu ineens in het theater van Corrosia Stad te zitten.

image

Het is klein en daarmee best een beetje intiem. Buiten op de plein bij het Stadhuis en de bibliotheek worden de kraampjes voor de vrijmarkt van Koningsdag ingericht. Mannen in hesjes lopen streng rond. De mensen die hun spullen willen verkopen, mogen dat nog niet.

Wij wachten tot aanvangstijd bij de deur van het theater van de oude bibliotheek. De grote ruimte beneden biedt kunstenaars nu gelegenheid om hun spullen te exposeren. Het grote cultuurgebouw oogt een beetje kaal, maar het theatertje is heel mooi ontdekken we wat later.

image

We vinden een prachtig plekje op de voorste rij. De donkere gordijnen achter het toneel bewegen. Een stukje van het decor valt naar beneden. Gelukkig duurt het wachten niet te lang. De muziek klinkt en de spelers komen het toneel op.

Ze spelen met veel energie. Als de eerste zenuwen bedwongen zijn, kunnen we de spelers beter verstaan en zien we het plezier in het spelen naar boven komen. Doris speelt met de energie die we van haar gewend zijn. Ze mag als eerste overeind komen nadat ze zijn aangespoeld.

image

En ze speelt een heldenrol. Ik voel me heel trots, zie haar af en toe kijken naar ons. We zitten ook zo dicht op het toneel, dat we bijna onderdeel van het spel zijn. Haar tekst is duidelijk te verstaan, soms zelfs een beetje te luid. Maar ze blijft rustig, speelt met heel veel expressie. Ontzettend mooi.

Als ze een stukje tekst kwijt is bij het zingen, is ze een beetje teleurgesteld. Maar ze herpakt zich en speelt verder de sterren van de hemel. De groep kinderen wordt gevonden en gered van het eiland. Zelfs het meisje dat achterblijft vindt haar geluk.

image

Op de markt halen ze nog een visje. Alles staat al klaar voor Koningsdag. Het springkussen, de frietkraam, een beddenkoning en een kar vol aardbeien. We rijden tevreden naar huis van een uitvoering waar ze bijna een jaar aan gewerkt heeft. Haar ouders net zo trots als zijzelf.

Kettingreactie

imageMooie scènes van Vis à Vis’ Picnic backstage zijn de momenten waarop een kettingreactie wordt gecreëerd. Dan gebeuren er allemaal dingen in reactie op elkaar. Zo is een moment dat iemand een warme strijkbout tegen het achterste van een ander houdt, die schrikt, er springt iets omhoog, er valt een ladder waarna een ander een opdoffer van achteren krijgt, opspringt en weer iets anders in beweging brengt.

Typische kenmerken van buitentheater waar ik gek op ben. Net als een minimum aan taal. Als er iets gezegd wordt, dan op zo’n manier dat je aan de gebaren en bwegingen erbij genoeg hebt. Hetzelfde gebeurt natuurlijk ook aan de voorkant, maar daar word je meer meegenomen door het verhaal. Het ontbreken van een verhaal, maakt het voor mij interessant.

Het zijn verhaallijnen als het ontbreken van de acteur Alex. Hij komt op een bepaald moment aan met een taxi, legt zijn tas op het dak van de auto. Je voelt al dat dit misgaat. De auto rijdt weg nadat regisseur Cor de chauffeur betaald heeft. Met de koffer op het dak. Een slapstick-tafereel waar ik van geniet.

imageDat het verhaal aan de voorkant het verhaal aan de achterkant draagt, zie je als je voor ziet. Voor mij was het aantrekkelijk om dit achteraf te zien. Ik had alle voorwerpen, karakters en elementen al gezien zonder het verhaal te hebben gezien. Ik mocht de voorstelling achter reconstrueren bij het zien van de voorstelling voor.

Al blijf ik vinden dat ik achter ook wel alleen had kunnen zien. Het zou mij evenveel plezier hebben gegeven. Ik vraag me wel af of ik dat gevonden zou hebben als ik alleen voor zou hebben gezien. Voor had een verhaal en effecten. Achter was eerlijker, kaler en daardoor ook veel knapper.

Hier kwamen veel meer elementen samen als slapstick, acrobatiek, clowneske, toneel en drama. Voor was er veel minder sprake van zichtbare acrobatiek en ook het clowneske werd meer verborgen achter het verhaal.

imageHet lijkt op de achterkant van een borduurwerk. Aan de achterkant zie je helemaal niet wat er op de voorkant staat. Het vormt een heel eigen beeld met eigen elementen, maar staat onlosmakelijk verbonden met de voorkant. Ik vond de vermenging van voor en achter erg mooi en uitdagend. Waarbij ik stiekem meer genoot van de achterkant dan van de voorkant.