Tagarchief: theater

Pinguïns bij Vis à Vis

De gastvrouw heet ons van harte welkom op deze expeditie naar Antarctica. Deze welbespraakte dame stelt je onmiddellijk op je gemak. Zeker er zijn wat problemen na de heftige sneeuwstorm waar wij doorheen zijn gekomen, maar het wordt vanaf nu alleen maar beter. We zitten hier veilig en droog in het pinguïn onderzoekerscentrum. De 2 onderzoekers zijn er nog niet, maar dat is een kwestie van geduld.

Wat een heerlijke voorstelling wordt dit. Dat merk je meteen al. We worden voorgesteld aan het hele expeditieteam, inclusief de kok. De kok weet niet altijd goed of hij ons wel goed kan bedienen. Zo verschijnt hij met een doos vol blikjes. Er is niks anders. De voorraad is niet aangekomen vanwege de sneeuwstorm. Verzin iets, roept de gastvrouw. Ze vraagt om te improviseren.

Zo verschijnen even later alle acteurs met Fischer-bakken waarin de blikjes zitten. Ze lopen in een pinguïnmars achter elkaar aan. De blikjes zijn lekker warm en bevatten het voorgerecht: de soep. Onderwijl worden we vermaakt met vreemde situaties en grappige sketches. Het verhaal gaat verder.

Dan maken we ook kennis met de 2 pinguïnonderzoekers. Greta met een heerlijk volvet Gronings accent en haar Vlaamse expeditiegenoot die probeert met pinguïns te communiceren. Hij draagt een lange fluit op zijn rug en blaast erop. Hij slaagt er maar niet om de juiste golflengte te vinden. Greta is woest op de gastvrouw. Hoe heeft ze het in haar hoofd kunnen halen om 180 mensen uit te nodigen! Dat is veel te veel. Bovendien laten de gasten allerlei smerigheid achter zoals sigarettenpeuken. Wat zullen de pinguïns er niet van denken!

Dat we werkelijk zullen kennismaken met de pinguïns is een bijzondere verrassing in dit verhaal. Wat een belevenis. Het is geweldig, hilarisch en bijzonder komisch. Zo weten Robbie en de Amerikaan Hank de situatie te redden. Wel op hun eigen wijze. Dat levert weer nieuwe hilariteit op. Net als het uitstapje dat Robbie met enkele dames uit het publiek maakt.

Allemaal prachtige situaties die het hoofdgerecht omlijsten. Want hier wordt toptheater gespeeld. Het eten staat midden in de belevenis en het is knap hoe hierom heen een verhaal is gemaakt. Ik geniet er met volle teugen van. Want in geen enkel restaurant beland je in zulke bizarre situaties en krijg je prachtig pianospel van een pianist die aan een touw met zijn piano hangt. Het levert prachtig theater op. Theater zoals je van Vis-a-vis kunt verwachten.

Het toetje is overweldigend en versterkt de verbondenheid met de andere gasten in het pinguïn onderszoekscentrum. Zo word je een avond lang meegenomen en maak je een heuse expeditie mee. Al vindt Greta onze aanwezigheid moord voor de pinguïns. ‘Wij horen hier niet’, roept ze. Het is slecht voor de pinguïn dat we hier zijn. En op het scherm zien we hoe de keizerspinguïn vecht voor zijn bestaan.

We hebben een prachtige avond beleefd bij Vis à Vis, samen met De jongens. Hoe mooi laat theater met lekker eten zich combineren. Het is mij nog nooit zo overkomen. En ze gaan heel mooi samen, zonder dat 1 van beide elementen aan kracht hoeft in te boeten. Het absurdisme van deze theatergroep en de bijzondere samenwerking met De jongens en de muzikanten is daar zekee debet aan.

Antarctica van Vis à Vis

In 1 avond op expeditie naar Antarctica. Bij het zien van deze advertentie op Facebook word ik superenthousiast. Ik wil wel een avond doorbrengen met theatergroep Vis à Vis, samen met De jongens. Het is alweer 3,5 jaar geleden dat we kennismaakten met dit bijzondere Almeerse theatergezelschap.

Nu is het een wintervoorstelling. Dat betekent binnen. Ze combineren de voorstelling met een maaltijd. Dat hebben we de eerste keer bij Vis à Vis ook gedaan, maar toen aten we voor de voorstelling Picnic. Nu is de voorstelling tijdens het eten. Het eten maakt onderdeel uit van de voorstelling.

‘Maar dan moet je vis eten!’ zegt Inge als ik het voorstel. Op Antarctica is immers alleen vis. En een enkele zeehond. Vergeet de pinguïns niet. We zullen wel zien, denk ik alleen maar. Als de bestelling is verstuurd krijgen we de vraag vlees of vis? Ik kies samen met Doris voor het vlees, Inge gaat voor de vis.

Zo zijn we vrijdagavond op expeditie naar Antarctica. Stipt half 7 opent de poort. Een lange rij bezoekers zoals we dat in de zomer ook gewend zijn. Nu mogen we bij het oude restaurant naar binnen. De hal is vol. En daar lopen de acteurs al tussen het publiek. Een Amerikaan, Hank, met een vet Alabama accent. De Rus Boris. De Duitser Otto. De Russin Svetlana. En vergeet Robbie niet. Robbie is gek op vrouwen. Hij papt het met elke aanwezige vrouw aan.

De gastvrouw zullen we pas later ontmoeten. Eerst de kaarten regelen en wat te drinken nemen. De bestelling van de thee en warme chocomel is een beetje overbodig. Het staat ons vooral in de weg omdat we de jassen moeten ophangen en net thuis nog een kop koffie hebben weggewerkt. Het is in deze hal wel frisjes. We krijgen dekens tegen de kou.

Dan is de inleiding door het expeditie-team. We gaan in groepjes mee. Ons tafelnummer – 3- wordt nog niet genoemd. Svetlana roept de nummers en dan mag je de stalen trap beklimmen. Als wij aan de beurt zijn maken we de expeditie mee.

We zien Robbie hakken in een vis. Verderop worden de honden getraind. We maken een frisse sneeuwstorm mee. En belanden dan eindelijk in het pinguïn onderzoekscentrum. Hier zullen we de rest van de avond doorbrengen.

Lees het vervolg: Pinguïns bij Vis à Vis »

De uitvoering

image

Best spannend, de grote eindproductie van de theaterschool. Ze heeft het hele jaar aan deze grote einduitvoering gewerkt. Het speelt op een onbewoond eiland waar een groep kinderen als schipbreukeling strandt.

Ze heeft veel geoefend. Daar kan het niet aan liggen. Ik heb om heel eerlijk te zijn, er niet zoveel acht op geslagen. Daarom is het best spannend om nu ineens in het theater van Corrosia Stad te zitten.

image

Het is klein en daarmee best een beetje intiem. Buiten op de plein bij het Stadhuis en de bibliotheek worden de kraampjes voor de vrijmarkt van Koningsdag ingericht. Mannen in hesjes lopen streng rond. De mensen die hun spullen willen verkopen, mogen dat nog niet.

Wij wachten tot aanvangstijd bij de deur van het theater van de oude bibliotheek. De grote ruimte beneden biedt kunstenaars nu gelegenheid om hun spullen te exposeren. Het grote cultuurgebouw oogt een beetje kaal, maar het theatertje is heel mooi ontdekken we wat later.

image

We vinden een prachtig plekje op de voorste rij. De donkere gordijnen achter het toneel bewegen. Een stukje van het decor valt naar beneden. Gelukkig duurt het wachten niet te lang. De muziek klinkt en de spelers komen het toneel op.

Ze spelen met veel energie. Als de eerste zenuwen bedwongen zijn, kunnen we de spelers beter verstaan en zien we het plezier in het spelen naar boven komen. Doris speelt met de energie die we van haar gewend zijn. Ze mag als eerste overeind komen nadat ze zijn aangespoeld.

image

En ze speelt een heldenrol. Ik voel me heel trots, zie haar af en toe kijken naar ons. We zitten ook zo dicht op het toneel, dat we bijna onderdeel van het spel zijn. Haar tekst is duidelijk te verstaan, soms zelfs een beetje te luid. Maar ze blijft rustig, speelt met heel veel expressie. Ontzettend mooi.

Als ze een stukje tekst kwijt is bij het zingen, is ze een beetje teleurgesteld. Maar ze herpakt zich en speelt verder de sterren van de hemel. De groep kinderen wordt gevonden en gered van het eiland. Zelfs het meisje dat achterblijft vindt haar geluk.

image

Op de markt halen ze nog een visje. Alles staat al klaar voor Koningsdag. Het springkussen, de frietkraam, een beddenkoning en een kar vol aardbeien. We rijden tevreden naar huis van een uitvoering waar ze bijna een jaar aan gewerkt heeft. Haar ouders net zo trots als zijzelf.

Alles of niks

image

In de ochtend absorbeer ik het meeste. Als ik dan een mooie blog lees, spookt hij de hele dag door mijn hoofd. Soms zoek ik hem weer op, lees de tekst nog een keer later die middag. Soms gaan de gedachten een deel van de nacht verder. Het hoort bij mij. Zo verwerk ik indrukken.

Zo las ik gistermorgen de indringende blog van Jacob Jan over Geld en niksdoen. Over de keuze die hij een jaar geleden maakte. Zijn baan opzeggen en het theater in. Een radicale keuze.

Ik dacht terug aan het filmpje dat Henk Jan Winkeldermaat van hem maakte in de aanloop van de try-outs. ‘Ik heb keuzes gemaakt’, zegt Jacob Jan op dat filmpje. De angst dat het misgaat, het risico dat hij loopt.

Het geld. Bestaanszekerheid. ‘En als je het niet gaat redden, kun je het geld niet nog een keer uitgeven. Geloof je er genoeg in om daar die keuzes voor te maken?’

‘Bijna alles of niks’, zegt hij. Bijna? Toch nog terugkrabbelen? De twijfel die voortdurend knaagt en landjepikt met het zwaard dat geld heet. Nu knabbelen oude schuldgevoelens daar ook nog eens bij. De keuzes die hij gemaakt heeft, zijn die wel goed geweest?

De herkenning. Die twijfel, zoektocht naar zekerheid. Verbrand niet al je schepen achter je. Ik zoek eerst de financiële houvast. Als ik dat heb, kan ik ook creatief bezigzijn.

Maar die zoektocht naar houvast is een bevestiging van onzekerheid. De brieven die elke dag de deur uitgaan. De afwijzingen die even snel op de deurmat vallen. Het gevoel de tijd doelloos te verlummelen, terwijl je het zo nuttig zou kunnen besteden.

Daar draait het om, die voortdurende worsteling. Het zoeken, verdwalen en weer teruglopen. Dat is leven. Het volgen van je dromen is mooi, maar ook doodeng. Alles of niets.

Jacob Jan Voerman keuzes from punkmedia on Vimeo.

Woordenschilder

jacob-jan-voerman-naast-standbeeld-overgrootvader-jan-voermanIk laat mij meevoeren door de derde Voerman, Jacob Jan. Hij schildert niet met verf en penseel, maar met woorden. Zijn mooie verhalen over zijn familie, de ouders en de kinderen. Het geloof, de verhalen van Charles Dickens en George Eliot. Onderweg delen we onze passies, bij mij thuis als de frieten bakken en het eten wordt opgediend.

Hij praat met evenveel liefde over Dickens als over zijn andere grote voorkeur Terry Pratchett. Een auteur waar ik niet veel mee heb, maar waar mijn wederhelft Inge helemaal verzot op is. Zij delen die verhalen over hun favoriete schrijver. Ik luister en observeer. Ik zie hetzelfde plezier waarmee hij over de wolken en torretjes van de Voermannen vertelt.

Droom aan diggelen

De projecten na het grote theaterproject, waaronder het mooiste project: iets met de Voermannen. De droom, een toneelstuk samen met acteur en Voerman-liefhebber Henk van Ulsen: hij: senior, Jacob Jan: junior. Maar Henk van Ulsen is er niet meer. De droom ligt aan diggelen op de vloer van de fantasie.

Ik zoek het drama voor een verhaal bij het verhaal van de Voermannen, maar hij hangt teveel op de werkelijkheid. Iets dat ik herken in mijn eigen pogingen tot schrijven: de werkelijkheid staat goede fictie in de weg. Misschien de schilderijen laten spreken, het verhaal wordt door de schilderijen verteld.

Bloggen naar perfectie

Bloggen en de zoektocht naar perfectie: echt iets goeds en moois maken. De theatervoorstelling van Jacob Jan laat het zien. Je kunt iets heel goeds maken, voorbij goed. Een mooie blog. Het loslaten van elke dag bloggen, maar goed bloggen. Misschien naar drie keer in de week, maar dan beter. Zoeken naar inspiratie en motivatie. Hoe het bloggen je helpt met schrijven. En hoe het bloggen je helpt jezelf te vinden.

Lees ook de andere bijdragen over deze ontmoeting:

Vertellen van het leven

image

Het begint met een verhaal. Dat is er. Het is meer dan een kop en een staart. Een goed verhaal, een prachtig verhaal. Dan is er de performance: de kleren (wit), de schoenen, het zachtrode licht en het decor: letters van piepschuim, een whiteboard, twee klapstoeltjes. Het geluid versterkt door een doventolk en een schrijftolk.

Alles is er. Sommige dingen iets sterker dan het andere. Maar daarvoor is het een try-out. Geen haperingen in de tekst. De theatervoorstelling van mijn blogvriend Jacob Jan Voerman is ronduit prachtig. Met een try-out die voorbij goed gaat, ‘goed genoeg is niet goed genoeg’, raakt hij de kern van zijn voorstelling.

Ik ken hem van twitter. Medeblogger Jacob Jan Voerman. Hij gaat het theater in. Gisteren was in Utrecht de allereerste try-out. Ik was heel nieuwsgierig wat hij zou gaan vertellen. Natuurlijk ken ik een gedeelte van het verhaal al van zijn blog. Ik ken ook zijn schrijfstijl.

Zijn theatervoorstelling is als zijn blog, maar dan in het kwadraat. De blog is kort en vluchtig. De voorstelling gaat diep en is geduldig. Een mooi afgerond verhaal van top tot teen. Het is een verhaal over boeken die als troost en als leidraad dienen. De klassieken die volgens Jacob Jan erg belangrijk zijn. ‘Ik heb ze ook gelezen. Moby Dick.’ Een zucht. ‘Maar als een klassieker je meeneemt, neemt hij je een stuk verder mee.’

image

Zo’n klassieker is het verhaal van Jacob Jan Voerman. Hij nam mij mee en hij nam mij een stuk verder mee. De strijd om het personage te doorgronden. Het verhaal van Natka, een meisje dat de verteller tegenkomt als hij ontspoorde jongeren coacht. Hij legt het haar allemaal uit, de Roos van Leary en de diagonale lijnen die de Belg Curvelier erin maakte. Maar dat wil ze niet weten. Ze weet dat allemaal al. En de verteller verklapt het: niet zij leert van hem, maar de coach leert van zijn cliënt.

Gedurende het verhaal komen de helden van Jacob Jan Voerman voorbij: Ayn Rand, John Steinbeck, Fjodor Dostojevski en Tonke Dragt. De boeken van deze schrijvers leiden de verteller door het verhaal. En zo probeert hij te zoeken naar het antwoord. Hij probeert het personage te doorgronden. Zijn personage. En hij heeft macht, hij kan alles met het verhaal: ‘Ik ben de schrijver, de beweger. Ik kan mijn personage de tijd geven en het leven zelf wel met antwoorden laten komen. Maar dat wil ik niet.’

Jacob Jan Voerman zoekt, speurt, wikt en weegt. Hij staat op dat podium en worstelt. Die worsteling maak je intens mee als toeschouwer en luisteraar. De worsteling met het verhaal en met de personages. De strijd met feit en fictie. Waarheid en leugens. De strijd met de spiegel waar je doorheen probeert te kijken. Het is een verhaal geworden dat heel mooi is geworden.

Ik heb van de eerste try-out genoten. De mooie combinatie van theater, waarbij hij op prachtige wijze zijn personages vorm geeft met behulp van letters in piepschuim. Het maakte het verhaal compleet. Het verduidelijkt wie er spreekt. Net als de gebarentolk en de schrijftolk. Ze maken onderdeel uit van het verhaal, zonder het verhaal geweld aan te doen.

image

Ik kreeg een verhaal waarvan ik genoot. En natuurlijk kan ik best wel iets verzinnen met mijn kritische blik om het allemaal nog beter te maken. Op elke slak is nog wat zout te leggen. Ik zou dan vertellen: meer rust, nog langzamer spreken, nog meer letten op de tekst, het publiek de ruimte geven en het verhaal laten ademen.

Zeker, ik kan het allemaal zeggen, maar dat zijn kleine verbeteringen voor een verhaal. Hij weet het zelf ook. Maar zijn verhaal staat als een huis en het is een voorstelling waarvan ik alleen maar kan zeggen: ik heb genoten. Wat een mooi verhaal!

wpid-2013-09-23-15.18.33.jpg

Optredens in oktober

Jacob Jan Voerman treedt in elk geval nog drie keer op:

5 oktober Den Haag, De Nieuwe Regentes, kleine zaal
13 oktober Groningen, Prinsentheater, kleine zaal
25 oktober Nijmegen, Badhuis (theater Kwatta)

Bestel kaarten via jacobjanvoerman.nl