Tagarchief: rhenen

Dagje Ouwehand (4) – Berenbos

image

We staan weer buiten en zoeken het Berenbos op. De ingang is iets veranderd. Er staat een heuse doolhof naast. De huisjes die een stadje ergens in Oost-Europa voorstellen, misschien is het Moldavië, waarachter de ingang naar het Berenbos verstopt zit.

We lopen over de hoge loopbrug over de dieren heen. Hoe we ook turen in het bos onder ons, we zien weinig teken van leven. Alleen een paar eksters hippen over de bodem, verder is er geen dier te vinden. De beren en de wolven zijn niet thuis.

image

Wat is dit jammer, want stiekem zijn we hiervoor gekomen. Het was bij het vorig bezoek zo indrukwekkend om daar de beren en de wolven te zien. Het is in zo’n natuurlijke omgeving, het leek bijna dat ze er in het wild leefden. Op de loopbrug is het een drukte van belang. Hier buitelen bezoekers over elkaar heen.

De speciale touwbrug voor kinderen bestaat uit een file van kinderen en ouders die traag vooruit komt. Een paar kinderen voor wie de attractie een brug te ver is, verstoppen de stroom.

image

We zien iets verderop dat de beren in de hokken helemaal achterin het verblijf zitten. Verstopt in een hoekje, bijna onzichtbaar voor het publiek. Een beer stapt naar buiten, maar keert bijna even snel weer om. In die drukte heeft hij geen zin en kruipt weer terug achter de tralies van zijn veilige kooi.

image

Lees maandag verder: Dagje Ouwehand (5) – Dierentuin in oorlogstijd

Dagje Ouwehand (3) – IJsberen

image

Terug lopen we even langs het oude zwembad waar het Wad nu zit. Uit het wateroppervlak steken 4 zeehondenkoppies omhoog. Voor de rest zitten er alleen 2 aalscholvers aan de rand van het oude zwembad. Voor de rest zijn er vooral mensen in plaats van dieren in deze ruimte.

image

Dat geldt eigenlijk overal. De glijbaan is nog altijd favoriet. De gigantische olifant was in 2008 een beetje te ver buiten bereik, nu staat ze lang in de rij en lijkt het of de vaart naar beneden nooit komt. Ze geniet ervan, net als dat ze vol aandacht kijkt naar de olifanten in het verblijf naast het speeltoestel.

image

Bij de ijsberen loopt vader ijsbeer voorin het verblijf heen en weer. Het bekende spreekwoord doet het dier alle eer aan. Pas als we goed kijken, zien we dat de rest van de familie iets verderop in het verblijf ligt te slapen. De 2 jongen liggen over moeder heen op het groene gras. In alle rust, terwijl vader vooraan loopt te ijsberen. Een vreemd beeld een ijsbeer op groen gras.

image

Tegenover het verblijf van de ijsberen staat een speeltoestel dat een ijsschots voorstelt. Daarbij staat een ijsbeer waarop je kunt plaatsnemen voor een foto. De laatste keer dat we hier waren, zat Doris op de ijsbeer en nu mag ze er weer zitten.

image

Ik wil achter haar gaan zitten en klim op de gladde ijsbeer, maar ik val bijna van het ding af. Zo lastig is de plastic ijsbeer te bestijgen. Of ik overschat mijn klimkunst. Gelukkig krijg ik hulp van een toeschietende mevrouw. Ze trekt me omhoog. Daarna poseren we met z’n allen op de foto. Het verschil met het kleine meisje van toen moet heel groot zijn, vermoed ik.

We lopen in de richting van het Berenbos, maar stuiten we op een dikke rij mensen die in beweging komt. Het is de rij die op weg is naar de zeeleeuwenvoorstelling. We sluiten heel mooi aan op het punt dat het mag en smokkelen zo mee naar binnen. Het begin van de zeeleeuwenshow.

image

Vroeger tikten hier de dolfijnen tegen de ballen aan, nu zijn het de zeeleeuwen. Ik mis een beetje een sterke verhaallijn, die er vroeger wel in zat. Maar misschien heb ik het wel mis. Nu kijken we vol verwondering naar de zeeleeuwen die leuke trucjes laten zien aan het publiek.

Lees morgen: Dagje Ouwehand (4) – Berenbos

Dagje Ouwehand (2) – Monorail

image

Als van de ara’s verder het park inlopen en ik de monorail zie rijden, word ik enthousiast. Met het treintje van weleer rijden. Ja, dat wil ik wel. Ik herinner mij de tochtjes van vroeger waarbij we over de hokken gleden. De motor rustig voortkabbelend. De daling en het klimmen zorgden voor de spanning. Ze gaven de versnelling en de vertraging.

image

We gaan naar het stationnetje dat in het overdekte speelpaleis zit. Daar heeft zich een enorme rij gevormd naar de entree die in de etage boven ons zit. Het station draagt de koloniaalse naam ‘Batavia’. Waarschijnlijk verwijst deze benaming naar de jungle op Java. Dan zou Bandung misschien een logischere keuze geweest.

image

Een moeder loopt met haar kind terug, waardoor de massa vervormt. Achter ons dringen een paar kinderen met hun oma naar voren. Ze passeren gewoon zonder een woord te zeggen. Voordringen is ook een kunst. Stiekem ben ik altijd jaloers op de mensen die de brutaliteit opbrengen het gewoon te doen. Ik behoor helaas tot de grote groep mensen die het toelaat zonder iets te zeggen.

image

De rij komt nauwelijks vooruit en ik wil alweer teruggaan. Tot de massa ineens in beweging komt. Het gegil van de spelende kinderen neem ik maar voor lief. Het verlangen naar het treintje en de herinnering eraan is namelijk te sterk. De vorige keer dat we hier waren, reed het treintje niet. De herkansing nu, moet ik pakken.

image

We mogen instappen. Het treintje op de monorail bestaat uit 3 wagonnetjes met 2 bankjes. We nemen plaats en ik voel de sensatie van weleer opborrelen. Alleen de kamelen staan er nog van toen, de rest van de dieren is verdwenen achter hoge schotten en grote gebouwen. Ergens lijkt het vooral een boodschap uit het verleden.

Lees donderdag verder: Dagje Ouwehand (3) – IJsberen

Dagje Ouwehand (1) – Vrijkaartjes

image

We hebben vrijkaartjes gekregen voor Ouwehands dierenpark in Rhenen. Ik ken de dierentuin vooral uit mijn jeugd. Een paar jaar terug – in 2008 – waren we er voor het laatst, maar het is een dynamische dierentuin, dus er zal wel weer veel veranderd zijn.

We hebben de laatste weken niet zoveel tijd gehad om een dierentuinbezoekje te doen en ze zijn nog tot 31 december geldig, daarom moeten we nu op de voorlaatste dag van het jaar gaan.

image

Inge ziet onderweg op de routeplanner dat er precies bij de Grebbeweg waaraan Ouwehands dierenpark ligt een opstopping is. Dat het ook op de A1 erg druk is, lijkt de routeplanner niet te zien, maar inderdaad staat het in Rhenen helemaal vast voor de dierentuin.

Ik mag uiteindelijk de auto in het bos parkeren, maar daarvoor moeten we wel even in de rij staan. Het parkeerleed is snel vergeten als we eenmaal binnen staan. We gaan een andere route lopen dan de vorige keer. In plaats van te beginnen, eindigen we bij de giraffen.

image

Eerst de voliere in omdat daarachter ook de toiletten zijn. we lopen meteen door naar de reptielen en zoeken de groene leguaan. Hij zit op een tak ver weg, tegen de wand. Onderin het aquarium zwemmen haaien en grote vissen. In het water liggen de kaaimannen. Doodstil als houtstammen loeren ze over de oppervlakte van het water. Ze kijken streng alsof ze elk moment willen toeslaan. Gelukkig zit er glas voor.

De ara’s krijsen flink in de reuzenvoliere. Ze vliegen van tak naar tak en pakken de volle lengte van de kooi om hun vliegkunsten te tonen. Ze kiezen wel de hoogste meter, vlak onder de tralies van het draadjesplafond. Dat terwijl op de grond de flamingo’s doodstil staan bij het water. De koppen verstopt in het verenkleed verwensen ze de winter.

Lees morgen: Dagje Ouwehand (2) – Monorail

Langs Grebbelinie van Rhenen naar Veenendaal

kazemat langs heimersteinselaan op grebbeberg
Mijn moeder bij een kazemat van de Grebbelinie op de Grebbeberg

Het is er steeds niet van gekomen om dat Grebbeliniepad te gaan lopen, maar dan is het zover: we lopen de eerste twee stukken van de route. Het eerste leidt langs en over de Grebbeberg. Het eindigt bij het Hoornwerk, een verdedigingswerk dat aan de voet van de Grebbeberg staat.

Ik ga met de trein naar Rhenen, bij Veenendaal Centrum stapt mijn moeder op. Vanaf het station gaat de route direct naar de Rijn, waarna een groot stuk langs het water loopt. Het mooie zomerweer is heerlijk, maar het pad was erg druk met allemaal fietsers die langsreden. Het was zo bijna onmogelijk naast elkaar te lopen. De zon schijnt warm op de rug en verbrandt de nek. Goed insmeren.

voormalige boswachterswoning op grebbeberg
Voormalige boswachterswoning als onderdeel van de Ringwalburcht bij de Koningstafel op de Grebbeberg

De trappen op naar de Koningstafel. Dat is een plateau bovenop de Grebbeberg waar de ringwalburcht ligt. De burcht is een aarden wal, die gemarkeerd wordt door een prachtige toren. Hier woonde vroeger de boswachter. Het toeval wil dat een kleindochter van de voormalig boswachter hier met haar kinderen is. Ze zoekt naar allerlei herinneringen uit haar jeugd. Volgens haar is veel verdwenen van het authentieke boswachtershuis in de vorm van een heuse burcht. De kelders beneden met fraaie gewelven zijn uitgeleefd. Het lijkt of er regelmatig brandjes gesticht worden.

paardenpoep bij ringwalburcht op grebbeberg
Zou de paardenpoep op de Koningsberg iets met de legende van de heilige Cunera van doen hebben?

De route door het bos is wel lastig te vinden. De diepe gleuven lijken op de oude loopgraven, maar het kunnen ook natuurlijke afzettingen zijn. De militaire begraafplaats met de klok aan de andere kant van de weg. De weg over de berg die bij het herdenken van de gevallenen op 4 mei is afgezet.

Langs Ouwehands dierenpark, de Heimersteinselaan in. Een echte boslaan met hoge beukenbomen aan weerszijden. Midden in het bos, in de nabijheid van een grote uitsparing, is een heuse loopgraaf nagebouwd zoals deze aan het begin van de Tweede Wereldoorlog waren gegraven. Deze valleistelling brengt de geschiedenis wel dichterbij.

Zo’n loopgraaf helpt mee je voor stellen hoe het als soldaat hier gevoeld moet hebben. We denken aan een buurman – ome Koos – van mijn opa en oma, die aan het begin van de oorlog gestationeerd was bij de Grebbeberg. Hij zou in één nacht grijs zijn geworden van angst. De verhalen van weleer worden gelijk concreet door zo’n reconstructie van een loopgraaf.

gereconstrueerde loopgraven valleistelling grebbelinie
Gereconstrueerde loopgraaf van de valleistelling bij de Grebbelinie

Iets verderop een heuse kazemat, geschikt voor 3 militairen. Ook hier is een stukje loopgraaf bijgebouwd. Het maakt zo’n verdedigingswerk ook concreter. De hoge bomen eromheen suggereren dat ze er altijd gestaan hebben, maar ik betwijfel dat omdat het het zicht weghaalt. Het verhaal gaat dat vrijwel elke (oude) boom op de Grebbeberg nog de resten van kogels en granaatscherven heeft van de slag die hier in de meidagen van 1940 is gevoerd. Het enorme gat in de boom achter de kazemat suggereert dat ook hier de kogels, bommen en granaten in het rond vlogen.

Dan kom je uit bij het Hoornwerk, een imposant verdedigingswerk uit de 18e eeuw. Het bestaat uit voornamelijk aarden wallen die moeilijk zichtbaar zijn in dit jaargetijde. De bastions die we al eerder zagen langs de Rijn hebben wel duidelijke vormen, maar het verdedigingswerk moet in de hoogtijdagen er heel indrukwekkend uit hebben gezien.

Ik denk aan de eenzame hoofdpersoon van het verhaal ‘Dood weermiddel’ van Hotz. Hij dient een dergelijk verdedigingswerk te onderhouden en de aarden wallen op de juiste hoogte te houden. Het is een bijna onmogelijke taak. Hij wordt dan ook aardig dwarsgezeten door zijn vrouw.

valleikanaal of grift tussen rhenen en veenendaal
De Bisschop Davidsgrift of het Valleikanaal

Dan komt een saai gedeelte van de wandeling, het tweede gedeelte van de route voert langs de oude grift, later uitgegraven tot het Valleikanaal. We hebben hier vaak langs gefietst, zeker later toen er zo’n mooi fietspad langs kwam te liggen. Hier rijden de fietsers in de vorm van senioren en elektrische fietsen af en aan.

Het mooie weer verleidt de bewoners van de Gelderse Vallei tot het pakken van de fiets. Zodoende lopen we regelmatig achter elkaar. Van de verdedingslinie is niet veel te zien, wel een vistrap en een eendenkooi.

vistrap in valleikanaal tussen veenendaal en rhenen
De vistrap in het Valleikanaal tussen Rhenen en Veenendaal

We zijn vervuld van ons gesprek. Moeder en zoon bespreken de laatste stand van zaken. Verderop houdt het fietspad op. Bij de boer halen we vers water, een appel en een waterijsje. Dan komt de Blauwe hel, een stukje moeras zoals het allemaal rond Veenendaal is geweest voor het turf werd afgegraven. Hier ben ik vaak geweest en komt mijn moeder nog vaak. We zijn er bijna. Met meer dan 16 kilometer in de benen is het genieten van de Tjap Tjoi die mijn vader heeft gemaakt.

natuurgebied de hel bij veenendaal
Natuurgebied De Hel bij het Benedeneind in Veenendaal

Grebbeliniepad

soldaat hendrik-jan verschanst in valleistelling grebbelinie
Soldaat Hendrik-Jan verschanst in een Valleistelling van de Grebbelinie

Het ligt al een tijdje in het voornemen om een begin te maken met de wandeling langs de Grebbelinie. Ergens vorig jaar vond ik de ruim 80 kilometer lange wandeling in een aantrekkelijk boekje. Het zogeheten Grebbeliniepad is opgesplitst in 13 afzonderlijke delen, wisselend van lengte tussen de 3,3 en 10,5 kilometer.

De route loopt langs de Grebbelinie, een verdedigingswerk dat halverwege de 18e eeuw is opgericht. Het is een wandeling die begint in Rhenen bij de Grebbeberg en via Veenendaal, Scherpenzeel, Leusden en Amersfoort uiteindelijk naar Baarn en Spakenburg leidt. Onderwijl volgt het pad het oude militaire bolwerk de Grebbelinie.

Een leuk project om met mijn moeder te ondernemen, is mijn idee. Ze is gek op wandelen. Bovendien voert de route langs oude plekken waar ze vaak is geweest. Rhenen ligt in de nabijheid van haar geboortegrond. In Veenendaal woont ze al sinds 1978, verderop in Baarn heeft ze gewoond en in Amersfoort kwam ze vaak toen haar zus daar woonde.

zicht vanaf grebbeberg op bastions rijn en betuwe
Zicht vanaf Grebbeberg op bastion, uiterwaarden en Betuwe

Voor mij roept vooral de route van Rhenen naar Veenendaal veel herinneringen op. Ik bracht mijn hele jeugd in Veenendaal door en heb veel in de omgeving rondgezworven. Voornamelijk op de fiets. Vandaar ook dat de boeken van bijvoorbeeld Jan Siebelink ook veel herinneringen bij mij losweken.

In de tijd dat ik in Veenendaal woonde was ik mij helemaal niet zo bewust dat ik eigenlijk midden in een verdedigingswerk woonde. De kazematten stonden dan wel overal, zoals aan het Benedeneind, bij het Ruiseveen en half onder de snelweg A12 langs het hazepad.

kazemat grebbelinie langs heimersteinselaan grebbeberg
Kazemat of bunker in het bos bij Heimersteinselaan op de Grebbeberg

De kazematten noemden wij bunkers. Het waren kille en koude holen van beton. De jeugd maakte er brandjes in. Het was weinig aan binnenin. We dachten ook dat ze van de Duitsers waren geweest en daarmee nam de afgunst voor deze dingen nog sterker toe.

De laatste jaren is er een kentering en komt er veel meer waardering voor de bijzondere vestingwerken in Nederland. Naast de Grebbelinie is er veel aandacht voor de Stelling van Amsterdam en de (Nieuwe) Hollandse waterlinie. De laatste twee verdedigingswerken zien er wel imposanter uit dan de Grebbelinie.

De Grebbelinie loopt voor een groot gedeelte langs de Bisschop Davidsgrift, waarnaar het vernoemt is. Grebbe is een afleiding van grift, dat verwijst naar dit gegraven kanaal uit de 15e eeuw. Later is de Grift opgegaan in het Valleikanaal dat in de periode 1935-1941 werd aangelegd.

lopen langs grift of valleikanaal
De bisschop Davidsgrift of het Valleikanaal