Tagarchief: permacultuur

Aardbeien – Tiny House Farm

De droom voor onze tuin is een eenvoudige tuin waar je vooral veel bessen en vruchten vindt. Een enkele verdwaalde notenboom (hazelaar en walnoot) en verder veel vriendelijke planten voor vogels, bijen en kleine zoogdieren als de egel en de wezel.

aardbeienplantje
Aardbeienplantje op een nieuw plekje midden in de klei.

Daarom ben ik afgelopen weken druk in de weer geweest met het klaarmaken van de bedden met aardbeien. Ze staan her en der door de tuin. Zo na de winter zagen bepaalde delen er een beetje mistroostig uit door de vele planten die er tussen groeide.

Bedden aardbeien

Ook heb ik de bedden met aardbeien op het heuveltje naast het huis een stukje verplaatst. Ze leken op het oude plekje een beetje te droog te staan. Nu staan ze iets lager en wat natter. Hopelijk is het er warm genoeg. Al leert de ervaring dat deze kant van het huis lekker warm kan worden.

In de wastobbe op de vlonder voor het huis heb ik ook aardbeienplantjes geplant

De eerste warme dagen zijn heerlijk. Dan word ik helemaal vrolijk van de warme zon, het vele licht. We letten ook meteen op dat het in huis niet te warm wordt. De buitenmuur voelt best warm aan als de voorjaarszon er goed op schijnt. Ik krijg al meteen ideeën om wat bijzondere planten aan deze kant van het huis een kans te geven.

Gemiste artisjok

De door de vorst gedode artisjok mis ik wel. Er is niks aan te doen. Die oostenwind gaf de genadeklap. Nu heb ik een nakomeling op het plekje geplant. Hij is vanaf het najaar in huis gegroeid en heeft een plekje gekregen bij de dikke stam. Wie weet, volgt deze nakomeling zijn voorouder in grootte en in bloemenpracht.

Nakomeling van de gemiste artisjok. Dat ziet er veelbelovend uit.

Van de aardbeienplanten die er over waren, heb ik er ook een paar op de regenton gezet. Het kan hier best warm worden en dat is voor het rijpen van de aardbeien natuurlijk geweldig. Zo hoop ik dat we komend jaar een grote eigen oogst kunnen maken.

Aardbeienplanten op de regenton.

Rabarber – Tiny House Farm

Wanneer zou het voorjaar echt beginnen? Misschien als het sneeuwklokje en de krokus opkomen, maar ik voel het komen als de rabarber opkomt. Vorig jaar deed de rabarber het niet zo geweldig. Ik denk dat het komt omdat de grond nog niet helemaal goed was.

rabarber
De eerste tekenen van rabarber

Teveel stikstof

Teveel stikstof en nog te weinig andere voedingsstoffen in de grond. Dat was ook de reden dat de spruitjes niet wilden. Ze groeiden te hard. Nu dragen de opgeschoten spruitjes zaadjes. Maar als de grond wat evenwichtiger is, zullen deze ook beter groeien.

rabarber tussen stro
Rabarberblad tussen stro

Nu komen de eerste stronken op. De laatstgeplante rabarber kon ik niet meer vinden, maar gelukkig kwam er ook eentje op die het vorig jaar niet zo lekker deed. Op andere plekken wil het nog niet zo. Ik hoop er het beste van. Het vraagt misschien ook wat geduld. Zo hebben we wat compost erbij gelegd en veel stro.

Eerste tekenen

Ik hoop dat het helpt, maar de eerste tekenen zijn veelbelovend. De plant die ik kwijt was, vond ik weer, maar nu groeit er een dikke stronk zuring midden op de plek waar de rabarber zou moeten opkomen. Ik hoop er het beste van, maar ja. Het is in onze tuin vooral een groeien naar evenwicht.

Rabarberstronken
Ja, rabarberstronken!

Op een paar plekken komt het in wat grotere hoeveelheden op. Lijkt al meteen een betere opening te zijn dan vorig jaar. Het zal in de toekomst een mooi evenwicht moeten vormen met de fruitbomen en andere planten in ons kleine voedselbosje rond het huis. Er zal nog flink wat werk verzet moeten worden voor het zover is.

Rabarber van bovenaf gezien
De eerste tekenen rabarber.

Maar het voorjaar is er als de rabarber opkomt.

Permacultuur – Tiny House Farm

We richten onze tuin in volgens de principes van permacultuur. Het is een denkwijze die zich vooral richt op een tuin waarin een natuurlijk evenwicht heerst. Bomen en planten vullen elkaar aan, versterken elkaar en helpen mee om ziektes te voorkomen.

Perfecte inleiding in Permacultuur

Het boek Permacultuur van Andrew Mikolajski biedt een perfecte inleiding in deze vorm van tuinieren. Al verschilt het sterk hoe iedereen omgaat met deze vorm van tuinieren. Het boek Een kleine eetbare tuin van Madelon Oostwoud bijvoorbeeld duikt veel verder in de praktijk en richt complete tuinen in. Zij hanteert het uitgangspunt dat je ook gewoon uit je tuin moet kunnen eten, terwijl je van het groen geniet. Het levert boeiende tuinen op waarbij elke plant een functie heeft.

Andrew Mikolajski benadert het onderwerp permacultuur op een andere manier. Het is een algemene inleiding in deze bijzondere vorm van tuinieren en behandelt permacultuur vanuit 9 verschillende regels. Alle onderwerpen komen voorbij: het indelen van je tuin in zones waarbij je goed kijkt naar de grond en het microklimaat. Daarbij legt Andrew Mikolajski uit hoe je bijvoorbeeld let op hoeveel zon er in bepaalde delen van je tuin van.

Schaduw van zon én regen

Ook heeft niet alleen de zon schaduw, maar ook regen. De kant waar de meeste regen valt en de plekken waar weinig water terechtkomt. Allemaal informatie waarmee je bij je tuin rekening moet houden. Andrew Mikolajski beschrijft het allemaal heel overzichtelijk en geeft daarbij handzame tips. Letten op hoe de wind valt, is hierbij essentieel.

Daarbij spelen onderwerpen als water en recycling eveneens een cruciale rol in je tuin. Hoe zorg je ervoor dat je planten genoeg water krijgen, maar dat je niet water verspilt. De regenton is een gebruikelijke tip die je krijgt, maar Andrew Mikolajski vult dit aan met veel handzame tips over het watergeven aan planten. Je hoeft eigenlijk alleen maar jonge planten water te geven en planten die het nodig hebben zoals tomaten en aardbeien.

Handzame tips

Daarbij geeft hij ook handzame tips hoe je bijvoorbeeld een goede haag kunt aanleggen en hoe je bepaalde wilde dieren in je tuin kunt krijgen. Daarnaast wijst hij op het houden van kippen en zelfs ook kalkoenen en geiten. De laatste soort associeer ik niet direct bij permacultuur, maar het kan zo bewijst Andrew Mikolajski. Als hij zou streven naar volledigheid zou hij in mijn ogen veel beter ook een pagina hebben kunnen wijden aan schapen. Het gebruik van wol in de permacultuurtuin licht hij juist uitvoerig toe, terwijl het houden van schapen helemaal buiten beschouwing blijft.

Het zelfmaken van compost en goed zorg dragen voor de grond komt vooral bij voor bij de regels 3, stoppen met omploegen, en 5, over recycling. Maar eigenlijk is composteren de basis van permacultuur. Het is in mijn ogen de basis van al het tuinieren en verbouwen van voedsel.

Composteren en mulchen

Goed zorg dragen voor de bodem is essentieel. Hierbij dien je organisch materiaal aan de bodem toe. Dit heet mulchen en hoort bij het tuinieren als zaad en water. Net als het kweken van je eigen compost. Iets dat met veel zorg moet gebeuren. In een filmpje over haar boek Een kleine eetbare tuin wijst Madelon Oostwoud op het belang van compost. Eigenlijk had ik mijn boek daarmee moeten beginnen. Het vormt letterlijk de bodem van het tuinieren.

Zeker, het boek Permacultuur van Andrew Mikolajski is niet een boek hoe je moet composteren, maar in mijn ogen had de schrijver hiermee mogen beginnen. Zonder compost ben je namelijk nergens. Als er iets dat ik leer in het eerste jaar tuinieren aan de Tiny House Farm, dan is dat wel dat tuinieren begint (en eindigt) met composteren. Wij krijgen het steeds beter onder de knie, maar ik merk in mijn tuin dat sommige planten bepaalde stoffen nog wel heel erg nodig hebben.

Algemene benadering

Het boek Permacultuur benadert het onderwerp erg algemeen en je leest in het boek dat het erg naar de algemene, internationale maatstaven is ingedeeld. Uitvoerig gaat Andrew Mikolajski in op bepaalde klimaattypes die voor de Nederlandse en Belgische markt helemaal niet interessant zijn.

In mijn ogen hadden die algemeenheden er wat meer uitgehaald mogen zijn om het boek nog meer te richten op de Nederlandstalige markt. Dat is namelijk zo ideaal aan het publiceren van een boek over dit onderwerp in het Nederlands, je kunt je veel meer toespitsen op de Nederlandse situatie.

Veel ideeën

Voor mij als iets verder gevorderde leek in permacultuur, is het boek vooral mooi voor de ideeën. Eigenlijk licht Andrew Mikolajski alles toe, zoals het gebruik van gildes bij fruitbomen die bepaalde ziektes kunnen voorkomen. Of het toepassen van verticale teelt en het gebruik van kassen om het seizoen in de tuin te verlengen. Of wat dacht je van het gebruik van potten om je oogst te vergroten. Net als tips voor het aanleggen van nestkasten voor vogels en de bouw van een insectenhotel.

Supervolledig is Andrew Mikolajski dus in zijn boek Permacultuur. Bruikbaar voor elke tuinierder. Je haalt er ook veel informatie uit als je bijvoorbeeld een traditionele moestuin hebt. De tips zijn vandaag al toepasbaar en het maakt je heel enthousiast om snel aan de slag te gaan met tuinieren. Om hierbij de filosofie en methode van permacultuur aan te hangen, pleit juist de het overzichtelijke boek van Andrew Mikolajski.

Andrew Mikolasjki: Permacultuur. Oorspronkelijke titel: Permaculture. Vertaald door: Renate Hagenouw/Vitataal. Antwerpen: Uitgeverij Manteau, 2019. ISBN: 978 90 2233 6410. 208 pagina’s. Prijs: € 27,50.

Bestel bij Bookaroo