Tagarchief: paarden

De grote oversteek – #fietsvakantie

De middag is bijna voorbij en we moeten nog een flink stuk fietsen als we de IJssel willen oversteken. Ik heb een camping op het oog, iets achter de rivier iets voor Heerde bij het dorpje Veessen.

Daarom fietsen we vanaf Raalte langs de gewone weg naar Wijhe. Ik heb geen zin in omwegen. De kilometers zitten al in onze benen en we willen nu zo snel mogelijk een slaapplaats. Even afzien tussen Raalte en Wijhe.

Hoe mooi als je dan eindelijk die dijk ziet en de pont kunt nemen. Het is echt genieten om op een pont de rivier over te steken. Wachten aan de kant tot de boot arriveert en dan met de fiets erop rijden. Oversteken en daar weer omhoog, de dijk op.

Een kronkelweg en de camping lijkt nooit te komen. De zon schijnt de heerlijk milde warmte. Het was een warme dag om te fietsen. In de verte zien we het bos van de Veluwe al liggen. Daar gaan we morgen heen.

Het dorpje rijden we in en daar is ook de camping. Altijd weer een kunst. Als we dan een plekje vinden, vlakbij het sanitair en ik de tent opzet, hoor ik de paarden briesen.

Meteen achter de heg staat een pony. De tent staat al, anders had ik een ander plekje gezocht. Zou het rustig blijven vannacht. We eten een net gehaald broodje. De avond valt. Het is al de 2e helft van augustus en dat merk je in de lengte van de avond. We kruipen er vroeg in.

Van het paardje de hele nacht niks gehoord.

Fietsvakantie 2016

In augustus 2016 maakten Doris en ik een mooie fietstocht door Nederland met als bestemming: Twente. Elke week op vrijdag schrijf ik een stukje over deze bijzondere fietsrit.

Noppende pony’s

Jan Voerman sr. laat geregeld noppende paarden zien op zijn schilderijen. De dieren staan dan naast elkaar, de nekken in elkaar verstrengeld. Ik schreef er al eens over. Op zoek naar de betekenis van het woord noppen.

Vanmorgen bij het lopen met de honden, in de vochtige morgen zag ik ineens de pony’s van de kinderboerderij. In de ochtenschemering, onder de lindebomen, bij het hek, naast elkaar, de nekken verstrengeld.

Zachtjes hoorde ik de kaken snelle beetjes maken in de nek van de ander. Het was een heel rustgevend tafereel zo in de morgen. Ik wilde het niet verstoren met de honden en bleef op een afstandje staan.

Gewoon genieten hoe die dieren staan te noppen. Het had iets intiems, alsof ik een verliefd stelletje betrapte. Zoals laatst bij een fietstocht langs Muiderberg, waar een stelletje verscholen lag achter een hoge graspol. Poedelnaakt.

Ik kon Jan Voerman begrijpen. Dat intieme moment vastleggen waarin je helemaal opgaat in je omgeving en er zelfs even niet meer bent. De noppende paarden in de ochtendnevel en verder niks.

Noppende paarden

image

De mooiste vondsten in de kringloopwinkel zijn de boeken waarmee je net mee bezig bent. Of dat werk dat je net zoekt. Als je zoiets voor een zacht prijsje op de kop tikt, is mijn hele dag goed.

Zo vond ik even onverwacht als gewenst het boekje Voerman’s paarden, samengesteld door Jan Voerman sr. bewonderaar Henk van Ulsen. Ik hoorde veel over deze acteur en Voerman-verzamelaar van Jacob Jan Voerman. Het was zelfs zijn droom om samen met deze bekende Overijsselse acteur een toneelstuk te schrijven en te spelen over de twee Voermannen.

Noppende paarden

Jacob Jan sprak even raadselachtig als het woord zelf is over ‘noppende paarden’. Hij vertelde dat deze aanduiding de paardenschilderijen van Jan Voerman met een geheimzinnigheid omhulde. Niemand wist precies wat het was. Het riekte naar iets dat misschien wel een beetje vies was. Had het met de voortplanting te maken of was het iets anders.

De paarden van Jan Voerman zijn bijna even sprekend als zijn wolkenluchten. Het mooiste is natuurlijk de combinatie van paarden die in de uiterwaarde staan. De IJssel op de achtergrond en boven dit alles de wolkenhemel.

Schilderijen en gedichten

In het boek Voerman’s paarden staan de schilderijen afgewisseld met gedichten over paarden van onder andere Gerrit Achterberg, Jan Baeke, Ida Gerhardt en Rudger Kopland. Het boek bevat de schilderijen uit de Voerman-collectie van Henk van Ulsen, die de Hannema-de Stuers Fundatie in 1994 verwierf.

In haar inleiding bij dit boek vol paarden – in woord en beeld – geeft Saskia Derksen een duidelijke omschrijving van het woord noppen, dat volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal een Gelders woord is:

Met noppen wordt bedoeld dat twee paarden in tegengestelde richting naast elkaar staan, de hoofden naar elkaar toegewend en elkaar zachtjes met tong of tanden de noppen (oneffenheden) uit de vacht masseren. (15)
image
Noppende paarden van Jan Voerman sr.