Tagarchief: ondergrondse

Opgeheven metrostation

image

Beatrice laat in De drie levens van Tomomi Ishikawa de verteller en hoofdpersoon Ben Constable het opgeheven metrostation City Hall in New York zien. Daarvoor stappen ze op het eindpunt van lijn 6 in bij het station Brooklyn Bridge. Ze stappen in de metro op dit eindpunt. Iedereen stapt uit, maar zij stappen juist in.

De ondergrondse trein keert op die plek en rijdt bij het keren door het opgeheven metrostration. Ze drukken hun neus tegen het glas:

Opeens ging er een wereld voor ons open van betegelde bogen en een tongewelf, dat flauw werd verlicht door daglicht uit dakramen erboven. Het is net een ondergrondse tempel die langs een rondlopend perron voorbijflitste.
Station City Hall ws een illusie, kortstondig tot leven gewekt voor onze ogen en zodra we er voorbij waren, spatte die weer uiteen en werd misschien geteleporteerd naar de grote woestijn waar ze thuishoorde. (163)

Een prachtig fragment over een metrostation dat tot de geheimen van New York behoort. Op de website nycgo.com wordt het als een van de secrets van de miljoenenstad gepresenteerd: Hidden Subway Station Beneath City Hall. Het station sloot op 31 december 1945 haar deuren. Sindsdien ligt dit architectonisch monument verborgen onder de grond en is alleen te bezichtigen vanuit de kerende ‘6 train’.

Overigens laat de roman van Benjamin Constable wel meer plekken van de stad zien die in reguliere toeristische gidsen ontbreken. Zoals de vele tuinen in de stad. Net als in Parijs, waar meer groen is dan je denkt. De verteller neemt je – mede door de aanwijzingen van Vlinder – mee naar deze bijzondere plaatsen. Daarmee is De drie levens van Tomomi Ishikawa een toeristische gids voor Parijs en New York ineen.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over De drie levens van Tomomi Ishikawa van Benjamin Constable (vert. Tjadine Stheeman) bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.

Lees ook de andere vier blogs over dit boeiende boek:

Ondergronds Parijs

image

Niet alleen Rome verbergt een complete stad onder de grond, ook in Parijs ligt een enorm gangenstelsel verborgen in de bodem. Dit ondergrondse netwerk aan gangen en crypten speelt een belangrijke rol in Benjamin Constables roman De drie levens van Tomomi Ishikawa.

Het ondergrondse gangenstelsel vormt uiteindelijk het toevluchtsoord van de roman. Ze zijn grotendeels afgesloten. De gangen waren aanvankelijk de steengroeven waar de stad van gebouwd werd. De steengroeven zorgden er ook voor dat de grond onder de huizen instabiel werd. Daarom zijn veel gangen afgesloten of volgestort met puin.

Geheime locaties

Deze locaties maken de De drie levens van Tomomi Ishikawa nog meer de moeite van het lezen waard. Ik ben gek op die geheimzinnige plekken van een stad die iedereen meent te kennen. Benjamin Constable is op zoek naar de plaatsen die niemand kent. Zoals de vele tuinen die de stad verbergt en de ondergrondse stad. Hij brengt zo de bekende metro in verbinding met het onbekende, het gangenstelsel onder de beroemde stad.

De onbekende stad zorgt ook voor spanning als hij er aan het einde van de roman door de ‘oude steengroeven’ van Parijs zwerft:

Er klopte iets niet. Ik wilde liever alleen zijn. Ik weet niet wat ik had gedacht hierbeneden aan te treffen, maar in ieder geval niet dit. Ik begon zwaar te ademenen, alsof ik met iets inspannends bezig was. Ik was niet bang. (270)

Door te zeggen dat hij niet bang is, maakt hij de lezer juist bang. De ondergrondse gangen boordevol splitsingen en kruisingen maken het verhaal nog spannender. Het ondergrondse Parijs als veilige cocon waar het bij nader inzien helemaal niet zo veilig is.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over De drie levens van Tomomi Ishikawa van Benjamin Constable (vert. Tjadine Stheeman) bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.

Lees ook de andere vier blogs over dit boeiende boek:

Ondergronds

image
Zoek het metrostel op de cover van Paul Theroux’ Ondergronds

Het heeft mij enige tijd gekost om de metro op de cover van de reisverhalenbundel Ondergronds te ontwaren. De graffiti op de voorkant van Paul Theroux‘ boek ontneemt de vorm en daarmee de betekenis van het voorwerp. Maar als je goed door de schildering heenkijkt zie je raampjes en de deuren van het metrotreinstel.

Het verhaal ‘Ondergronds spookhol’ is het langste en mooiste verhaal in de bundel Ondergronds van Paul Theroux. In dit verhaal beschrijft de schrijver van reisverhalen het verblijf van een week in de New Yorkse metro. Ondergrondse is niet de juiste benaming voor dit vervoersmiddel, want strikt genomen bevindt meer dan de helft van het metronet zich boven de aarde.

De ondergrondse in New York is een wereld op zich, met eigen regels en een eigen politie. Paul Theroux loopt met agenten mee en observeert deze ondergrondse wereld, het langste en grootste metronetwerk van de wereld. De metro is volgens de schrijver de ‘enige hoop voor New York City’. Met de auto is het vrijwel onmogelijk je door de stad te verplaatsen:

‘Het verbijsterende is dat al in 1904 een groepje zakenlieden de vervoersproblemen van New York voor de eerstvolgende eeuwen heeft opgelost. Wat een vooruitziende blik! Wat een ondernemersgeest! Wat een technisch wonder hebben ze geschapen in de vorm van deze ondergrondse spoorweg! En hoe verbijsterend zouden ze zijn als ze zagen wat ervan is geworden, wat een slechte naam hun spoorweg heeft gekregen bij het grote publiek.’ (138)

De metro van New York wordt door veel mensen als angstaanjagend beschouwd. Gesteund door hoge criminaliteitscijfers en aantallen moorden, wordt iedereen opgeschrikt. Zo sterk zelfs dat politiemensen zelfs dé regel voor de subway geeft: reis niet met de subway als het niet nodig is.

Een opvatting die Paul Theroux niet geloofd. Ook na een week reizen in alle metro’s van New York, over alle lijnen van de 350 kilometer die in de Amerikaanse stad te vinden is. Hij heeft alle 26 metrolijnen bezocht en bereist. Hij heeft veel mensen en politiemensen gesproken voor zijn portret en weet de charme van dit bijzondere vervoersmiddel prachtig te typeren. De reizigers die zwijgzaam hun rit uitzitten. De meeste van hen zitten te lezen.

Zo verandert een verhaal over een angstaanjagend monster in een liefdesverklaring voor een bijzonder vervoersmiddel. Ik merkte bij het lezen dat ik een liefde voor de metro kreeg. Zo sterk zelfs dat ik in de hoofdstad even in de metro stapte om het gevoel te krijgen dat Paul Theroux zo mooi beschrijft. Want in de 30 jaar dat tussen het schrijven van het artikel en mijn lezen zit, is er niet zoveel wezenlijk verandert. Alleen de destructieve graffiti is verdwenen. Zelfs in New York. Misschien heeft het pleidooi van Paul Theroux hieraan bijgedragen.

‘De subway ziet er ook verschrikkelijk uit. Het bejaarde gelaat is overdekt met verf en handtekeningen. Mensen die er nooit mee reizen, die nooit met de metro gaan en er niets van moeten hebben, zeggen dat die troepschilderijen volkskunst zijn, een protest tegen de grauwheid in de stad, en dat de kladderaars zo’n geweldig gevoel voor kleur hebben p wat volstrekte onzin is. De graffiti zijn lelijk, gewelddadig en desctructief, de mensen die ze prijzen zijn hetzij booswaardig, hetzij denklui.’ (134)

Het vrijwel totaal ontbreken van graffiti in het openbaar vervoer, zelfs in New York, bewijst dat Paul Theroux het bij het rechte eind had: het werkt destructief en voedt de criminaliteit in dit vervoersmiddel. Het helpt om een besmeurd treinstel vrijwel meteen te reinigen en ontdoen van de smerigheid. Geen wonder dat ik het beeld op de voorzijde niet meer herkende. De graffiti op treinen en metro’s behoort tot het verleden. Misschien dat het daarom ook zo’n mooi verhaal is van Paul Theroux. Het laat zien dat de tijden veranderd zijn. Gelukkig maar. Leve de ondergrondse!

Bekijk de video over de geschiedenis van de Metro in New York