Tagarchief: neurenberg

Terechtstellingen

image

Het meest afgrijselijk is toch wel de terechtstelling die de beul moet voltrekken. In Dagboek van een beul schrijft de Amerikaanse historicus Joel Harrington dat dit ook het doel was van de terechtstelling: de toeschouwers angst aanjagen en daarnaast de goddelijke en wereldlijke autoriteit bevestigen.

Daarbij heeft de beul een grote verantwoordelijkheid. Hij moet ervoor zorgen dat het vonnis in al zijn wreedheid voltrokken wordt, maar daarnaast mag hij niet falen:

Iedere deelnemer – maar vooral de beul, die het spektakel regisseerde – was cruciaal bij het garanderen van een succesvolle opvoering. De ‘goede dood’ waar Frantz en zijn collega’s naar streefden was in essentie een drama van religieuze verlossing, waarin de arme zondaar zijn of haar zonden erkende en berouwde en vrijwillig als afschrikwekkend voorbeeld diende, in ruil waarvoor hij of zij werd beloond met een snelle dood en de belofte van verlossing. (119)

De beul mag hierbij geen missers maken. Hij loopt het risico om door de toeschouwers te worden verzwolgen als hij in hun ogen niet rechtvaardig handelt. Zeker als bijvoorbeeld een vonnis met het zwaard niet in 1 slag kan worden voltrokken.

Als de beul meerdere keren moet slaan om de misdadiger te doden, dan krijgt hij het zwaar te verduren. Het stadsbestuur staat weliswaar garant voor de bescherming van de beul, maar daar slaagt ze niet altijd in. Daarmee loopt de beul bij het vonnis ook een groot risico. Frantz Schmidt is een erg goede beul. Hij faalt nooit en weet bijna elke misdadiger in één slag om te brengen. Hij houdt het lang uit, zelfs als hij ouder wordt, blijft hij trefzeker.

Joel Harrington: Dagboek van een beul, Meester Frantz Schmidt van Neurenberg (1554-1634). Oorspronkelijke titel: The Faithful Executioner. Vertaald door Arthur de Smet. Amsterdam: De Bezige Bij, 2013. ISBN: 978 90 234 7714 3. 364 pagina’s. Bestellen

Martelingen

image

Het Dagboek van een beul van Joel Harrington bevat naast de verschillende soorten lijfstraffen die de beul uitvoert, ook de martelingen waarmee hij een bekentenis bij de verdacht probeert af te dwingen.

Het fysieke geweld dat de ondervragers toepassen is in onze samenleving onaanvaardbaar. Al ziet de Amerikaanse historicus Joel Harrington wel overeenkomsten:

De houding tegenover misdaad en geweld in de tijd van Frantz Scmidt werd gekenmeerkt door hetzelfde onstabiele mengsel van compassie en vergelding dat we aantreffen in debatten over het tegenwoordige strafrecht. (93)

Joel Harrington stelt dat ondanks het fysieke geweld de beul vertrouwt op het inzetten van emotionele kwetsbaarheid en psychische dwang. De baarproef is een befaamde. Dit is een oeroud Germaans gebruik waarbij de verdachte wordt geonfronteerd met het slachtoffer. Ze moeten hierbij het lijk van het slachtoffer naderen en aanraken. De beul van Neurenberg meldt het inzetten van deze vorm van intimidatie slechts 1 keer in zijn carrière.

De folteringen beschrijft Joel Harrington daarna. Het gaat van vastbinden op een stoel waarbij een arsenaal van fysieke dwang de verdachte tot een bekentenis zou dwingen. Het gaat van de duimschroef, beenschroef of vuur tot aan ‘de steen’ of wipgalg. Hierbij staat de verdachte met achter de rug vastgebonden handen waarna de beul de verdachte met een katrol langzaam omhoog trekt.

Bij deze martelingen is het de verantwoordelijkheid van de beul dat de verdachte in leven blijft. Zodoende verzorgt hij na afloop persoonlijk de gebroken botten en open wonden van de gevangenen. Wanneer het vonnis voltrokken wordt, moet de misdadiger min of meer hersteld zijn van zijn verwondingen.

Hierbij zoekt Joel Harrington in het dagboek van Frantz naar aanwijzingen hoe de beul zelf over deze folteringen denkt. Dat is heel lastig te vinden, maar de Amerikaanse historicus ziet wel dat Frantz Schmidt zich bewust is van zijn positie. Hij hoeft niet tegen elke prijs een bekentenis af te dwingen:

Het feit dat hij de bevoegheid had om de foltering te staken of te ontraden, betekende dat hij aanzienlijke discretionaire bevoegdheden had wanneer hij twijfelde aan iemands schuld, wat soms tot volledige intrekking van een aanklacht leidde. (103)

Daarmee schetst Joel Harrington de beul in de 16e en 17e eeuw niet als een genadeloos mens dat er zichtbaar plezier in had zijn slachtoffers af te ranselen. Het is onderdeel van de maatschappij en zeer wreed in hedendaagse ogen, maar niet genadeloos. De genadeloosheid van de beul zoals betekenis van beul nu vooral is geworden, is zeker niet het geval bij iemand als Frantz Schmidt.

Joel Harrington: Dagboek van een beul, Meester Frantz Schmidt van Neurenberg (1554-1634). Oorspronkelijke titel: The Faithful Executioner. Vertaald door Arthur de Smet. Amsterdam: De Bezige Bij, 2013. ISBN: 978 90 234 7714 3. 364 pagina’s. Bestellen