Tagarchief: natuur

Aardbeien – Tiny House Farm

De droom voor onze tuin is een eenvoudige tuin waar je vooral veel bessen en vruchten vindt. Een enkele verdwaalde notenboom (hazelaar en walnoot) en verder veel vriendelijke planten voor vogels, bijen en kleine zoogdieren als de egel en de wezel.

aardbeienplantje
Aardbeienplantje op een nieuw plekje midden in de klei.

Daarom ben ik afgelopen weken druk in de weer geweest met het klaarmaken van de bedden met aardbeien. Ze staan her en der door de tuin. Zo na de winter zagen bepaalde delen er een beetje mistroostig uit door de vele planten die er tussen groeide.

Bedden aardbeien

Ook heb ik de bedden met aardbeien op het heuveltje naast het huis een stukje verplaatst. Ze leken op het oude plekje een beetje te droog te staan. Nu staan ze iets lager en wat natter. Hopelijk is het er warm genoeg. Al leert de ervaring dat deze kant van het huis lekker warm kan worden.

In de wastobbe op de vlonder voor het huis heb ik ook aardbeienplantjes geplant

De eerste warme dagen zijn heerlijk. Dan word ik helemaal vrolijk van de warme zon, het vele licht. We letten ook meteen op dat het in huis niet te warm wordt. De buitenmuur voelt best warm aan als de voorjaarszon er goed op schijnt. Ik krijg al meteen ideeën om wat bijzondere planten aan deze kant van het huis een kans te geven.

Gemiste artisjok

De door de vorst gedode artisjok mis ik wel. Er is niks aan te doen. Die oostenwind gaf de genadeklap. Nu heb ik een nakomeling op het plekje geplant. Hij is vanaf het najaar in huis gegroeid en heeft een plekje gekregen bij de dikke stam. Wie weet, volgt deze nakomeling zijn voorouder in grootte en in bloemenpracht.

Nakomeling van de gemiste artisjok. Dat ziet er veelbelovend uit.

Van de aardbeienplanten die er over waren, heb ik er ook een paar op de regenton gezet. Het kan hier best warm worden en dat is voor het rijpen van de aardbeien natuurlijk geweldig. Zo hoop ik dat we komend jaar een grote eigen oogst kunnen maken.

Aardbeienplanten op de regenton.

Loslopende honden – Tiny House Farm

Loslopende honden. Het lijkt helemaal bij Oosterwold te horen. Niet alleen in de boskam lopen ze los, ook in de woonwijk. Laatst zelfs bij ons in de buurt. Dan loop je zelf netjes met je hondjes aan de lijn en vliegt er ineens van een erf een grote hond op je af.

Niks tegen te beginnen. Alleen maar verweren. Met moeite kreeg ik het dier weer weg. Maar ook op de Goudplevierweg een paar weken terug, daar greep zo’n grote Sint-bernhard onze Saar. Ik wist het dier op strenge toon weg te krijgen.

Het bos in Almere Oosterwold

Die loslopende honden zijn niet alleen in Oosterwold een probleem. Staatsbosbeheer waarschuwt met enge foto’s van dode reeën. Opgejaagd door honden rennen ze het bos uit, de weg op waar een auto ze dan zonder genade schept. Geen ontkomen aan.

Nog weinig voedsel

Dikwijls zijn de reeën ook nog zwanger ook. Vooral deze tijd is nog zwaar, na de zware vorstperiode is er nog niet veel voedsel te vinden. Op hun verstopplekken in het bos worden ze dan nodeloos opgejaagd door honden. De eigenaars van die honden lijken zich helemaal niet bewust van wat ze eigenlijk aanrichten.

Ook in de boskammen van Almere Oosterwold zitten veel reeën.

Blijft het ook buitengewoon asociaal om je hond op alles en iedereen af te laten vliegen. Ik zag het deze week gebeuren. Dan komt zo’n loslopende hond recht op ons af, terwijl ik 2 angstige teckels in toom probeer te houden. Als ik ze zou loslaten, zou hun lot het lot van de vluchtende reeën evenaren. Ze zouden de weg op schieten met alle gevaren van dien.

Vluchtende reeën in bosrand

Deze week in de vroege ochtend liep ik met de honden door de bosrand. Ik had ze vast. Onze teckels laat ik niet los, dan zijn ze weg. Er liepen 2 reeën, duidelijk op de vlucht. Even later gevolgd door een loslopende Dobberman. Ik heb het dier weggestuurd, maar de reeën zijn al op de vlucht. Ik hoopte het beste voor deze dieren. Veel meer kan je niet doen.

Het bos met de jonge berkenbomen in een boskam.

Het zou die zogenaamde natuurliefhebbers die hun honden loslaten in het Oosterwoldse bos sieren, als ze hun beesten aan de lijn hielden. Als je er een opmerking over maakt, wordt je afgesnauwd. Laatst maakte ik een opmerking tegen een eigenaar met een loslopende hond, die ik maar net bij mijn teckels toen weghouden. ‘Ook goedemorgen’, reageerde hij gepikeerd. Alsof hij met zijn gedrag mij een vrolijke ochtend bezorgde.

Loslopende bazen

Als ik iets leer in deze tijd dan is het wel dat het gedrag van mensen zegt wie en hoe ze zijn. Het draait vooral om zichzelf. En hun honden kun je niet veel kwalijk nemen, die gedragen zich vaak netter dan hun baas. Als ze loslopen kan ik ze beter corrigeren dan hun bazen.

Ik heb de eigenaar van de hond die achter de reeën zat, later nog gesproken. Hij zei dat hij hem dan maar even vast moest houden. Ik ben benieuwd. Er komt nog een heel seizoen dat de reeën kalfjes krijgen. Vaak verstoren de loslopende honden het kraambed. Terwijl deze beesten echt in rust moeten kunnen opgroeien.

Voedselbos – Tiny House Farm

We proberen onze tuin in te richten naar de ideeën van de permacultuur en maken er een klein voedselbos. Dan is het goed om af en toe ook inspiratie op te zoeken. Dat is in deze coronatijd best lastig. Ik wil al langere tijd bijvoorbeeld naar het Voedselbos De Overtuin bij de botanische tuin Trompenburg in het Rotterdamse Kralingen.

de bosrand van het voedselbos Zeewolde
Bosrand van het voedselbos Zeewolde

We hebben in de buurt gelukkig ook wat initiatieven. Zo is er eentje op nog geen halve kilometer bij ons vandaan. In het Kathedralenbos is 2 jaar geleden en vorig jaar al een deel van het toekomstig voedselbos Eemvallei van Staatsbosbeheer aangeplant. Dit jaar is er dat niet gebeurd om de aanplanting van vorig jaar wat meer ruimte te geven. Het afgelopen jaar was het heel warm waardoor veel nieuwe aanplant is doodgegaan of minder goed is gegroeid.

Voedselbos dichtbij in Zeewolde

In Zeewolde is ook een mooi voedselbos. En omdat we vorige week in de vakantie ook nog een uitstapje wilden maken, zijn we hier naartoe gegaan. Het Voedselbos Zeewolde is ook een jaar of 2 terug aangeplant. Er is een stuk bestaand bos gedeeltelijk weggehaald en daar zijn nu allemaal voedselrijke bomen en struiken voor in de plaats gekomen.

Klein hoefblad in het voedselbos
Klein hoefblad in het voedselbos

Natuurlijk is het zo in de winter heel anders dan midden in de zomer. Toch is het mooi om zo de contouren van het voedselbos te zien en te kijken wat er allemaal staat. Het voedselbos in Zeewolde aan de Eikenlaan is 1,4 hectare groot. Samen met het IVN, dat er vlakbij zit, werken vrijwilligers aan de realisering hiervan.

Veel geduld

Bij een voedselbos draait het vooral om heel veel geduld. Zoiets ontstaat niet zo snel. Bomen en struiken moeten groeien en de laatste jaren is het heel droog in de zomer geweest. Daardoor had deze jonge aanplant het ontzettend zwaar. We zien het zelf ook in de tuin. Niet alle planten wisten goed te wortelen door de warmte in de laatste 2 warme zomers. De langdurige droogte zorgde eveneens voor weinig groei. Overleven is dan belangrijker dan groeien. Tegelijk zal het de planten sterk maken voor langdurige droge periodes.

Onderstte kruidenlaag in het voedselbos
De onderste kruidenlaag in het voedselbos met bosaardbei

Het was heel inspirerend om eens te kijken in Zeewolde. Wat een prachtig bos is het. Zelfs in deze opbouwfase en ook in dit seizoen. Het zal nog wel even duren voordat het zijn vruchten afwerpt. Daar moet je wel geduld voor hebben. Ik herken dat ook in onze eigen tuin. Het kost veel tijd voordat de bomen zo groot zijn dat ze veel vruchten dragen en de struiken hebben ook zeker 2 jaar nodig om meer opbrengst op te leveren.

Hommels op de toverhazelaar
Vroege hommels op de toverhazelaar

Toverhazelaar en uiensoepboom

De braamstruiken groeien al hard. Ook in Zeewolde zag ik er veel groeien. Net als dat ik getroffen werd door een prachtige winterbloeier die met het mooie weer al heel wat hommels trok: de toverhazelaar. Prachtige bloemen waar hommels en zweefvliegen gek op zijn. Net als dat sommige struiken en bomen al prachtig in knop stonden. Zo is er in deze tijd van het jaar al best veel te beleven.

Ook heerlijke plekjes om te zitten
Plekjes om te genieten van de warme voorjaarszon

Een zorgvuldig ingeplant bos zoals het voedselbos in Zeewolde is onze tuin niet. Ook is het te klein voor heel veel bomen. Daarom blijft het klein. We hebben nog niet alle planten staan en komen door het bezoek aan zo’n voorbeeld ook op ideeën voor andere planten. Nu staat de toverhazelaar op ons lijstje. Net als de Chinese Mahonie of uiensoepboom. Echt planten voor in een voedselbos.

Voedselbos Sierradenbuurt

Enthousiast geworden door Zeewolde, ben ik ook in Almere Buiten gaan kijken naar het buurtinitiatief in de Sierradenbuurt. Het voedselbos Sierradenbuurt valt mij wel een beetje tegen. Hier is niet zo gedacht in lagen zoals bijvoorbeeld wel in Zeewolde is.

Voedselbos Sierradenbuurt Almere Buiten

Voedselbos Sierradenbuurt is teveel een park met perkjes waar je toevallig van de planten kan eten. Dat is naar mijn mening niet genoeg voedselbos. Al is het natuurlijk bij ons zelf ook de vraag of het echt een voedselbos is of een permacultuurtuin die neigt naar een voedselbos.

Genoeg om over na te denken en vooral om veel van te genieten. Nu en in de komende tijd.

insectenhotel
En natuurlijk een insectenhotel

Modder in Oosterwold – Tiny House Farm

In de wintermaanden verandert Oosterwold in een grote modderpoel. Door de vele regen is de klei nat en natte klei is spekglad. Het laat zich ook niet zo snel weghalen. Helemaal omdat zeeklei zo compact is, verandert het in een grote klont.

Met de schep is het nauwelijks doorkomen. Zak je met een laars in een zachter fragment van de bodem, dan is de kans heel groot dat je de laars niet meer uit de grond krijgt.

Laagje modder

De modder merk je overal. De puinwegen veranderen in wegen waar een flinterdun laagje modder op ligt. Het wordt spekglad. Helemaal als het vriest, dan is het glijden en glibberen over de wegen.

Teckel Saartje vindt al die modder niet altijd geweldig.

De wandelpaden door de doorwaadbare zones zijn het ergste. De mooie paden bij de Ecohoven van zijn veranderd in een verzameling voetstappen in de modder. De ene na de andere persoon die hier zijn hond uitlaat, probeert een nieuw spoor te maken.

Vroege modder

Op deze plek begint de modder al heel vroeg in het najaar. In september laten de bewoners daar elk jaar de rietkraag helemaal weggehalen met zware landbouwwerktuigen.

Voetpad of glibberpad?

De zware landbouwvoertuigen drukken alle grond samen en het is heel snel een grote modderpoel. Heel jammer, want het zijn mooie paden. Goed beheer van de sloot, hoeft niet te betekenen dat je alles altijd weghaalt.

Drassig aanzien

Hetzelfde zie je nu gebeuren op andere paden. Het wordt steeds drukker, maar vooral landbouwvoertuigen geven het bos een drassig aanzien. De zware kiepwagens met zand voor de brug over de vaart, de apparaten in het bos.

Een laagje modder op de puinwegen van Oosterwold.

Ze zorgen voor diepe slenken in de paden waar het water blijft staan. Het vocht kan niet meer weg. Bovendien is het bos op de bodem van de voormalige Zuiderzee minder waterdoorlatend dan het zand op de heuvelruggen.

Nergens leuk lopen

Zodoende is het momenteel eigenlijk nergens leuk lopen. Ik loop in korte broek, dan houd ik de broek een beetje schoon. Een beetje modder op de benen is er makkelijker af te halen dan wanneer het op mijn broek zit.

Zoek de weg in deze modderpoel

Iemand uit Oosterwold is daarmee altijd te herkennen. Hij of zij heeft iets van een grondwerker. Overal kleeft modder aan vast. Je zult weten dat je in de polder woont. En in huis? De kleiklonten zijn niet te tellen.

Doordat het riet is weggehaald, ontstaat er ook snel modder. Al is in deze tijd weinig meer bestand tegen de modder.

Rabarber – Tiny House Farm

Wanneer zou het voorjaar echt beginnen? Misschien als het sneeuwklokje en de krokus opkomen, maar ik voel het komen als de rabarber opkomt. Vorig jaar deed de rabarber het niet zo geweldig. Ik denk dat het komt omdat de grond nog niet helemaal goed was.

rabarber
De eerste tekenen van rabarber

Teveel stikstof

Teveel stikstof en nog te weinig andere voedingsstoffen in de grond. Dat was ook de reden dat de spruitjes niet wilden. Ze groeiden te hard. Nu dragen de opgeschoten spruitjes zaadjes. Maar als de grond wat evenwichtiger is, zullen deze ook beter groeien.

rabarber tussen stro
Rabarberblad tussen stro

Nu komen de eerste stronken op. De laatstgeplante rabarber kon ik niet meer vinden, maar gelukkig kwam er ook eentje op die het vorig jaar niet zo lekker deed. Op andere plekken wil het nog niet zo. Ik hoop er het beste van. Het vraagt misschien ook wat geduld. Zo hebben we wat compost erbij gelegd en veel stro.

Eerste tekenen

Ik hoop dat het helpt, maar de eerste tekenen zijn veelbelovend. De plant die ik kwijt was, vond ik weer, maar nu groeit er een dikke stronk zuring midden op de plek waar de rabarber zou moeten opkomen. Ik hoop er het beste van, maar ja. Het is in onze tuin vooral een groeien naar evenwicht.

Rabarberstronken
Ja, rabarberstronken!

Op een paar plekken komt het in wat grotere hoeveelheden op. Lijkt al meteen een betere opening te zijn dan vorig jaar. Het zal in de toekomst een mooi evenwicht moeten vormen met de fruitbomen en andere planten in ons kleine voedselbosje rond het huis. Er zal nog flink wat werk verzet moeten worden voor het zover is.

Rabarber van bovenaf gezien
De eerste tekenen rabarber.

Maar het voorjaar is er als de rabarber opkomt.

Tekenen van voorjaar – Tiny House Farm

Het voorjaar valt vroeg. De eerste tekenen dienen zich aan. En aan wie de eer: de seringstruik bevat beginnende blaadjes en tekenen van bloesem!

Naast de bessenstruik is de sering, de enige struik uit de oude tuin die we hebben meegenomen. Het was een rampzalige dag waarop we het deden, vlak na de grote warmte van 2018. Precies op een dag dat het hard stormde en het er veel regen viel.

eerste tekenen: beginnend blad in sering
Eerste tekenen: beginnende bladeren in de sering

Vorig jaar bleven de bladeren klein. Net als dat de bloemen niet de uitbundigheid lieten zien zoals we dat aan de Alkmaargracht gewend waren. De struik had het erg zwaar. Zeker ook omdat de zomer vorig jaar ook erg warm en droog was. Zo kreeg de struik twee zware zomers te verduren.

Eerste blaadjes

Daarom is het nu extra prachtig om te zien dat de eerste blaadjes en zelfs bloemen zich beginnen te vormen. Het is allemaal heel vroeg dit jaar.

Blaadjes en bloemknoppen in sering
Vroege blaadjes en bloemknoppen in de sering

De knoppen van de in het najaar geplante Japanse sierkers beginnen zich ook heel mooi te vormen. Dat belooft een bijzondere eerste bloei te worden. De liefhebbers van deze bloesem kijken jaarlijks erg naar uit naar de bloei van deze bomen. Als ze zo bij elkaar staan is dat een prachtig gezicht.

Japanse sierkers

In Almere Muziekwijk bij het station en in Almere Buiten in de Regenboogbuurt groeien heel veel van deze bomen bij elkaar. Op de laatste plek staan 850 Japanse sierkersen, Vorig jaar is daar onder de bomen het eerste Kersenbloesemfeest gehouden.

Bloemknoppen in Japanse sierkers
Bloemknoppen in de Japanse sierkers

Een feest zoals in Japan vaak is onder de vele kersenbloembomen. Ze gaan dan massaal eten en drinken onder de bomen, maar zich ook bezig houden met allerlei kunstvormen als schilderen en dichten. Net als dat veel mensen dan prachtige kimono’s en jurken dragen met veel kersenbloemen in de stof.

Spektakel

In onze tuin staat er eentje. Ik ben heel benieuwd wat dat bij ons voor een spektakel dat gaat opleveren volgende maand. De amandel is bijna uitgebloeid. De abrikoos volgt nog een beetje aarzelend. Vorig jaar hebben we de laatste met een paar kleine bloemen eraan gepland. Nu is het al heel wat uitbundiger.

Kleine bloemknoppen in Japanse kers
De eerste bloemknoppen in de Japanse kers

Ik schreef over de knoppen van de Japanse sierkers al een voorzichtige haiku:

de kleine knoppen
verraden kersenbloemen
nog een paar weken

Zo dienen de eerste tekenen van het voorjaar zich aan. Wel een beetje vroeg. Dat wel, maar meer dan welkom. Ik verlang dit jaar heel erg naar een beetje groen in de kale leegte die Oosterwold (nog) is.