Tagarchief: natuur

Modder in Oosterwold – Tiny House Farm

In de wintermaanden verandert Oosterwold in een grote modderpoel. Door de vele regen is de klei nat en natte klei is spekglad. Het laat zich ook niet zo snel weghalen. Helemaal omdat zeeklei zo compact is, verandert het in een grote klont.

Met de schep is het nauwelijks doorkomen. Zak je met een laars in een zachter fragment van de bodem, dan is de kans heel groot dat je de laars niet meer uit de grond krijgt.

Laagje modder

De modder merk je overal. De puinwegen veranderen in wegen waar een flinterdun laagje modder op ligt. Het wordt spekglad. Helemaal als het vriest, dan is het glijden en glibberen over de wegen.

Teckel Saartje vindt al die modder niet altijd geweldig.

De wandelpaden door de doorwaadbare zones zijn het ergste. De mooie paden bij de Ecohoven van zijn veranderd in een verzameling voetstappen in de modder. De ene na de andere persoon die hier zijn hond uitlaat, probeert een nieuw spoor te maken.

Vroege modder

Op deze plek begint de modder al heel vroeg in het najaar. In september laten de bewoners daar elk jaar de rietkraag helemaal weggehalen met zware landbouwwerktuigen.

Voetpad of glibberpad?

De zware landbouwvoertuigen drukken alle grond samen en het is heel snel een grote modderpoel. Heel jammer, want het zijn mooie paden. Goed beheer van de sloot, hoeft niet te betekenen dat je alles altijd weghaalt.

Drassig aanzien

Hetzelfde zie je nu gebeuren op andere paden. Het wordt steeds drukker, maar vooral landbouwvoertuigen geven het bos een drassig aanzien. De zware kiepwagens met zand voor de brug over de vaart, de apparaten in het bos.

Een laagje modder op de puinwegen van Oosterwold.

Ze zorgen voor diepe slenken in de paden waar het water blijft staan. Het vocht kan niet meer weg. Bovendien is het bos op de bodem van de voormalige Zuiderzee minder waterdoorlatend dan het zand op de heuvelruggen.

Nergens leuk lopen

Zodoende is het momenteel eigenlijk nergens leuk lopen. Ik loop in korte broek, dan houd ik de broek een beetje schoon. Een beetje modder op de benen is er makkelijker af te halen dan wanneer het op mijn broek zit.

Zoek de weg in deze modderpoel

Iemand uit Oosterwold is daarmee altijd te herkennen. Hij of zij heeft iets van een grondwerker. Overal kleeft modder aan vast. Je zult weten dat je in de polder woont. En in huis? De kleiklonten zijn niet te tellen.

Doordat het riet is weggehaald, ontstaat er ook snel modder. Al is in deze tijd weinig meer bestand tegen de modder.

Rabarber – Tiny House Farm

Wanneer zou het voorjaar echt beginnen? Misschien als het sneeuwklokje en de krokus opkomen, maar ik voel het komen als de rabarber opkomt. Vorig jaar deed de rabarber het niet zo geweldig. Ik denk dat het komt omdat de grond nog niet helemaal goed was.

rabarber
De eerste tekenen van rabarber

Teveel stikstof

Teveel stikstof en nog te weinig andere voedingsstoffen in de grond. Dat was ook de reden dat de spruitjes niet wilden. Ze groeiden te hard. Nu dragen de opgeschoten spruitjes zaadjes. Maar als de grond wat evenwichtiger is, zullen deze ook beter groeien.

rabarber tussen stro
Rabarberblad tussen stro

Nu komen de eerste stronken op. De laatstgeplante rabarber kon ik niet meer vinden, maar gelukkig kwam er ook eentje op die het vorig jaar niet zo lekker deed. Op andere plekken wil het nog niet zo. Ik hoop er het beste van. Het vraagt misschien ook wat geduld. Zo hebben we wat compost erbij gelegd en veel stro.

Eerste tekenen

Ik hoop dat het helpt, maar de eerste tekenen zijn veelbelovend. De plant die ik kwijt was, vond ik weer, maar nu groeit er een dikke stronk zuring midden op de plek waar de rabarber zou moeten opkomen. Ik hoop er het beste van, maar ja. Het is in onze tuin vooral een groeien naar evenwicht.

Rabarberstronken
Ja, rabarberstronken!

Op een paar plekken komt het in wat grotere hoeveelheden op. Lijkt al meteen een betere opening te zijn dan vorig jaar. Het zal in de toekomst een mooi evenwicht moeten vormen met de fruitbomen en andere planten in ons kleine voedselbosje rond het huis. Er zal nog flink wat werk verzet moeten worden voor het zover is.

Rabarber van bovenaf gezien
De eerste tekenen rabarber.

Maar het voorjaar is er als de rabarber opkomt.

Tekenen van voorjaar – Tiny House Farm

Het voorjaar valt vroeg. De eerste tekenen dienen zich aan. En aan wie de eer: de seringstruik bevat beginnende blaadjes en tekenen van bloesem!

Naast de bessenstruik is de sering, de enige struik uit de oude tuin die we hebben meegenomen. Het was een rampzalige dag waarop we het deden, vlak na de grote warmte van 2018. Precies op een dag dat het hard stormde en het er veel regen viel.

eerste tekenen: beginnend blad in sering
Eerste tekenen: beginnende bladeren in de sering

Vorig jaar bleven de bladeren klein. Net als dat de bloemen niet de uitbundigheid lieten zien zoals we dat aan de Alkmaargracht gewend waren. De struik had het erg zwaar. Zeker ook omdat de zomer vorig jaar ook erg warm en droog was. Zo kreeg de struik twee zware zomers te verduren.

Eerste blaadjes

Daarom is het nu extra prachtig om te zien dat de eerste blaadjes en zelfs bloemen zich beginnen te vormen. Het is allemaal heel vroeg dit jaar.

Blaadjes en bloemknoppen in sering
Vroege blaadjes en bloemknoppen in de sering

De knoppen van de in het najaar geplante Japanse sierkers beginnen zich ook heel mooi te vormen. Dat belooft een bijzondere eerste bloei te worden. De liefhebbers van deze bloesem kijken jaarlijks erg naar uit naar de bloei van deze bomen. Als ze zo bij elkaar staan is dat een prachtig gezicht.

Japanse sierkers

In Almere Muziekwijk bij het station en in Almere Buiten in de Regenboogbuurt groeien heel veel van deze bomen bij elkaar. Op de laatste plek staan 850 Japanse sierkersen, Vorig jaar is daar onder de bomen het eerste Kersenbloesemfeest gehouden.

Bloemknoppen in Japanse sierkers
Bloemknoppen in de Japanse sierkers

Een feest zoals in Japan vaak is onder de vele kersenbloembomen. Ze gaan dan massaal eten en drinken onder de bomen, maar zich ook bezig houden met allerlei kunstvormen als schilderen en dichten. Net als dat veel mensen dan prachtige kimono’s en jurken dragen met veel kersenbloemen in de stof.

Spektakel

In onze tuin staat er eentje. Ik ben heel benieuwd wat dat bij ons voor een spektakel dat gaat opleveren volgende maand. De amandel is bijna uitgebloeid. De abrikoos volgt nog een beetje aarzelend. Vorig jaar hebben we de laatste met een paar kleine bloemen eraan gepland. Nu is het al heel wat uitbundiger.

Kleine bloemknoppen in Japanse kers
De eerste bloemknoppen in de Japanse kers

Ik schreef over de knoppen van de Japanse sierkers al een voorzichtige haiku:

de kleine knoppen
verraden kersenbloemen
nog een paar weken

Zo dienen de eerste tekenen van het voorjaar zich aan. Wel een beetje vroeg. Dat wel, maar meer dan welkom. Ik verlang dit jaar heel erg naar een beetje groen in de kale leegte die Oosterwold (nog) is.

Kwastje – Tiny House Farm

De amandel staat prachtig in bloei en de knoppen van de aangrenzende abrikoos beginnen ook uit te komen. Het zijn nog een paar bloemen, heel aarzelend. Zo roze als de amandel is hij nog niet.

Hommel of schilderskwastje?

De insecten zijn er nog niet. Al heb ik vorige week hommel geholpen, ze vliegen gelukkig niet meer rond. Daarom bevruchten we de amandel maar met hulp van een schilderskwastje. We gaan met kwast langs de meeldraden in de hoop dat er wat stuifmeel achter blijft hangen. Daarna gaat hetzelfde kwastje langs de stamper in een andere bloem.

abrikoos in bloei
Abrikoos in bloei

Wie weet, lukt het. We hebben het nog niet eerder gedaan. Vorig jaar waren er 3 amandelen zonder hulp van een kwastje. Mogelijk helpt het kwastje wel mee om sowieso amandelen te krijgen en wie weet ook nog wat meer.

Bloesem amandel
Bloesem in de amandelboom

Dat is ook best zorgwekkend wanneer de teruggang van insecten en vooral van hommels en bijen doorzet. Het zijn essentiële dieren voor bij de bevruchting van heel veel planten. Het doet ook wel pijn als je ze ziet lijden, zoals ik vorige week die aardhommel zag tobben.

Het lied der dwaze bijen

Het is nu weer wat kouder waardoor ze gelukkig weer een veilig heenkomen hebben gezocht. Bij het zo vroeg uitvliegen denk ik meteen aan Het lied der dwaze bijen van de dichter Martinus Nijhoff. De bijen vliegen uit op zoek naar een hoger ideaal gaan ze een wisse dood tegemoet.

Het is onduidelijk of de bijen in het gedicht zelf sneeuwen of dat het werkelijk sneeuwt. Ik interpreteer het altijd als het laatste, dat de bijen te vroeg zijn uitgevlogen en in hun begeerte sterven.

Het gedicht drukt precies uit wat je voelt bij het zien van zo’n te vroeg uitgevlogen hommel. Bijen en hommels roepen veel respect op. Ze zorgen voor een groot deel van ons voedsel en daarnaast helpen ze mee om de wereld wat mooier te maken. Bovendien is hun honing heerlijk.

Rucola – Tiny House Farm

De natuur verrast iedere keer weer. Neem bijvoorbeeld de ontdekking van rucola. Precies bij de vlonder voor het huis groeit opeens rucola. Een ontdekking die ik doe bij het weghalen van wat distels en ander onkruid. Het ruikt opeens heel sterk naar rucola. Hoe kan dat?

Ja! Rucola

Ja rucola

Ik ga het nog eens goed bekijken. De bladeren lijken wel heel veel op rucola. Ik proef een stukje blad en ja onomstotelijk: dit is rucola. En dan doemt meteen de vraag op: hoe is dit juist hier gekomen?

Zeker we hebben rucola geplant. Niet bij de vlonder, maar aan de andere kant in de tuin. Het komt niet op. Best jammer omdat het erg lekker is. Nu zie ik gewoon op een plek waar we niks gezaaid hebben deze sla opkomen. En het is ook nog eens niet weinig. We kunnen wat planten verplanten, zodat we op andere plekken ook deze grondbedekker krijgen.

Brave hendrik

Die andere grondbedekker die ik nog zo graag zou zien opkomen is: brave hendrik. Een soort spinazie. Je kunt hem koken, maar ook rauw in de salade verwerken. Het lukt nog niet om hem te kweken. Het zaad ontkiemt alleen bij kou. En al hebben we in maart gezaaid, het heeft tot nog toe geen brave hendrik opgeleverd.

Niet altijd komt zaad meteen op. Soms lijkt het in de ruststand te liggen en komt het pas later op. Zo komt in het stukje doorwaadbare zone voor ons huis nu zinnia op. Het zijn prachtige bloemen. Ze hebben alle kleuren van de regenboog.

Roze zinnia

Het opkomen van een roze zinnia heb ik een tijdje aandachtig gevolgd. Wat een prachtige ontwikkeling. Je ziet de bloem langzaam maar zeker opbloeien. Een proces die geweldig is om te zien. Zinnia is een Dahlia-achtige bloem, vernoemd naar de Duitse botanicus Johann Gottfried Zinn (1727-1759).

Zinnia

Het zaad van deze bloem zat in een zaadpakket dat we al ergens in het voorjaar hebben gezaaid. De hoge distels hebben veel tegengehouden. Bij het weghalen van de distels, zag ik allerlei zinnia groeien. En zo kun je nog in de herfst genieten van prachtige, kleurrijke bloemen.

Hommels, reeën en ginkgo’s – Tiny House Farm

Dan zit je heerlijk tegen de schemering te eten en schiet er iets voorbij. ‘Hé, wat is dat’, roept Doris uit. Als ik luister wat ze precies gezien heeft, dan kan het niet anders dat het een ree is die langs het hek rende.

Spoor van een ree in de achtertuin.

Nader onderzoek de volgende morgen bij daglicht, leert inderdaad dat het om een ree gaat. Duidelijk te zien is de hoefafdruk. Herkenbaar als een ree en niks anders. De sporen die ik laatst zag op het appelboompje verried ook al de aanwezigheid.

Niet afschrikken

De reeën laten zich duidelijk niet afleiden door de bebouwing die hier meer en meer komt. De Vuursteenhof krijgt namelijk huisje na huisje en je zou verwachten dat de ree zich hierdoor laat afschrikken. Wel een prachtige ontdekking dat ze gewoon nog langs ons huis rennen.

En als dan de zon goed doorbreekt, komen ook de hommels en bij warmer weer ook de bijen. Ze duiken op de bloesem die er is. Al roert de nachtvorst soms in de staart. Dat betekent goed in de gaten houden of we geen maatregelen moeten treffen. Een zak over de boom waar de meeste bloesem zit.

Hommel op de bloesem van ons citroenboompje.

Ginkgo uit de kas

Als we bij de manifestatie Kom in de kas lopen, stuiten we op een prachtige ginkgo. De bladeren zien er weer heel anders uit dan de exemplaren die we hebben. We kunnen het niet laten en dit schattige kleine boompje gaat mee.

Het blad van ons kleine Ginkgo-boompje.

Ginki, zoals we hem liefkozend noemen, krijgt een plekje bij de andere ginkgo buiten. Zeker de helft kleiner, ziet het er echt heel schattig uit. Alleen zijn het allebei peuters. Van de Ginkgo-stekjes van van vorig jaar, de baby’s, komen er bij 2 stekjes bladeren. Heel benieuwd hoe deze jonge boompjes zich zullen ontwikkelen.