Tagarchief: nationale stoomtreindag

Nationale Stoomtreindag (6)

doris-bij-stoomlocomotiefEindelijk zette de trein zich weer in beweging. De andere kant op. De kaartcontroleur in een spijkerbroek en donker bloesje kwam langs. De gaten in onze kaartjes waren voldoende bewijs. Dat we eigenlijk op 29 mei 2013 reden, zag niemand. De stempels op de speciale kaarten waren op het verkeerde jaartal afgestempeld.

Op de terugweg waren alle stoomtreinspotters verdwenen. We tuurden over lege weilanden waar soms een auto even stilstond. Een spotter stond op zijn trapje en keek tevreden over de trein die hij zojuist had gefotografeerd. Blijkbaar stonden we er goed op.

stoom-uit-stoomlocomotiefDe kleinkinderen van opa en oma begonnen meer en meer te dralen. ‘Misschien moeten we nog even rondlopen en dan naar huis gaan’, hoorde ik opa zeggen. Oma knikte. ‘Ik denk dat dit wel genoeg is.’

De aankomst in Beekbergen was een heuse bevrijding. Wat was ik opgelaten. Ik mocht deze benauwde trein verlaten. Het voelde alsof ik werd losgelaten in de wijde wereld. Al stond het perron bomvol. Ik liep bijna tegen Leo Blokhuis aan, achter hem aan liep Ricky Koole. Ze riep iets naar hem. Ik herkende de stem van de cd die net een paar dagen in huis lag.

wielen-van-de-stoomtreinAan de andere kant van het spoor stond het kleine stoomlocomotiefje te wachten tot hij aan de trein zou worden gekoppeld. De groep kinderen met de stoomfluitjes drong bij het trapje. Het deurtje ging open en ze mochten even op de stoomlocomotief.

Doris wilde ook graag. Wacht maar even tot je aan de beurt bent. Ze wachtte keurig. Onderwijl drongen een paar andere kinderen de cabine binnen. Toen eindelijk de kinderen eraf gingen, klapte het deurtje dicht op het moment dat Doris omhoog wilde. ‘Nee, we moeten echt vertrekken’, zei de machinist. Blijkbaar kom je er alleen in als je brutaal bent en over een fluitje beschikt.

stoomwolkjeDaarom keken we nog even rond in de loods en naar de enorme hoeveelheid stoomlocomotieven die op het terrein stonden opgesteld. Zo kreeg Doris nog even de kans in een stoomlocomotief te klimmen. Het ging met een grote trap, maar ze draaide trots aan het grote wiel. Ook bekeek ze aandachtig de kolenklep.

Het was een mooie dag, bedachten we terwijl we naar de auto terugliepen. We knabbelden aan een Magnum-ijsje. Een stukje chocolade viel op de weg. Achter mij klonk het gefluit van de stoomlocomotief. De stoomtrein naar Apeldoorn stond klaar voor vertrek. Het klonk door de omgeving, zonder het indringende gefluit van kinderen die op nepfluitjes bliezen.

image

We reden weg. Terwijl we reden stoomde de stoomtrein met ons op. Wat een prachtig gezicht, die enorme stoompluim in dat golvende heuvelland. De trein minderde vaart bij de overweg. Tijd voor een laatste afscheidsgroet. De fluit klonk kort en snel. Een klein pluimpje stoom kwam mee. Daar zette de slang zich weer in beweging. We reden een stukje mee. Tot we bij de snelweg echt moesten afslaan.

image

Dit is het zesde en laatste deel van een serie over de Nationale Stoomtreindag.

Lees deel 1

Nationale Stoomtreindag (5)

stoomtrein-rangeert-in-beekbergenDe trein reed het bos in. Aan de rechterkant stond een camping. Op de vlaggen stond in dikke letters ‘rust.nl’ geschreven. De rust werd enkel verstoord door de stoomfluit van de trein die nu in rustig tempo langs de caravans, tenten en toerwagens reed. Een moeder was op haar hurken gaan zitten naast haar kind, dat op een driewieler aandachtig wees.

Ondertussen liep het lawaai in het compartiment zelf flink op. Achter mij zaten aan beide zijden van het gangpad gezinnen die zojuist meerdere ‘stoomfluiten’ hadden aangeschaft bij de stand waar ik hoofdschuddend had gestaan. De stoomfluit buiten werd overstemd door het eindeloze geblaas van de kinderen.

De ouders deden weinig moeite de kinderen tot bedaren te krijgen. Ik wenste dat de ‘machinisten’ achter mij eindelijk eens met hun gefluit ophielden. Als zij even pauzeerden, zetten de kinderen aan de andere kant van het gangpad onverminderd de lawaai-symfonie voort.

stoomfluit-stoomlocomotiefDe ouders stimuleerden zelfs het wangedrag van hun kroost. Vader was naar het balkon gelopen om vanuit het enige raampje dat open kon, het stoomfluitende gezin te kunnen fotograferen. Met de lens tikte hij op de raam om de aandacht van zijn kinderen te krijgen. Ik wenste alleen maar dat het toestel zou vallen en vermorzeld zou worden door de zware wielen van de rijdende trein.

We arriveerden in Loenen. Een vrouw klom op de stapel bielzen naast de sporen. Ze kreeg een zetje van de man die bij haar was. Bovenaan zette de triomf van deze daad zich om in het klikken van het fototoestel. Elk deel van de trein kwam op de foto.

De opa en oma wisten de hele rit hun kleinkinderen rustig te houden. Opa hield zich een beetje afzijdig. Hij keek met gereserveerde houding naar de twee jongens en het meisje. Oma praatte met ze. ‘We gaan eerst terug naar Beekbergen en dan gaan we in een andere stoomtrein naar Apeldoorn en dan weer terug naar Beekbergen.’ De kinderen keken vermoeid naar oma. Ze vonden het best leuk in de stoomtrein, maar om nou heel lang hier te blijven. En zo’n stilstaande trein was niet veel aan.

stoomspotterDe locomotief keerde en reed links voorbij. De zware wielen voelde je passeren. Hij floot. De kinderen achter mij floten terug. Ze begonnen erbij te gillen. Er kwam een poeplucht in onze richting gedreven. Het kleinste kind van de drie kleinkinderen had blijkbaar iets in de broek gedaan. Oma vroeg het zachtjes. Hij antwoordde luid ‘Nee’. De andere twee begonnen te zingen. ‘Poep, poep, poep, kak, kak, kak.’ Oma probeerde ze stil te krijgen, maar het moedigde de twee aan harder te gaan zingen.

Het geluid bleef aanzwellen. Het leek steeds lawaaiiger te worden in de wagon. Hoe langer we stilstonden, hoe meer het geluid toenam. Eigenlijk had ik hier helemaal geen zin in. Wat haalde het veel van het plezier weg, al dat kabaal. Ik vroeg mij af waarom stoomtreinen als iets voor kinderen werd gezien. Volwassenen mogen er toch ook gewoon van genieten. Iets minder luidruchtig. Niet iedereen hoeft kabaal te maken als voetbalsupporters.

imageDit is het vijfde deel van een serie over de Nationale Stoomtreindag.

wordt vervolgd

Lees deel 1

Nationale Stoomtreindag (4)

stoomtrein-in-aantochtDe locomotief was niet de enige die stond te wateren. Bij de damestoiletten stond een lange rij vrouwen. De herentoiletten hadden niet zoveel belangstelling. Ik kon er meteen naar binnen. Waarom zijn de toiletten voor heren en dames eigenlijk gescheiden? Waarom kan er niet gewoon één toilet voor iedereen zijn.

Ik weet ook wel dat de herentoiletten veel smeriger zijn dan de damestoiletten, maar misschien helpt het de heren wel om wat schoner te worden. Ik stond alweer buiten en mijn dames stonden nog altijd te wachten in de lange rij. Onderwijl bekeek ik de stand buiten waar wat spullen werden verkocht. Er was niet zoveel van de Veluwse Stoom Maatschappij zelf. Ik zag alleen een mok. Verder lag het vol met kinderspeeltjes, zoals een heuse stoomfluit. Dit voorwerp vond gretig aftrek onder de bezoekers.

publiek-wacht-op-de-volgende-stoomtreinWe konden eigenlijk best naar het perron gaan. Straks zou de trein al binnenkomen en stonden wij hier nog. Dan konden we niet terecht in de trein en moesten we nog een uur wachten. Het voorgeschreven tijdstip passeerde maar de trein bleef weg. Het duurde best lang voordat de trein binnenkwam.

Of het aan de rijtuigen lag of dat het gewoon een populair stukje spoor was tussen beekbergen en Loenen, ik kon het niet verklaren. Maar het was buitengewoon druk in deze oude blokkendoosrijtuigen. Deze rijtuigen reden oorspronkelijk achter één van de eerste elektrische treinstellen van de NS. Wij kwamen terecht op de harde, houten banken van de derde klasse. Het zat hard onder de kont.

stoomlocomotief-50307-van-vsmOm ons heen kwamen veel gezinnen met kleine kinderen te zitten. Aan de andere kant van het gangpad gingen een opa en oma zitten, met tegenover zich drie kleinkinderen. De kinderen wiebelden zenuwachtig op de banken. ‘Wanneer gaat hij?’ vroegen ze ongeduldig. Het zou nog wel even duren. De grote stoomlocomotief uit Oostenrijk, werd aan de andere kant van onze trein gereden. Het was dezelfde locomotief als de stoomlocomotief die ons naar Apeldoorn had gereden een uurtje eerder.

Toch vertrokken we eerder dan ik verwachtte. Daar zette de trein zich in beweging. Het lijkt altijd dat een stoomtrein zich anders in beweging zet dan een moderne trein. Minder schokkerig, gelijkmatiger. Maar misschien idealiseer ik de oude beweging en is het andersom.

treinspotterHet traject was populair bij treinspotters. Langs de route in de weilanden bij Lieren stonden de fotografen opgesteld. Op trappetjes of op een stapel bielzen. Ze wisten het mooiste plekje te vinden om de passerende trein op de foto te zetten. Of de foto’s zo mooi zouden worden, lag in heel andere handen: de vingers van de fotograaf. Aan de enorme toeters die aan de toestellen waren bevestigd en waarachter de fotografen zich verscholen, zou het niet liggen.

Dit is het vierde deel van een serie over de Nationale Stoomtreindag.

Naar deel 5

Lees deel 1

Nationale Stoomtreindag (3)

balanceren-op-spoorDe aankomst in Apeldoorn leverde nieuwe bezoekers op. Ook trok een groep mensen onze wagon binnen. Ze drongen zich door de openstaande deur naar het balkonnetje. Ze wilden meemaken hoe de locomotief zich vastklonk aan de wagon. Het ging met een behoorlijke dreun.

Een vader ging op de bank aan de andere kant van het gangpad zitten. Elke voorbijganger die wilde gaan zitten, kreeg de opmerking dat de plekken bezet waren. Zijn zoon en dochter zouden er moeten zitten, maar de twee kinderen renden door de hele wagon zonder op het bezette plekje te zitten.  Vader staarde onophoudelijk naar zijn mobieltje en keek soms ongeïnteresseerd op om te kijken of hij er al was.
image

Ik drong naar voren om toch een filmpje van de hortende en stotende locomotief te kunnen maken. Het zag er heel indrukwekkend uit zoals de pluim met stoom zich vervoegde met de rijrichting. Soms drong een vonk uit de vuurmond naar buiten. Hoe de viezigheid van weleer is veranderd in vergane schoonheid.

Daar reden we het station Beekbergen weer binnen. De trein naar Loenen stond op het andere spoor opgesteld. Maar we stonden nog niet stil of de andere trein met de groene wagons zette zich in beweging. Naar goed voorbeeld van de NS. Een trein die aansluit, hoort weg te rijden op het moment dat de trein met de reizigers die die aansluittrein moeten hebben, het perron binnenkomt.

terrein-vsm-beekbergen Daarom mochten we nog even op het station Beekbergen blijven wachten. We grepen de gelegenheid aan het toilet te bezoeken. De lange rij beloofde veel goeds. Ik was ondertussen via de andere kant naar het ingangsgebouw gelopen. Onderweg zag ik hoe de stoomtrein zich in positie plaatste.

De kleine stoomlocomotief zonder tender, kreeg water en reed al bellend verder. Het was genoeg vertier voor de toeschouwer, al moest ik voortdurend opletten of niet iemand door mijn beeld stiefelde of voor de voeten zou lopen. stoomlocomotieven-vsm-passeren-elkaar

Lees deel 4

Lees eerst het eerste deel

Nationale Stoomtreindag (2)

doris-op-de-stoomtreinDe stoomtrein had allang moeten vertrekken, maar hij bleef nog even staan. Bijna een halfuur na het voorgeschreven tijdstip, zette de stoom in de locomotief zich om in beweging. Het zag er heel mooi uit. Ik voelde mij het jongetje dat helemaal blij wordt van het geluid van de stoomlocomotief. Het gillen van de stoomfluit, maakte dat gevoel compleet.

We moesten maar wachten op de trein die uit Apeldoorn zou komen over niet al te lange termijn. We neusden nog even over het terrein, maar al snel liep de trein op het andere spoor binnen. De grote locomotief die de andere trein het station had binnengebracht, keerde om zich voor de trein naar Apeldoorn te spannen.

We stonden klaar om gelijk in te stappen bij de wagon die direct achter de locomotief was. Maar eerst moesten alle reizigers uit de trein komen. Dat duurde nog even. Opa’s, oma’s, kleine kinderen, zwangere moeders en niet te vergeten veel opgeklapte kinderwagens moesten via de trapjes op het perron zien te komen.

imageIk vreesde dat ons plekje bij het raam al verdwenen zou zijn. We hesen ons omhoog de trein in. We liepen het gangetje in. Veel hout en flinke kussens op de banken. Er was alle ruimte van de wereld. Daar konden wij zitten, bij het raam.

De trein reed de andere kant op. De locomotief zat aan de andere kant. Ons gedeelte was veranderd van voor in achter. Het gaf een goed zicht op de stoomlocomotief vooraan in de bochten. De stoom verdween in de wolkenhemel. De kou van buiten trok een windje door de wagon. De deuren voor en achter stonden open.

imageIk liep even naar een balkonnetje en stond buiten. De railbedding trok in hoge snelheid onder mij langs. De trein remde af bij de snelweg. Hier moest de trein een weg over, maar de moderne spoorbomen ontbraken. Eerst moest de trein stoppen om het verkeer tot stilstand te krijgen met een vlag en daarna de weg over te steken.

Het ging allemaal niet met de hoogste snelheid, maar we reden Apeldoorn binnen voor we er erg in hadden. De locomotief reed terug naar de andere kant van de trein, de wagon waar wij zaten veranderde weer in de voorste.

imageDit is het tweede deel van een zesdelige serie over Nationale Stoomtreindag…

Naar deel 3

Lees eerst het eerste deel

Nationale Stoomtreindag (1)

hendrik-jan-bij-stoomtrein‘Heb je de nieuwe baan al gevierd?’ vroeg laatst iemand. Ze zei er met dreigende vinger bij dat ik wel iets moest gaan doen. ‘Iets dat jij leuk vindt om te doen.’ Ik wist in eerste instantie niks. Eerst maar eens gewoon aan de slag, reageerde ik. ‘Nee’, hamerde ze er nog eens in. ‘Ga het nou echt vieren. Dat heb je verdiend.’

Een paar dagen later ontdekte ik dat het op Hemelvaartsdag Nationale stoomtreindag is. Of het nu alleen een activiteit is van de Veluwse Stoomtrein Maatschappij of echt een nationale gebeurtenis, weet ik niet. Maar in Beekbergen zou het stoomfeest losbarsten.

Wat ik er van kon verwachten, wist ik niet. Zou het druk worden? Of bleef het bij een heerlijk rustig evenement waar een paar liefhebbers op af zou komen? En zou de regen zorgen voor meer of minder bezoekers?

station-beekbergenOp weg naar Beekbergen stonden we in de enige file van Nederland. We tutterden over een afstand van negen kilometer bij Amersfoort. Dat beloofde wat te worden. Verderop werd vanaf de snelweg heel netjes aangegeven waar we de auto konden parkeren. We reden in een kleine rij auto’s.

Hoe dichter we Beekbergen naderden, hoe langer de rij werd. We keken uit op de heuvel en daar stonden ze. Auto’s, rijen achter elkaar geparkeerd. De nabijheid van de stoomtreinen kon ik nog niet ontwaren. Maar wat was het druk. Een lange rij bij de kassa voor het afrekenen van de kaarten van 7,50 euro per persoon, kinderen voor 4,50 euro. De rij stak een flink eind uit de smalle deur.

wachtendenDe stoomtrein stond al sinds onze aankomst te stomen aan het achterste spoor. We liepen er met het verse kaartje heen. De deuren van de wagons waren dicht. Al snel zagen wij dat een lift met deze trein zou betekenen dat we konden staan.

Lees deel 2