Tagarchief: napoleon

Napoleon en Veere

img_20161106_143435.jpgOp Walcheren bezoekt de keizer Napoleon ondermeer het plaatsje Veere, lees ik in Napoleon in Napoleon, In het voetspoor van de keizer. Het boek van Roy de Beunje en Anja Krabben vertelt hier hoe de Engelsen hier een jaar voor de komst van de keizer, het grote Franse rijk probeerden aan te vallen om voet aan het Europese vasteland te krijgen.

Het mislukte, maar zette Napoleon er wel toe zijn broer af te zetten als koning van Nederland. De schrik zit er goed in en de Fransen investeren flink om de Nederlandse kust voor dergelijke invallen te behoeden.

De kerk van Veere wordt omgebouwd tot verblijfplaats van de legers die er leven. Alleen een deel van het koor behoudt zijn bestemming als kerk. De hoge ramen worden dichtgemetseld. Onder de hoge gewelven komen verdiepingen. Tot op de dag van vandaag zijn de sporen van deze rigoreuze verbouwing terug te zien.

Ik herinner mij de indrukwekkende, plompe kerk. Veel te groot voor dit kleine plaatsje. We bezochten het toen we op vakantie waren in Zeeland. Onze moeder zat in Chili en wij bezochten Veere. We gingen de kerk binnen. Wat een gigantisch gebouw was dit. Ik was overweldigd door de ruimte, maar ook door de verbazing dat dit allemaal niet meer als kerk in gebruik was.

Het boek Napoleon in NL, In het voetspoor van de keizer haalt de oude herinnering weer naar boven. Ook het idee dat deze grote kerk met kathedrale porties in die tijd is omgebouwd tot hospitaal en opslag voor het leger. Een logische en efficiënte beslissing van de keizer, maar wel eentje met veel impact.

Het verrast mij dat ik er nog zoveel van weet. Misschien komt het omdat ik met mijn broertje en zusje op een kanon ging zitten voor een foto. Of omdat de toren van Veere in de plannen zo hoog zou worden. Of gewoon omdat het indruk maakte.

Roy de Beunje en Anja Krabben: Napoleon in Nederland, In het voetspoor van de keizer. Zutphen: WalburgPers, 2016. ISBN: 978 94 624 9110 6. 112 pagina’s. Prijs: € 19,95. Bestel

Napoleon in Nederland

img_20161106_143251.jpgDe Franse keizer Napoleon Bonaparte bezocht enkele keren Nederland. Van zijn langste bezoek in 1811 is eigenlijk niet eerder een aparte studie verschenen, concluderen de schrijvers van het boek Napoleon in Nederland, In het voetspoor van de keizer. Het boek verhaalt over de gebeurtenissen in september en oktober 1811 als Napoleon Nederland met een bezoek vereert.

Keizer Napoleon heeft zijn broer afgezet als koning van Holland. Vooral om weerstand te kunnen bieden tegen de aanvallen van de Engelsen. Daarom heeft hij Nederland onderdeel gemaakt van Frankrijk en zijn de Lage Landen verworden tot een Franse provincie.

Zijn bezoek bestaat voornamelijk uit een inspectie van de verschillende verdedigingswerken langs de kust en wat verder landinwaarts. De reis begint in Zeeland, wat later dan gepland. Door het slechte weer moet de Franse keizer enkele dagen op een schip dobberen voor de Zeeuwse kust. Als de rust op zee weer is teruggekeerd, arriveert Napoleon in Zeeland.

Hij maakt in enkele weken tijd een hele reis door Nederland. Van Zeeland via Antwerpen naar Brabant. En daarna gaat de reis voort langs de grote steden in Nederland. Steden als Dordrecht, Den Haag, Amsterdam, Utrecht en Rotterdam doet hij aan. In het boek staan de schrijvers Roy Beunje en Anja Krabben stil bij de routes die Napoleon in de steden aflegde, maar ze verhalen ook over allerlei interessante gebeurtenissen.

Zoals in Utrecht waar een bediende per ongeluk de slaapkamer van Napoleon binnentreedt. In het donker op de tast stoot de bediende een stoel om:

Napoleon dacht dat het een aanslag was en donderde: ‘Wie is daar?’ De bediende schrok zo dat hij niks durfde te zeggen en zich uit de voeten wilde maken, waarbij hij nog een stoel omgooide. De keizer greep hem bij de keel en hamerde op zijn hoofd. De knecht kon niets meer zeggen, zelfs al zou hij het willen. Lakeien en soldaten snelden gewapend toe en zagen hoe de twee mannen elkaar beetgrepen. ‘Elkaar aanstarend, de één met diepe verbazing, de ander met smekende blikken, alsof ze in een ballet pantomime speelde.’ Het is een mooi verhaal, en kan zomaar echt gebeurd zijn. (28)

Een mooie anekdote. Dit soort memorabele gebeurtenissen, al dan niet waar, vormen de smeerolie van het boek. Over Napoleon zijn verschrikkelijk veel boeken verschenen, maar Nederland is er niet veel aan bod gekomen. Met dit boek laten de auteurs een kant van de keizer zien, die enerzijds heel menselijk is en tegelijkertijd enorm dictatoriale trekken bevat.

Als hij bijvoorbeeld in Delft een paar mooie kanonnen ziet, is hij zeer bevelend:

De keizer zag twee rijk versierde 48 ponders die hem bijzonder aanstonden, zei “C’est à moi” en enkele dagen later verdwenen de kanonnen naar Parijs. (36)

Heerlijk om te lezen en daarnaast laat het boek een deel van de geschiedenis zien die niet zo bekend is. De lezer maakt bijvoorbeeld niet alleen kennis met Napoleon, maar ook met de revolutionairen in Nederland zoals baron Johan Derk van der Capellen tot den Pol (1741 – 1784). Hij staat aan de wieg van de revolutie in Nederland die in de kiem is gesmoord door Wilhelmina na haar gevangenname in Goejanverwellesluis in 1787.

Boeiende informatie als je in de geschiedenis van Nederland geïnteresseerd bent. Dit boek plaatst de gebeurtenissen van Napoleon mooi in de periode voor de Franse overheersing. Zo blijft het niet een opzichzelf staand verhaal, maar ligt het ingebed in de geschiedenis van Nederland.

Roy de Beunje en Anja Krabben: Napoleon in Nederland, In het voetspoor van de keizer. Zutphen: WalburgPers, 2016. ISBN: 978 94 624 9110 6. 112 pagina’s. Prijs: € 19,95. Bestel

Pyramide van Austerlitz

image

Met de familie zijn we naar de Pyramide van Austerlitz geweest. Ik was er nog nooit geweest, maar ik wilde de bijzondere berg, gebouwd door een Frans legioen wel eens beklimmen. De vlakbij de piramide gelegen speeltuin was een aangenaam toevluchtsoord voor de kleinere familieleden. Zo was er voor ieder wat wils.

Ik had al aardig wat gelezen en gehoord over deze bijzondere piramide, opgebouwd uit plaggen. Het Franse leger was hier gelegerd en de generaal stelde voor tot de bouw van dit bijzondere bouwwerk. Vooral om de verveling van zijn manschappen tegen te gaan, heb ik altijd begrepen.

pyramide-van-austerlitz

De kunstmatig opgeworpen berg was naar voorbeeld van de piramides gebouwd, die de generaal eerder in zijn militaire loopbaan in Egypte had gezien. Bovenop de 36 meter hoge heuvel werd een houten barak gebouwd.

De heuvel die er nu staat is een gerestaureerde versie van de piramide uit 1804. De ondergrond en opbouw van plaggen zorgen ervoor dat de piramide snel verzakt en dat de opgeworpen aarde wegspoelt bij een regenbui. Daarom vraagt de piramide bij Austerlitz veel onderhoud.

opbouw-pyramide-van-austerlitz

De zon was niet meer op zijn felst toen we omhoog klommen. Pas bovengekomen realiseerde ik mij dat de piramide veel meer was dan een tijdverdrijf. Het geeft namelijk van bovenaf werkelijk een prachtig uitzicht. Je ziet Utrecht liggen.

De hoge bomen houden Amersfoort uit het zicht, maar ik kan mij voorstellen dat in de tijd van Napoleon het uitzicht veel beter was door lagere bomen en andere maatregelen voor een goed uitzicht.

uitzicht-austerlitz

Als je goed kijkt, dan is de Pyramide van Austerlitz ook een militair object. Je kunt zelfs steden als Den Haag en Leiden zien liggen. Het is daarmee wel iets meer dan mijn veronderstelde nutteloos bouwwerk. Wat misschien nog het meest verwonderd is dat ondanks de vrij geringe hoogte van 36 meter toch een groots uitzicht is.

Als je eenmaal boven staat, is het heerlijk rustig. Je voelt je even een roofvogel die op grote hoogte om zich heenkijkt. Niet gehinderd door iets. De piramidevorm is ook heel prettig. Je staat met beide benen op de grond, maar toch hoog in de lucht.

pyramide-van-austerlitz_2