Tagarchief: mirjam pool

Opkomst en ondergang Grand Café De Rechter

image

In de reconstructie over de opkomst en ondergang van het Grand Café De rechter zet Mirjam Pool in Procedures en pistolen een integer en grondig verhaal neer hoe het zo heeft kunnen komen. Een antwoord heeft ze niet. Daarvoor ontbreken duidelijke bewijzen. Het vermoeden tijdens de rechtszaak dat de oorzaak misschien wel ergens anders ligt, komt ook hier naar voren.

Zeker, de gemeente heeft het echtpaar niet meegezeten, maar hun culturele achtergrond en voor hem een taalbarrière zorgden voor veel extra ellende. Het algehele wantrouwen in de overheid, past misschien wel in Turkije, maar niet in Nederland. Bovendien begrijpt de slecht Nederlands sprekende Ahmet veel dingen onvoldoende vanwege de taal.

De verklaring die het Landelijk Expertisecentrum Eergerelateerd Geweld geeft in de rechtszaal is zeer plausibel: het echtpaar heeft zich ernstig vergaloppeerd. In de grootheidswaanzin zijn ze doorgeslagen.

De successen bij het restaurant De Molen en de zucht naar een grotere mate van aanzien door een restaurant in het centrum te bezitten, maakten dat hij niet weloverwogen besluiten nam. Bovendien was hij onvoldoende op de hoogte van de plannen van de gemeente met de plek waar hij zijn nieuwe restaurant vestigde.

Hij maakte ongekend hoge kosten in de veronderstelling dat alles wel geregeld zou zijn. Toen dit allemaal mislukte en hij tot over zijn oren in de schulden zat, sloegen de stoppen door. Over die financiering is veel onduidelijkheid. Mogelijk crimineel geld en zijn gewelddadige instelling deden de rest. Hij stond onder hoge druk en zijn verworven eer werd bedreigd. Er zat niks anders op dan zijn eer te redden en de gemeente de schuld te geven van het mislukken van zijn onderneming.

De gijzeling ontstond per ongeluk omdat hij de betreffende wethouder niet kon vinden. In de hoop dat hij wethouder Anthon Sjoers kon spreken, gijzelde hij wethouder Bert Kuiper met vier ambtenaren. Alles mislukte en hij gaf zich uiteindelijk gewonnen.

Vervolgens probeerde zijn vrouw de eer alsnog te redden door de gemeente zeer expliciet de schuld te geven voor het handelen van haar man. Daarin is zeer redelijk geslaagd. Programmamakers van prijswinnende televisieprogramma’s als Zembla trapten in het verhaal. Ze legden de schuld neer bij de gemeente en pleitten de gijzelaar vrij. De gemeente werd hierdoor dubbel slachtoffer.

Een treurig verhaal met allemaal verliezers. Van de geplande sloop van het V&D-gebouw is het niet gekomen. Het staat er nog altijd. Net als dat Ahmet nog altijd gevangen zit en zijn vrouw in de schuldsanering zit. De glorierijke toekomst is er niet meer. Misschien in Turkije, waar ze niet meer door cultuur en taal gehinderd worden. Maar daar zijn weer andere dingen.

Meer lezen
Dit is de laatste blog uit een serie van vier blogs over het boeiende boek Procedures en pistolen van Mirjam Pool.

Dubbel slachtoffer

image

In Procedures en pistolen, Over een gijzeling, de overheid en het publiek behandelt Mirjam Pool ook nog een andere kant van de zaak: het verhaal van Ahmet en Ayse O. De gijzelaar en zijn vrouw die met hard werken een restaurant hebben opgebouwd en graag hun activiteiten naar de binnenstad wilden uitbreiden.

Ik ken het Mesopotanisch restaurant De Molen van de tijd dat ik in Almelo woonde. Kort voordat ik Inge leerde kennen begon de Turk een restaurant bij zijn huis in de Nieuwstraat. Het groeide van een klein onderkomen bij zijn huis tot een groot restaurant. Ik was onder de indruk van de traditionele manier waarop hij het eten bereidde, met open vuur en met liefde voor zijn cultuur. Het eten smaakte geweldig. Het was moeilijk een plekje te boeken voor het overvolle restaurant.

De brand in 2005 was een heuse schok. Ergens rammelde het verhaal over de oorzaak van de brand, maar het was een prestatie dat de eigenaar weer op eigen kracht het bedrijf van weleer opbouwde. Hij maakte het zelfs groter en imposanter dan het was. De voortvarendheid waarmee hij te werk ging, schepte verbazing. Een jaar na de brand opende hij het restaurant weer. Ik was al verhuisd, maar zag hoe mooi en groots het geworden was.

Het verhaal nauwelijks twee jaar later over het restaurant in de stad verbaasde mij. Wie ging op die walgelijke plek en in het oude V&D-gebouw een restaurant beginnen. Bovendien speelden bij de gemeente de meest wilde plannen met dat gedeelte van de binnenstad. Het kon niet anders of hij moest de plek goedkoop kunnen uitbaten. Een andere reden juist daar te gaan zitten, kon er niet bestaan.

Het verhaal van de gijzeling verbaasde mij net zo sterk. Hoe kon die gemoedelijke man, die met zoveel passie en liefde aan het werk was in zijn open keuken, zich zo ontpoppen tot een heuse misdadiger? Hij moest ten einde raad zijn. Alle stoppen moesten zijn doorgeslagen. Een andere reden kon ik niet bedenken hoe hij tot deze wanhoopsdaad kwam. Daarom begon ik ook aan Procedures en pistolen. Ik wilde hierover meer weten.

Verder lezen
Lees ook mijn andere blogs over Procedures en pistolen van Mirjam Pool.

Spanningsopbouw

image

Mirjam Pool houdt de spanning goed vast in haar boek Procedures en pistolen. Na het hoofdstuk over de gijzeling in het Almelose stadhuis, weet ze ondanks alle informatie de lezer goed bij zich te houden. Hierbij wisselt ze haar persoonlijke bevindingen bij het onderzoek mooi af met de dingen die haar duidelijk worden.

Het meest fascinerend is misschien wel het ‘beeldvormingshoofdstuk’ getiteld ‘De gemeente onder vuur’. Hierin vertelt ze over hoe de landelijke media de gemeente kapittelen, met als hoogtepunt de uitzending van Zembla in augustus 2008. Dat is drie maanden na de gebeurtenis.

In de reconstructie die het programma maakt, staan vooral de dingen buiten het drama centraal. De gemeente zou met twee maten meten, bepaalde ondernemers voortrekken en anderen juist achterstellen. Bovendien suggereert het programma dat wethouder Anthon Sjoers bij de aankoop van een stuk grond misbruik maakt van zijn positie. Hij zou het stuk grond vele malen onder de marktwaarde hebben verkregen.

Dat de gemeente dit enigszins over zich heeft afgeroepen door niet mee te werken aan het programma uit angst voor verdraaiing van de feiten, spreekt voor zich. De ophef die erover ontstaat op het stadhuis is ongekend, maar de gelederen roeren zich niet. Ze laten het allemaal over zich heenkomen. Intern is iedereen verontwaardigd, maar naar buiten toe gebeurt er weinig. Alle officiële uitingen die gedaan worden, lijken eerder olie op het vuur dan een goede blusdeken om de brand te weren.

Mirjam Pool wijdt dat aan de cultuur op het stadhuis. De gemeente Almelo leidt zeker wel aan bestuurlijke arrogantie en loyaliteit. Wie goed ligt bij de gemeente krijgt dingen makkelijker voor elkaar dan iemand die niet over de juiste connecties beschikt. Kritische geluiden worden snel monddood gemaakt, of zoals Mirjam Pool dat zegt in relatie tot loyaliteit:

Ik heb echter ook kunnen waarnemen hoe door het gebrek aan zakelijkheid een kritische houding al snel wordt opgevat als wantrouwen en gebrek aan loyaliteit (en ‘dus’ afgestraft). (200)

Ze raakt hiermee een deel van het wantrouwen waar het publiek mee worstelt. Die loyaliteit breekt ook op in tijden van crisis: er ontstaat een wij-zij-gevoel. Waardoor eigenlijk alleen maar de zaak verder escaleert. Als de deur dichtgaat, dan zal men wel iets te verbergen hebben, is het beeld bij het publiek.

Wordt vervolgd

Procedures en pistolen

image

De gijzeling in Almelo in 2008, waarbij een restauranthouder vier ambtenaren en een wethouder urenlang gijzelde, was al een tijdje naar de achtergrond geschoven in mijn aandacht. Tot ik enkele weken geleden een oud-collega van de krant sprak. Het onderwerp waar ik mij al enkele dagen na het drama over verbaasde, trok passeerde even de revue.

Ik vertelde hem dat ik mij verwonderde over de onjuiste en vooral tendentieuze berichtgeving over dit onderwerp. Allerlei dingen klopten er niet. Ook zag ik op mijn blog dat de verhalen in Eenvandaag en Zembla veel onderbelicht lieten. Hij attendeerde mij op het boek van Mirjam Pool Procedures en pistolen, Over een gijzeling, de overheid en het publiek dat afgelopen jaar verscheen.

De schrijfster Mirjam Pool doet hierin uitvoerig verslag van de gebeurtenissen. Op de dag van de gijzeling werkte ze op het Almelose stadhuis om een volgend journalistiek project te kunnen financieren en ter inspiratie over armoedebeleid. Ze wordt die dag meegezogen in een gebeurtenis die de internationale aandacht trekt.

De nasleep van het gijzelingsdrama is de beeldvorming van het publiek. Dat lijkt vooral te vinden dat de gemeente Almelo dit aan zichzelf te danken heeft. De gemeente meet met twee maten, zou bepaalde ondernemers voortrekken en andere juist traineren. Een goede man als O. is door dezelfde gemeente helemaal tot wanhoop gedreven. Zo sterk zelfs dat hij tot deze daad gekomen is.

De (landelijke) media nemen deze opvatting gretig over. Televisieprogramma’s als Eenvandaag en Zembla gaan helemaal op in deze beeldvorming en hebben geen oog voor de andere kant van de zaak. Ze lijken zelfs de misdaad van O. goed te willen praten.

Mirjam Pool duikt diep in het onderwerp. Minutieus reconstrueert ze de uren van de gijzeling in het stadhuis. Van minuut tot minuut pluist ze uit wat er gebeurd is. Ze wisselt deze reconstructie op basis van interviews af met haar eigen ervaringen. Als ambtenaar zit ze urenlang gevangen in haar eigen kantoor.

Op de eerste verdieping in dat gebouw worden de wethouder en vier ambtenaren gegijzeld. Zij worstelt met angst en honger over de goede afloop voor haar. Mirjam schrijft het eerste hoofdstuk, het hoofdstuk van de reconstructie met grote vaart. Veel is nog onduidelijk, maar ze weet een prachtige spanningsboog erin te bouwen. Ze doet dit erg overtuigend en met veel vaart.

Lees het vervolg: Spanningsopbouw