Tagarchief: lucas van leyden

Lucas van Leyden in het Rijksmuseum

Vlak voor sluitingstijd kom ik in het Rijksmuseum terecht. Een heerlijk moment om lekker door het museum te lopen. Het is niet zo heel druk. Zo krijg ik alle kans om de Nachtwacht te bekijken en verderop zie ik een betoverend drieluik dat ik heel goed ken.

Het is Het laatste oordeel van Lucas van Leyden. Een meesterwerk uit de Renaissance. Wat een prachtig schilderij is het van de hand van Lucas van Leyden. Het schilderij ken ik van de Lakenhal in Leiden, daar vormt het het topstuk van de collectie.

Het heeft daar een prachtig plekje, maar door de verbouwing van de Lakenhal is dit schilderij te gast in het Amsterdamse Rijksmuseum. De Leidse schilder Lucas van Leyden schilderde het rond 1526 voor de Pieterskerk in zijn woonplaats.

En als ik er zo kijk, ben ik weer helemaal bevangen door dit imposante meesterwerk. Wat is het een betoverend en helder schilderij. Ik raak bevangen door de enorme ruimtelijke werking. Zeker ook omdat het zo onverwacht is dat ik dit schilderij zie.

Ik denk terug aan die momenten dat ik in Leiden woonde en op een zondagmiddag of gewoon een doordeweekse dag langs het museum loop. Ik stap naar binnen en kijk alleen maar even bij Lucas van Leyden. Gewoon omdat het kan. Een halfuurtje kijken naar dit meesterwerk en dan weer gaan.

Kunst zoals kunst hoort te zijn. Je stapt zoveel gelukkiger weer buiten. En dat voel ik hier ook in het Rijksmuseum. Het drukke verkeer en de schemering, zo vroeg in deze tijd van het jaar.

Het geeft je even die schittering waar kunst bedoeld is. Het haalt je even uit de alledaagse beslommeringen en laat zien hoe mooi het leven is.

Lucas van Leyden is tot 1 september 2018 in het Rijksmuseum te zien. Daarna keert het terug op zijn vaste plek in het vernieuwde museum De Lakenhal in Leiden.

Rijksmuseum

doris voor de nachtwacht in rijksmuseumBij de opening van het vernieuwde Rijksmuseum sprak directeur Wim Pijbes over het doel van het Rijksmuseum: alle kinderen in Nederland voor hun 12e jaar de Nachtwacht laten zien.

Een bijzonder doel dat Doris bij alle aandacht in de media voor de opening van het vernieuwde Rijks goed opving. ‘Ik wil op mijn verjaardag naar het Rijksmuseum’, zei ze. ‘Om de Nachtwacht te zien.’

Ze is acht jaar geworden en heeft dus nog vier jaar de tijd om de doelstelling te halen. Maar dat was niet belangrijk. ‘We kunnen nog een keertje.’ Bovendien moest ze vanmorgen haar verjaardagsmuts op.

inge en doris voor rijksmuseum amsterdam

Zo stapten wij vroeg in de trein op weg naar het Rijksmuseum in Amsterdam, via Amsterdam Zuid en tram 5 kwamen we in de cultuurtempel van Nederland. Ze herkende het gebouw van architect Cuypers als van verre. Onderwijl kregen we de ene felicitatie na de andere. Het valt best op dat je jarig bent als je met een verjaardagsmuts rondloopt. Zelfs al is het in Amsterdam.

Vanuit de tram zagen we de lange rijen wachtenden bij het Van Goghmuseum en Stedelijk. We vreesden soortgelijke taferelen bij het Rijksmuseum. De verf van de restauratie is nauwelijks opgedroogd. De aandacht in de media niet vergeten. Dus dat beloofde wat.

Maar de rij viel erg mee. Alleen moest ik mijn rugzak inleveren en daar was een kleine rij. Daarna weifelden we even welke weg we zouden inslaan. Doris wilde graag bij de Middeleeuwen beginnen en we liepen de zalen met prachtige Middeleeuwse en Renaissance kunst door.

Daar troffen we ondermeer Renaissancekunst van Lucas van Leyden aan. De dans om het gouden kalf, een altaarstuk uit ca. 1530. Ik ben liefhebber van deze schilder uit Leiden. Maar het verlangen naar de Nachtwacht werd sterker en een klein uurtje later betraden we de zaal, de galerij der Groten op de tweede verdieping.

veel toeschouwers bij nachtwacht rembrandt

‘Waar is de Nachtwacht dan?’ vroeg ze terwijl we aankwamen op de tweede verdieping, precies ter hoogte van de zaal met de Nachtwacht. Ik zag hem zo opdoemen vanuit het trapportaal. Imposant en groots: de Nachtwacht van Rembrandt.

Hoe vaak heb ik dat beeld niet gezien. Ontelbare keren. De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh maakt zich gereed om uit te marcheren. Dat is de originele titel. Het meisje dat vol in het licht valt. De schutters erom heen. De kapitein en luitenant beraadslagen iets, de route die gemarcheerd moet worden? De heer op de trom en de enorme vlag die deels buiten het schilderij valt.

Misschien is het vooral de grootte van het schilderij. Dat origineel nog groter was. Een heel stuk van de linkerkant is verdwenen en daarmee is de compositie niet zo volmaakt. Maar zeker een mooi gebruik van de kleuren en het licht.

De zaal is ook prachtig. De andere schuttersstukken vallen erbij in het niet. Net als de vrouwenfiguren die het dak dragen. Ze verbeelden, nacht, morgen, dag en avond. Ik moest gelijk denken aan Junghuhn. Deze kariatiden zouden zinspelen op Rembrandts spel met licht en donker. Voor mij verwijzen ze naar de dagelijkse cyclus van het leven.

Ik had bewondering voor het geduld en de liefde waarmee ze naar het schilderij van Rembrandt keek. Een meisje van acht dat geniet van kunst. De kunst met een hoofdletter. Ze lijkt het te begrijpen.

eregalerij rijksmuseum

De eregalerij bevat overigens prachtige schilderijen en biedt een mooi overzicht van de Nederlandse schilderkunst uit de Gouden eeuw. Jan Steen, Jacob van Ruisdael en Salomon van Ruysdael. Net als Frans Hals en Johannes Vermeer. Schilderijen die je vaak al kent, maar nu in het echt ziet.

Heerlijk om zo samen te genieten van kunst en geschiedenis. Na het zien van de eregalerij liep het museum steeds voller. We zijn nog in de zalen met scheepsmodellen en wapens geweest, maar vrij snel daarna was het lunchtijd. In de museumwinkel kreeg de jarige ook nog een cadeau van het museum: een mooie kaart van de Nachtwacht en een boekenlegger.

aan de pizza

De trek in een lunch lokte ons naar buiten. Daar zagen we de lange rij wachtenden voor de draaideur van het museum staan. Een heerlijke pizza hebben we veroverd aan de Lange Leidsedwarsstraat, met uitzicht op lossende leveranciers. Ook hier van alle kanten felicitaties. Een verjaardagmuts valt op. Ook in Amsterdam.

Onderweg naar huis en bij het uitlaten van de honden heb ik nog lang genoten van de beelden van deze meesterwerken.