Tagarchief: leesclub

‘Just like the old man in that book by Nabobov’

We rijden in de auto naar Veenendaal. Onderweg klinkt de Top 2000. Als we tussen Amersfoort en Barneveld rijden over de spitsstrook, hoor ik een liedje dat een herinnering bij mij oproept.

Het was in de tijd van ons leesclubje Scala Caeli in Leiden. Vooraf staken we elkaar de loef af met een lekkere warme maaltijd. Dit keer waren we bij een medestudent die niet zo goed was in koken. Ze had pizza’s in de pan opgewarmd. De bodem brandde aan. We aten ze met een Coup-a-Soup. Met een glaasje wijn was het best goed te doen.

We lazen boeken uit de wereldliteratuur. Zo kwam Dostojevski voorbij en ook Jack Kerouac. Niet altijd boeken die ik in die tijd mooi vond. Net als dat op een dag Nabokov’s roman Lolita aan de beurt was.

De medestudente moest denken aan een liedje waarin de zanger het volgende zingt:

He starts to shake and cough
Just like the old man in
That book by Nabokov

We luisterden het gedwee tot de zin kwam en gingen daarna verder met de analyse. De helft van de leden van het leesclubje had overigens het boek niet gelezen.

Ik vertel het verhaal terwijl we verder rijden. Als ik uitverteld ben, luisteren we naar de tekst. En precies op dat moment klinkt precies die zin. Ik blijk dus gewoon dit nummer te herkennen.

Het is Don’t Stand So Close to Me van The Police. De tekst is door de zanger Sting geschreven. Het gaat over een leraar die verliefd wordt op een minderjarige leerlinge. Hij verzucht dat ze niet zo dicht tegen hem aan moet staan. Een tekst die mogelijk ook autobiografisch is. Sting is leraar geweest.

Blijk zelfs als het om populaire muziek gaat over een muzikaal geheugen te beschikken. Het nummer staat op plek
1623 van de Top 2000. De gebeurtenis is al een paar dagen geleden.

Darko’s lessen

Hoe leuk om een boek te bespreken van een schrijfster die ik ken. Niet alleen als medeblogster voor de leesclub Een Perfecte Dag voor Literatuur, maar ook als medestudente Nederlands en Algemene literatuurwetenschap in Leiden.

Ik herinner mij haar verhalen, literaire analyse van Huizinga’s Herfstij der Middeleeuwen en later haar pakkende blogs. Dat alles liet zien: een schrijver in hart en nieren. Het wachten was op de roman. Die is er nu in de vorm van Darko’s lessen. En wat voor een roman is het!

Alex Boogers

We waren allebei geraakt door de Rotterdamse roman van Alex Booogers over Aaron Bachman in Alleen met de goden, we lazen het bij de leesclub voor boekenbloggers Een perfecte dag voor literatuur. Ze mocht hem later interviewen. Helemaal terecht kreeg hij het eerste exemplaar overhandigd van Michelle van Dijks debuurtroman.

De stijl en thematiek van Michelle van Dijks roman laten namelijk zien dat ze door hem geïnspireerd is. Maar ze heeft wel een heel eigen, pakkende stijl. Wat een boek is het debuut! Ik werd gegrepen door de stijl, de humor en de erotiek. Het bijzondere contrast tussen de verteller en hoofdpersoon tegenover zijn muze, de 15 jaar oudere docente Janna.

Werelden samenvoegen

Michelle weet in haar boek 2 werelden samen te brengen die tegen elkaar schuren, maar elkaar wel opzoeken en heel soms ook vinden. Een indrukwekkend verhaal waarin de hoogopgeleide de lageropgeleide ontmoet. Ze zijn gefascineerd door elkaar, maar laten zich ook weerhouden de ander echt te ontmoeten.

De ik-verteller Darko komt uit Servië en is gevlucht uit zijn vaderland vanwege de oorlog. Eigenlijk is hij met zijn ouders gegaan. In Rotterdam terechtgekomen volgt hij avondonderwijs en probeert zijn Nederlands te halen. Zij maakt zich druk over haar baan of mobieltje als ze dat een minuut kwijt is.

Afgeleid door verleden

Het staat in schril contrast met de leergierige Darko die al Nederlands probeert te leren sinds hij in Nederland is. En dat lukt moeizaam. Hij wordt afgeleid door zijn verleden (en moeder!) en hobbelt van school naar school, zonder een diploma te halen. Daarom is hij aan het begin van de roman verhuizer.

Terwijl hij Nederlands leert, schrijft zijn verhaal aan Janna. Het is een liefdesgeschiedenis die hij aan het papier toevertrouwd. Eigenlijk alleen bedoeld voor zijn liefde: Janna. Zij is zijn docente Nederlands en leest mee. Ze is onder de indruk van zijn verhalen. Ze stimuleert hem om verder te schrijven. Zo leert hij de taal het beste en uiteindelijk overtreft hij zichzelf.

Hij schrijft vooral om niet te vergeten en hij schrijft voor haar:

‘Ja, maar dat is wat ik wil: niets vergeten van hoe ik jou heb ontmoet, van wat er tussen ons gebeurt.’ (42)

Als hij niks meer van haar hoort, blijft hij schrijven. Hij raakt zijn baan kwijt en vindt iets als klusser. Het verandert zijn situatie. Als Janna hem plotseling uitnodigt om iets te gaan drinken, blijkt ze iets anders te willend an hij verwacht.

Zijn verhaal, haar verhaal

Ze wil zijn verhaal. Het geeft een boeiende inkijk hoe Janna eigenlijk in het leven staat. Zo verandert de liefdesgeschiedenis. Waarin een oorlog een rol speelt waar we in Nederland best zwartwit over denken.

Voor mij zijn Darko’s lessen ook boeiende lessen om te lezen. Michelle van Dijk weet op een overtuigende manier 2 werelden tegenover elkaar te zetten en samen te brengen. De verhalen over het verscheurde land Joegoslavië zijn prachtig en maken de hoofdpersoon en eigenlijke verteller alleen maar mooier en zwakken Janna af.

Je snapt niet waarom hij zo achter haar aan blijft lopen. En daar zit meteen de tragiek van het verhaal. Daarmee is Darko’s lessen een boek dat blijft hangen, vraagt om opnieuw te lezen en nieuwsgierig maakt naar nieuw werk van Michelle van Dijk.

Bedankt voor deze prachtige roman Michelle!

Michelle van Dijk: Darko’s lessen. Roman. Rotterdam: Uitgeverij Douane, 2017. ISBN: 978 90 72247 98 8. Prijs: € 17,50. 180 pagina’s.Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over de roman Darko’s lessen van Michelle van Dijk. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Noodweer

De roman Noodweer van Marijke Schermer bevat een geheim. Het is het geheim van de hoofdpersoon Emilia. Ze is getrouwd met Bruch. Als het hoge water van de rivier hun dijkhuisje bedreigt, stijgt het water haar letterlijk aan de lippen. Ze moet het vertellen of ze wordt gek.

Tussen de bedrijven door volgt het verhaal hoe ze Bruch heeft ontmoet. Het is bijna een doktersroman. Na de fatale avond, komt ze hem tegen in het ziekenhuis waar ze behandeld wordt. Ze wil een nieuw leven beginnen en besluit voor Bruch te verzwijgen wat er is gebeurd.

Bruch is een knappe man die heel wat lijkt van voren. Tot je hem van achteren of opzij ziet en hij niet veel meer is dan een slungelige magere man, constateert de verteller. Helemaal als de kleren uit gaan, blijft er weinig meer over.

Ze heeft hem leren kennen toen hij al af was, toen hij de indruk wekte dat hij af was. Hij was vierendertig. Hij had een witte jas waarin uit een borstzakje een rijtje pennenkopjes satk. Internist, immunoloog, geïnteresseerd in de manieren waarop het lichaam zich in zichzelf keert. (30)

Emilia is een begenadigd statisticus. Samen met 3 compagnons heeft ze een eigen bedrijfje. Ze staan voor de tussen het geld of de bijzondere opdrachten. Een van hen gaat weg, bij een verzekeringsmaatschappij werken om complexe risicoberekeningen te maken.

De verhuizing naar een buitendijks huisje, ver en afgelegen, gooit roet in het eten. Ze mist de drukte van de stad. De eenzaamheid en de afgelegen plek waar het huis staat, maken haar helemaal gek. Ze kan het niet aan.

Het verhaal kronkelt langzaam vooruit. Zeker, er zitten mooie ideeën in en de verteller formuleert mooie zinnen die diepzinnig ogen, maar de roman mist wel snelheid.

Gelukkig bevat Noodweer ook enkele boeiende wendingen. Zoals het idee van Emilia dat zij een geheim voor Bruch heeft. Ze blijkt namelijk niet de enige te zijn met een geheim. Het geeft het verhaal een mooi einde. Al blijft voor mij de gedachte overeind of het niet allemaal wat sneller en korter had gekund.

Marijke Schermer: Noodweer. Roman. 3e druk. Amsterdam: Uitgeverij Van Oorschot. ISBN: 9789028261648. Prijs: € 17.50. 160 pagina’s.Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over de roman Noodweer van Marijke Schermer. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Ganzenbord

Op de cover van Karin Gipharts roman De gijzelaar prijkt een traditionele afbeelding van het binnenste van een ganzenbord. Het ganzenbord vormt een element in de roman. Niet alleen omdat de verteller je als lezer regelmatig een paar stappen terug zet. De verteller verwijst een aantal keren expliciet naar dit oud-Hollandse bordspel.

Hoofdpersoon Jowi heeft het spel in een hoek van haar werkkamer staan:

Het was niet alleen een simpel kinderspelletje, het stond ook voor het levenspad van de mens, de innerlijke reis die men aflegt. Een potje met een cliënt spelen werkte niet alleen ontspannend, het hielp ook om via symbolen hun traumatische ervaringen zichtbaar en bespreekbaar te maken: een doolhof, een doornstruik, een put. Het ging niet om slechts één gebeurtenis, maar om de hele reis. (111)

Later komt de verteller terug in de herinnering van Jowi. Ze heeft een test gedaan bij de Scientology. Haar moeder brult dat ze is ingelijfd bij een sekte. Terwijl het voor Jowi een les is om haar beroepskeuze definitief te maken. Ze gaat psychologie studeren.

Haar vader heeft niet veel te vertellen, hij zegt dat hij is aangevallen door een gans. Als moeder bijval probeert te krijgen bij vader over haar zorgen om haar dochter, zegt hij dat iedereen hoort wat hij begrijpt. Bij dit alles gakt Jowi als een gans.

Dochter vindt na de hele gebeurtenis dat haar moeder hulp moet zoeken. Het beeld van de gans haalt de verteller weer aan. Zo is in De gijzelaar de ganzencirkel rond en het spel uitgespeeld.

Karin Giphart: De gijzelaar. Amsterdam: Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2016. ISBN: 978 90 468 2133 6. Prijs: € 17,99. 208 pagina’s. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn tweede bijdrage over de roman De Gijzelaar van Karin Giphart. We lazen dit boek vorige week donderdag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Bellenblazen

image

Op de voorkant van de debuutroman Brussel van Basje Bender staat een foto van een vrouw die bellenblaast. Je kijkt door de bel heen naar de vrouw die haar lippen tuit en lucht blaast door het kleine ringetje waaraan de bel vormt.

Een prachtig beeld dat verwijst naar een element in de roman. De ik-verteller en hoofdpersoon Elvira raakt getroffen door de Vlaamse kunstenares Camille. De naam roept meteen associaties op met Camille Claudel. Ik had eens een vriendin met zo´n grote bewondering voor deze kunstenares dat ze haar kat naar haar vernoemde.

Elvira loopt met bijna net zoveel bewondering voor haar Camille door Brussel. De kunstenares duikt steeds voor haar op als ze het niet verwacht. Maar als Elvira naar Camille op zoek is, dan vindt ze haar niet.

Als ze samen in haar appartement zijn, dan haalt Elvira een potje bellenblaas van de schouw. Ze blaast een stroom bellen:

Camille volgt de bellen tot ze knappen, en ik geef het buisje aan haar. Ze blaast met open ogen, een hele familie zeepbellen verlaat de plastic ring. […].
Perfect, denk ik, iemand met wie ik gewoon bellen kan blazen, uitstekend, zo vaak komt dat niet voor. Of eigenlijk nooit. (70)

De bellen komen terug als ze aan Camille denkt. De zeepbel en Camille vloeien samen. De ik-verteller noemt haar transparant en vloeibaar:

[E]en grote zeepbel die je voorzichtig wat hoger de lucht in kunt blazen. (162)

Maar zeepbellen die hoog komen, kunnen ook uit elkaar spatten. Dat lijkt de verteller niet te beseffen, maar als lezer kun je wel veel vermoeden. Zo drijft het verhaal langzaam maar zeker weg. Als een zeepbel waarvan je niet eens zeker weet of hij wel uit elkaar gespat is.

Basje Bender: Brussel. Roman. Amsterdam: Meulenhoff, 2015. ISBN: 978 90 290 9029 2. 208 pagina’s. Prijs: € 18,99. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Brussel van Basje Bender. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Vallen en opstaan

image

Het is donker als ik de trap opstommel. Ik ben vergeten dat ik op de traptrede een glad tijdschrift heb gelegd om mee naar boven te nemen. Op het moment dat ik uitglij, weet ik het weer. Daar ga ik. Ik val met het boek De val van Jakob Duikelman in de hand. Alle boeken, cd’s en de usb-stick in mijn hand vliegen door de lucht. Mijn scheenbeen klapt tegen de traptrede. Een pijn schiet door mijn been.

Ik voel mij misselijk worden. De wereld duizelt om mij heen. Even rustig zitten en het bloed weer naar mijn hoofd laten stijgen. Pas minuten later voel ik mij weer een beetje beter. Hoe kon ik dat tijdschrift op die vergeten? De duisternis heeft mij bedrogen en daar ging ik. Ik ben blij dat het zo is afgelopen.

Elke val is lullig. Even niet opletten, gewoon niet uitkijken of iets over het hoofd zien. Het kan zo fataal zijn. Zoals bij Jakob Duikelman in de debuutroman van Anne-Marieke Samson. Ze werkt als adviseur voor het ministerie van Veiligheid en Justitie vermeldt de achterflap bijna dreigend. Want het hoofdpersonage Jakob Duikelman werkt daar toevallig ook. Sterker nog: heel toevallig zit zij op zijn plek veel later in het boek.

Maar misschien verklap ik dan teveel, al vind ik dat er bij dit boek niets te verklappen valt. Als ik nu het einde zou vertellen, zou je toch nog omvallen van verbazing. Het is namelijk een boek waar je van de ene verbazing in de andere valt. Met Jakob Duikelman val je mee. Niets is wat het lijkt en aan het einde zit het toch weer anders in elkaar. Dan mogen krantenkop in kapitalen zich afvragen wie Jakob Duikelman in de val laat lopen. De lezer blijft verbaast achter.

Daarmee is de debuutroman zo’n boek waarbij je in het begin heerlijk geniet van de absurditeiten, maar gaandeweg wordt het toch een beetje te bont. Ik kon er niet meer zo van genieten en verloor mijn aandacht. Dat is het gevaar van zo’n boek dat echt waanzinnig is en met alles speelt. Vooral met de werkelijkheid neemt het een loopje.

Misschien is dat een veel grotere val. De val met de werkelijkheid. Ik voel in elk geval nog wel goed mijn zere been. Ook op mijn arm zit een lelijke schaafwond. Gevallen en gewond. Maar ik ben er nog en heb goddank twee goede longen.

Anne-Marieke Samson De val van Jakob Duikelman. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij De Arbeiderspers, 2014. ISBN 987 90 295 8950 5. Prijs: € 19,95. 272 pagina’s.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over De val van Jakob Duikelman van Anne-Marieke Samson. We lezen dit boek op vandaag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.