Tagarchief: Kringloop

Verhaal in een verhaal

image

De mooiste boekenvondsten zijn boeken met een verhaal. Meestal heeft een boek zelf een verhaal in zich dat je kunt lezen, maar soms zit er ook een ander verhaal aan het boek. Daar heb je dan wel een gebruikt boek voor nodig. Met name de aanhef van boeken die mensen aan anderen gegeven hebben, doen het goed bij mij.

Andere keren heeft iemand zichzelf getrakteerd op een boek en volgt een uitvoerig excuus waarom de aankoop zo verdiend was. Zo trof ik eens een boek in een kringloopwinkel waarin de koper schreef dat hij een tentamen niet gehaald had en zich daarom maar eens op een boek had getrakteerd. Het boek als troost.

Sommige mensen moeten niks van gebruikte boeken hebben. Iemand als Antoinne Bodar heeft er een afkeer van. Hij vindt het maar niks dat iemand anders met zijn vieze vingers in zijn boek gezeten heeft. Voor heel bijzondere boeken wil hij wel een uitzondering maken, maar dan moet het boek wel tiptop zijn.

Ik vond op Tweede paasdag wel een heel bijzondere aanhef in een boek. Het was in de kringloopwinkel van Almere Haven. Ze zitten op een prachtig nieuwe locatie. Ik was er de vrijdag al geweest maar op de terugweg van de Groene kathedraal reden we er even met zijn allen langs.

Het was een boek met interviews van de bekende Opzij-hoofdredacteur Cisca Dresselhuys. Jaren heeft ze mannen geinterviewd in het tijdschrift en hield ze ‘langs de feministische meetlat’. In het gelijknamige boek staan deze interviews afgedrukt. Ik vond het boek in de Kringloop en kon het echt niet laten liggen.

Niet alleen vanwege het boek, maar veel meer vanwege de opdracht voorin het boek. De tekst voorin bevat een heuse opdracht van de schrijfster zelf. Het is gericht aan ene Paulien. Hier zit een verhaal achter en ik ken dat verhaal.

Lees het vervolg: Innige dank

Hoe ik aan mijn boeken kom – #50books

image

Boeken zijn duur, verschrikkelijk duur. Ik heb er nooit genoeg. Maar de nieuwprijs van bijna 20 euro voor een roman is mij een gruwel. Zonde van het geld. Je leest het boek, het komt in de kast en mag daar voor de rest van de 20 euro staan.

Voor hetzelfde geld haal ik veel meer bij de kringloop. Ik bezoek zeker 20 jaar geregeld kringloopwinkels en koop mij daar suf aan boeken. Voor een euro, 2 euro en heel soms nog ietsje meer. Per boek. Ik schrik als ik 3,50 euro zie staan of 5 euro. Zo sleep ik het ene prachtige boek na het andere mijn hol binnen.

Mijn hol – de bibliotheek – staat ondertussen vol met boeken vergaard via de tweedehands markt. Het begon bij De Slegte en soms kan ik mij daar nog niet bedwingen. Het eindigt nu met koopjes, aangeschaft bij de uitverkoop van bibliotheekboeken of in de kringloopwinkel. Ik scharrel wat af op mijn speurtocht naar boeken.

Voor de prijs van een boek kom ik thuis met 10 of meer boeken. En het zijn echt geen minderwaardige boeken. Soms liggen er de boeken die een jaar geleden door iedereen werden gelezen. Nu liggen ze in grote stapels op een nieuwe eigenaar te wachten.

Hele series schaf ik aan. Zo verzamelde ik alle werken van Dickens in de uitvoering uit de jaren ’50. Ook druppelde Paul Theroux boek voor boek binnen en het werk van Hotz vormde zich langzaam in de boekenkast. Net als de dagboeken van Hans Warren en de romans van A. den Doolaard. Het hol wordt voller en voller. Mijn leeshonger transformeert in een verzamelwoede.

Soms maak ik een filmpje van mijn nieuwe boeken. Al merk ik ook dat het lastig is een stapel van 20 boeken voor de prijs van 1 nieuw boek in een filmpje van nauwelijks een minuut te vatten. Het levert wel mooie filmpjes op. Zo heb ik mijzelf enthousiast gemaakt voor het werk van Charles Dickens. Of voel ik nog de ontroering bij het uitpakken van boekenpakket voor een antiquair. Helaas is dat filmpje door iets opgegeten en heeft de opname youtube niet gehaald.

Het mooiste is boeken krijgen. Oude boeken. Boeken die iemand zijn leven lang om zich heen heeft gehad. Vroeger was de bekladding op een voorpagina mij een gruwel. Nu geniet ik ervan. Zeker als ik de eigenaar heb gekend. Zo zijn zelfs de kopieen uit de erfenis van Hans van der Kamp waardevol. Ik voel vaak zijn aanwezigheid als ik in die boeken blader.

Of het prachtige geschenk van Robert. Hij gaf mij boeken uit de bibliotheek van zijn overleden vriend Eugene. Schitterende bibliofiele uitgaven van werk van Gerrit Komrij. Het is waardevol om even met deze boeken te zitten.

Ik ben steeds meer liefhebber geworden van de opdracht voorin boeken. Boekenbezitters schrijven zelf iets of de gever schrijft er een woordje in. Zo staat er in een boek dat ik laatst vond een schitterende opdracht: ‘Aan Pauline’ staat er in prachtige letters.’Ter herinnering aan: ‘weer of geen weer’ Op de vroege zondagmorgens.’ Over het verhaal dat hierbij hoort kun je alleen maar fantaseren.

Boeken als religie

image

De boekenliefhebber Martin Ros verzamelt boeken. De verzameldrift heeft een beetje religieuze dimensies aangenomen bij hem. Dat blijkt wel uit het boekje Liefde en ouderdom uit 1993. In het vierde hoofdstuk, De slaaf des Heren, schrijft Martin Ros over zijn ervaringen met de godsdienstwaanzinnige mevrouw Ordening.

Hij reageert op een annonce als hij in Urecht geschiedenis studeert. Gedreven door het voornemen van een emigratie naar Nieuw-Zeeland of Australie gaat Martin Ros mee in haar waanzin. Hij laat zich broeder noemen en trekt in de bossen van Zeist. Australie wordt Austria. Met een busje dat Martin Ros bestuurt, bereiken ze de rand van Burgenland.

De boeken redden hem. Martin Ros kan in Oostenrijk alleen maar Dostojevski lezen. Het ontbreekt hem aan openbaringen. Daarin slaagt broeder De Repper wel. Hij weet de hele groep achter zich te krijgen en bereidt daarmee de ondergang. Op tijd en zonder kleerscheuren weet Martin Ros uit dit fuik te ontsnappen.

Uit een interview in 2012 voor Vrij Nederlandb lijkt dat de 75-jarige Martin Ros in een ‘woonzorgcentrum met rooms-katholieke signatuur’ in Soest woont. Samen met de liefde van zijn leven. Hoe het met zijn boeken en verzameldrift gaat, blijft jammergenoeg onvermeld. In het interview zegt hij dat hij aan zijn memoires werkt.

Maar Martin Ros is vergeten dat die memoires er al zijn in de vorm van Liefde en ouderdom. Ik vond het voor een euro in de kringloopwinkel van Naarden. Het boek geeft een prachtige inkijk in het leven van een redacteur bij een uitgeverij. Hij heeft een grote liefde voor zijn vak en helpt graag mee om kennis verder te verspreiden. Dat doet hij met heel veel gevoel. Martin Ros heeft de autobiografie en biografie naar Nederland gebracht. Daarnaast is hij een inspirator geweest voor veel schrijvers en dichters.

Die inspiratie brengt hij ook over in het Liefde en ouderdom. Hij spreekt met enthousiasme over de boeken waarvan hij houdt. De brede belangstelling van wielrennen, de Russische revolutie tot aan donkere vrouwen met grote borsten. De laatste brengen hem bij een boek over de slavenopstand in Haiti. Het is een boek geworden Vuurnacht over de ‘zwarte Napoleon’ Toussaint Louverture.

En zo dendert de belezenheid en bezetenheid van Martin Ros over alle bladzijden van Liefde en ouderdom. Ik ben blij het boekje gevonden te hebben en ik heb het met veel plezier gelezen. Want Martin Ros is een uitgever en redacteur waar de hedendaagse uitgeverijen en boekhandels nog heel veel van kunnen leren.

Lees over mijn ontmoeting met Martin Ros op Nationale boekenstuntdag in 2008

De Bezige Bij in 1000 stukjes

image
De Super lees-leg puzzel van uitgeverij De Bezige Bij

Bij het 25-jarig jubileum van Uitgeverij De Bezige Bij stonden alle auteurs op de foto in de bibliotheek van het Rijksmuseum. De topauteurs staan op de gietijzeren wenteltrap. Hoe beter je bent hoe lager je staat. Op de galerijen staat de rest van het gepeupel en bovenin – vermoed ik – staan de medewerkers van de literaire uitgeverij.

Bij het 60-jarig jubileum in 2004 werd deze foto nog eens gemaakt. Acht auteurs van de oude foto stonden er opnieuw op. Harry Mulisch is de enige die ongeveer op dezelfde plaats staat als in 1969.

Verder allemaal nieuwe gezichten of gezichten van auteurs die in de tussenliggende 35 jaar een transfer maakten. Marten Toonder was in 1969 niet aanwezig, maar wel auteur van De Bezige Bij. In 2004 kreeg hij een ereplaats op de stoel onderaan de trap.

Ik wist niet dat ze bij het 25-jarig jubileum in 1969 de poster als puzzel hebben uitgegeven. Tot ik de puzzel tegen het lijf liep in een kringloopwinkel. Onder de naam ‘Super lees-leg puzzel’ verscheen de foto. Het aantal stukjes staat nergens vermeld. Ik kan aan de stukken zien dat de puzzel nooit gelegd is. Wel is de plastic verpakking opgeritst.

Overigens biedt de achterkant van de puzzel een mooi vooruitzicht: er staat een tekst op. Wellicht dat daarom enkele stukken aan elkaar vastgeklit zitten. Door de tekst is de achterkant van de puzzel eveneens glad.

Daarnaast bevat de puzzeldoos een poster van de foto, in vieren gevouwen. Bij de foto is een afdruk gemaakt van de hoofden met nummers erin. De cijfers corresponderen met de nummers op de zijkant van de doos. Geen nummer blijft ongenaamd. Dan kun je ontdekken van nummer 145 Map Hiddema is.

Een leuk hebbedingetje waar ik een keer op een regenachtige dag op zal gaan puzzelen. Ik vermoed dat ik dan 1000 stukjes in elkaar mag drukken.

Carel Willink

Carel Willink  boeken
Mijn boeken over de schilder Carel Willink (1900-1983)

De schilder Carel Willink (1900-1983) staat bekend om zijn magisch realistische schilderijen. Een huizenblok met daarboven een dreigende lucht. Een Hollandse stad midden in de bergen en een prachtig spel tussen licht en donker. Zelfs aan een portret weet hij dynamiek toe te voegen. Het is altijd spannend als kijker.

Ik vond weer een mooi boek over deze bijzondere Amsterdamse schilder in de kringloopwinkel. Het heet Willink en is een catalogus van het werk van Willink uit 1973. Dat is nog voordat zijn derde vrouw Mathilde het prachtige portret van Wilma vernielde. Ze sneed er ondermeer het oog uit en trok lange reepjes op het schilderij van de tweede vrouw van Willink. Hij vergaf het haar nooit en verbrak zijn relatie met Mathilde.

In het Cultureel woordenboek, dat ik eveneens in de kringloopwinkel vond, staat het volgende bij het lemma van de in 1983 overleden schilder: Magisch-realistische schilder van ‘onheil en noodlot’. Zijn doeken vertonen dreigende wolkenluchten boven een realistisch geschilderde wereld, die een gevoel van beklemming oproept omdat de mensen en dieren er niet thuis lijken te horen. De modellen in zijn minutieus geschilderde portretten zijn afstandelijk, bijna verstard, weergegeven.

Natuurlijk moet je generaliseren in zo’n lemma, maar de geschilderde wereld van Willink is absoluut niet alleen dreiging en noodlot. Het zit ook boordevol humor en verwijzingen naar kunst, literatuur en architectuur. De realistisch weergegeven wereld bestaat uit een bonte compositie waarbij alle elementen ontleend zijn uit de werkelijkheid.

De wolkenhemel vormt bij Willink juist de completering van het schilderij. De wolkenluchten leiden de kijker ergens naartoe, roepen misschien wel een sfeer van beklemming en benauwing op. Ze zijn vooral prachtig met jacobsladders en fraaie stapelwolken. Het laat een hemel zien waar ik zo intens van kan genieten.

Het boek Een eeuw Willink (1900-1983) laat dat heel sterk zien. Hier worden enkele schilderijen weergegeven in het verband met de dingen waaraan ze ontleend zijn. Foto’s van gebouwen en mensen en krantenknipsels met aparte foto’s van gebeurtenissen. Het geeft een dimensie aan Willinks werk die de wereld van onheil en noodlot verre overstijgt.

Begeerte

boekenHet pubermeisje stond achter een tafel met een schot. Haar haren vielen elegant langs haar gezicht. Op haar wangen drukten een groepje puistjes. Ze zaten dicht op elkaar geklit. Het meisje droeg een grijs shirtje waarin haar jonge borsten puntig naar voren wezen. Haar middel drukte ze tegen de tafel. Ze pakte een boek op en bladerde erin met de verbazing van een kind dat er voor het eerst mee kennismaakt.

De tafel lag bezaaid met uitgerolde stickervellen. Op de vellen stonden de prijsjes. 1 euro, 1,50 en 2 euro. Een streepjescode eronder bevestigde het getal voor de computer. Vlak achter haar stond een oudere heer. Hij stak meer dan een kop boven haar uit. Voor hem hing een buik in een trui. De trui was voor de helft dichtgeritst. Zo hing zijn buik als een bal in een vangnet.

Hij was kalend. De weinige haren aan beide zijden van zijn hoofd vielen daardoor extra op. De leesbril drukte op het puntje van zijn neus. Het meisje draaide zich om naar de stapel dozen die achter haar opgesteld zijn. ‘Ik zal je wel leren hoe je moet prijzen’, riep de man. Zijn stem was dragend genoeg om alle speurneuzen in de boekenhoek van de kringloop te dwingen naar hem te luisteren.

Een stapeltje boeken zette ze op het tafeltje. De man gilde iets in de richting van de kassa, meer dan 10 meter verderop. ‘Ik leer haar boeken te prijzen.’ Er kwam gegil terug van de andere kant van de kringloopwinkel. ‘Ja, ik geef haar een indicatie.’ Ze stonden dicht naast elkaar. Haar heupen wiegden tussen de dozen en de tafel.

Voor haar lag een boek. ‘Kijk, dat is literatuur. Daar kun je zeker 2 euro voor vragen.’ Hij dacht na. ‘Nee, zeker 2,50.’ Weer keek hij naar de kaft van het boek. ‘Het ziet er nog goed uit. Zet er maar een sticker van 3 euro op.’ Ze rommelde wat in de rollen stickervellen. ‘Heb je die nog?’ Ze knikte. ‘En die van 5 euro.’ Opnieuw knikte ze.

Het volgende boek gleed door haar vingers. ‘Dat is Gunther Grass. Ken je die?’ Ze schudde haar hoofd. ‘Doe maar 3,50’ Hij twijfelde en pakte het boek uit haar handen. ‘Hij ziet er wel heel nieuw uit. Die is nog nooit gelezen. We vragen altijd wat meer voor mooie boeken.’ De pagina’s bladerden door zijn vingers. ‘Doe maar 3 euro.’

De sticker ging op de achterkant van het boek. Een volgende boek kwam. ‘Euro’, riep hij. ‘Die kan wel voor een euro.’ Ze pakte een ander stapeltje boeken. ‘Boeken die er slecht uitzien, verkopen we niet.’ Hij griste een paar stukgelezen pockets uit de stapel. Een kaft dwarrelde door de lucht. ‘Zie je, dat valt gewoon uit elkaar. Die ken je niet verkopen.’

Ik keek vol begeerte naar het boek dat hij in zijn handen hield. Duidelijk kon ik de titel niet zien. Het was een beduimeld boek. Alles in mij schreeuwde om dat boek. Hij zag het niet en smeet het boek over het muurtje achter hen. Het verdween in een of andere afvalbak. Er klonk een harde plof van achter het muurtje. Ik meende huilen te horen, maar mensen met begeerte hebben veel verbeelding.