Tagarchief: japan

Tekenen van voorjaar – Tiny House Farm

Het voorjaar valt vroeg. De eerste tekenen dienen zich aan. En aan wie de eer: de seringstruik bevat beginnende blaadjes en tekenen van bloesem!

Naast de bessenstruik is de sering, de enige struik uit de oude tuin die we hebben meegenomen. Het was een rampzalige dag waarop we het deden, vlak na de grote warmte van 2018. Precies op een dag dat het hard stormde en het er veel regen viel.

eerste tekenen: beginnend blad in sering
Eerste tekenen: beginnende bladeren in de sering

Vorig jaar bleven de bladeren klein. Net als dat de bloemen niet de uitbundigheid lieten zien zoals we dat aan de Alkmaargracht gewend waren. De struik had het erg zwaar. Zeker ook omdat de zomer vorig jaar ook erg warm en droog was. Zo kreeg de struik twee zware zomers te verduren.

Eerste blaadjes

Daarom is het nu extra prachtig om te zien dat de eerste blaadjes en zelfs bloemen zich beginnen te vormen. Het is allemaal heel vroeg dit jaar.

Blaadjes en bloemknoppen in sering
Vroege blaadjes en bloemknoppen in de sering

De knoppen van de in het najaar geplante Japanse sierkers beginnen zich ook heel mooi te vormen. Dat belooft een bijzondere eerste bloei te worden. De liefhebbers van deze bloesem kijken jaarlijks erg naar uit naar de bloei van deze bomen. Als ze zo bij elkaar staan is dat een prachtig gezicht.

Japanse sierkers

In Almere Muziekwijk bij het station en in Almere Buiten in de Regenboogbuurt groeien heel veel van deze bomen bij elkaar. Op de laatste plek staan 850 Japanse sierkersen, Vorig jaar is daar onder de bomen het eerste Kersenbloesemfeest gehouden.

Bloemknoppen in Japanse sierkers
Bloemknoppen in de Japanse sierkers

Een feest zoals in Japan vaak is onder de vele kersenbloembomen. Ze gaan dan massaal eten en drinken onder de bomen, maar zich ook bezig houden met allerlei kunstvormen als schilderen en dichten. Net als dat veel mensen dan prachtige kimono’s en jurken dragen met veel kersenbloemen in de stof.

Spektakel

In onze tuin staat er eentje. Ik ben heel benieuwd wat dat bij ons voor een spektakel dat gaat opleveren volgende maand. De amandel is bijna uitgebloeid. De abrikoos volgt nog een beetje aarzelend. Vorig jaar hebben we de laatste met een paar kleine bloemen eraan gepland. Nu is het al heel wat uitbundiger.

Kleine bloemknoppen in Japanse kers
De eerste bloemknoppen in de Japanse kers

Ik schreef over de knoppen van de Japanse sierkers al een voorzichtige haiku:

de kleine knoppen
verraden kersenbloemen
nog een paar weken

Zo dienen de eerste tekenen van het voorjaar zich aan. Wel een beetje vroeg. Dat wel, maar meer dan welkom. Ik verlang dit jaar heel erg naar een beetje groen in de kale leegte die Oosterwold (nog) is.

Honden

image

In Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd halen Charles den Tex en Anneloes Timmerije verschillende honden aan. Het begint bij het kleine hondje dat Lienke en Guus hebben, Jippy, een kleine foxterriër.

De hond verdwijnt uit het verhaal. Het is onduidelijk wat er met het beestje gebeurt als Lienke en haar moeder in het vrouwenkamp belanden. Lienke denkt terug aan het lot van het hondje als ze ziet hoe de Japanners een hond mishandelen.

Eerst moeten de jongens van het kamp de dieren in opdracht van de Japanners slaan met stokken. Als de kinderen dat weigeren, nemen de soldatem het over. Iedereen in het kamp moet in een lange rij verplicht toekijken hoe de dieren worden doodgeslagen.

Lienke ziet hoe een wit hondje weet te ontsnappen en wegrent. De soldaten die achter het hondje aan rennen, weten het diertje niet te pakken te krijgen. Ze probeert zich in te beelden dat haar hondje Jippy zich ook zo heeft weten te redden.

In de holle stilte na de slachtpartij, als de vrachtwagen is vertrokken en de vrouwen en kinderen naar de straat vol bloed, urine en angstpoep staren, zegt zuster Rosalinde zachtjes, tegen niemand in het bijzonder: ‘Met al het gesar heeft Nippon ons nooit aan het huilen gekregen, maar nu heeft hij zijn zin.’ (319)

Ook Guus denkt aan Jippy. Zeker als hij een hond krijgt die hij overal mee naartoe neemt. De hond is ook een fox, net als Jippy thuis in Indië. Guus noemt het beest Jippy. Het dier vrolijkt hem op en is zijn trouwste metgezel. Ook bij alle spionage-activiteiten die zijn baas uitvoert. Het beest voelt perfect aan wie goed en wie fout is.

Guus leert het dier zelfs parachutespringen. Ze maken een speciale minichute voor Jip van een afgedankte parachute. Na wat oefeningen met een steen, mag de hond zelf. Jip hangt boven het geopende bommenluik.

‘Daar ga je Jip’, zegt hij en laat haar los. De chute opent zich en langzaam zweeft ze naar beneden tot ze keurig op haar pootjes landt en blij naar Hutchinson rent, die haar staat op te wachten. Met verbazing en opluchting kijkt Guus naar zijn hondje, dat hem grenzeloos vertrouwt. (202)

Het verhaal van Jip die overal meevliegt vormt en mooie tegenhanger voor de dramatische gebeurtenissen in het Jappenkamp. Het staat symbool voor het verhaal waarin de jongensachtige vliegavonturen zich afwisselen met de vreselijke ontberingen in het kamp. Het is daarmee echt Het verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd.

Charles den Tex & Anneloes Timmerije: Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd. Breda: De Geus, 2014. ISBN: 978 90 445 3348 4. 416 pagina’s. Prijs: € 19,95.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn derde en laatste bijdrage over Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd van Charles den Tex en Anneloes Timmerije. We lazen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.

Vluchten

image

Als een schip zinkt, verlaten de ratten als eerste het schip. De voorbeelden van kapiteins die als eerste van boord gaan, zoals bij het cruiseschip de Costa Concordia waarbij de kapitein Francesco Schettino vlak na de ramp al van boord was. In het schip zat nog het grootste gedeelte van de opvarenden.

De kapitein zat al in een reddingsboot meer dan 4 uur voordat de laatste reddingsboten het schip verlieten. Via de radio gaf hij als argument dat hij dit deed om de redding te coördineren. In werkelijkheid dacht hij alleen aan zichzelf.

In de roman Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd van Charles den Tex en Anneloes Timmerije is het vluchtgedrag van de Nederlanders vergelijkbaar:

De luchtbrug Java-Broome-Blisbane draait op volle toeren: het bestuur en de top van het zakenleven en het bankwezen van Indië is op de vlucht. Hele gezinnen komen aan, massa’s bagage achter zich aan slepend, inclusief tafelzilver en een onmisbare bureaulamp. (34)

Volgens Guus en zijn collega Burck betekent de massale evacuatie capitulatie. Hij vraagt de legerleider majoor Fiedeldij eindeloos of hij zijn vrouw uit Indië mag halen. Het mag niet. Als hij de dag van de capitulatie majoor Fiedeldij uit het vliegtuig ziet stappen met vrouw en kinderen:

Guus kan zijn ogen niet geloven. Niemand mocht gaan en nu begrijpt hij waarom. Fiedelij had zijn eigen plan en hij wilde niet dat iemand dat zou verstoren. (39)

De ratten verlaten als eerste het schip. Iedereen denkt in tijden van nood aan zijn eigen hachje. Je ziet het in het klein bij reorganisaties in bedrijven. Ik mensen totaal zien veranderen op het moment dat bekend werd dat het tijdschrift waaraan we werkten, werd opgeheven. Mensen die kiezen voor hun eigen hachje en zich niet meer bekommeren over het lot van een ander.

Een oorlogssituatie versterkt dat egoïsme alleen maar en maakt harten nog hartelozer. Dit hebben Den Tex en Timmerije mooi verwoord in hun boek: de totale verwarring en het vluchtgedrag van de mensen die het land eigenlijk moeten besturen. De paniek die het sterkste lijkt in de hoogste regionen van de bevolking en die ze tot zeer asociale beslissingen brengt.

Charles den Tex & Anneloes Timmerije: Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd. Breda: De Geus, 2014. ISBN: 978 90 445 3348 4. 416 pagina’s. Prijs: € 19,95.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn tweede bijdrage over Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd van Charles den Tex en Anneloes Timmerije. We lazen dit boek zaterdag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.

Grotius

image

Ik heb hem gezien: de boekenkist waarin Hugo de Groot zou zijn gesmokkeld uit Slot Loevestein. Hij zit gevangen omdat hij de kant kiest van Johan van Oldenbarnevelt. Prins Maurits geeft hem levenslang en sluit de geleerde op in Slot Loevestein. Hij werkt daar al aan een werk.

Pas na de beroemde ontsnapping in de boekenkist en vlucht naar Frankrijk, schrijft hij het werk dat hem echt beroemd zou maken. Het boek over internationaal recht De iure belli ac pacis waarmee hij de grondlegger is van het internationaal recht zoals dat nu geldt en waar het Tokio tribunaal op is gebaseerd.

Kees van Beijnum haalt Hugo de Groot regelmatig aan in zijn roman De offers. Zo vraagt de hoofdpersoon, rechter Rem Brink zich af wat Hugo de Groot gevonden zou hebben van de aanklacht zoals zij het formuleren: misdaden tegen de vrede.

Zou de zeventiende-eeuwse grondlegger van zuivere en onaantastbare ideeën over recht en oorlog dit concept verworpen hebben? (58)

Voor Brink staat Grotius heel hoog in de rang naar volmaaktheid. Hij hoort samen met Bach tot het mensenwerk waarin hij onvoorwaardelijk gelooft. In gesprek met zijn mederechters raadt hij aan om als ze in Nederland komen, zeker Slot Loevestein te bezoeken. Zeker ook omdat hij verwijst naar de onvoorwaardelijke liefde van Grotius’ vrouw Maria:

‘Een paar jaar later schreef hij De iure belli ac pacic, zijn grote werk over het oorlogsrecht. En waar zouden wij rechters van het tribunaal staan zonder dat boek, vraag ik u.’ (225)

De vrouw achter de grote man lijkt in het geval van Grotius minstens zo belangrijk. Het verhaal gaat dat zij de list met de boekenkist had bedacht. Ze is daarmee het symbool geworden van de sterke vrouw achter de grote man. Met dit gegeven speelt Kees van Beijnum in zijn roman.

Het zet het overspel van Rem Brink tegenover de onvoorwaardelijke liefde van Maria voor haar man Hugo de Groot. Zeker omdat de verteller dit verhaal situeert als de rechters met hun overgekomen vrouwen zijn. Rem Brinks vrouw Dorien scoort hoge ogen bij zijn collega’s. Zo zegt Lord Patrick tegen hem:

‘[J]ij bent een verdomde geluksvogel met deze vrouw’.

Het is de verstokte vrijgezel die tegen de overspelige echtgenoot spreekt. Het levert Rem Brink nieuwe twijfel, want tegen zijn Japanse liefje heeft hij beloofd haar op te zoeken als zijn vrouw weer terug naar Nederland is.

Kees van Beijnum:De offers Uitgeverij De bezige bij, Amsterdam, 2014. ISBN 987 90 234 8628 2. 512 pagina’s. Prijs: € 24,90.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn derde bijdrage over Kees van Beijnums roman De offers. We lazen dit boek zondag bijEen perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.

Vreemdgaan en De offers

image

De kracht van Kees van Beijnums roman De offers ligt niet zozeer in het verhaal van de Nederlandse rechter Rem Brink. Dat aspect doet mij sterk
denken aan een algehele trend om hoofdpersonen moedwillig de afgrond in te laten storten. Dat zag ik ook gebeuren in het boekenweekgeschenk van Tommy Wierenga waar een respectabel wetenschapper ten val komt door de liefde. Vreemdgaan en gestraft worden voor dat vreemd gaan. Het is een geliefd romanonderwerp.

In De offers gebeurt iets soortgelijks. De Nederlandse rechter Rem Brink zegt dat hij na een halfjaar verblijf in Tokio vrouwelijke afleiding nodig heeft. Het zou zijn vonnis in gevaar kunnen brengen, is zijn redenatie. Een kulverhaal vind ik.

De echte offers die geleverd worden, liggen niet bij Rem Brink maar bij de Japanners. Ze zijn in de steek gelaten door hun keizer en hebben de oorlog verloren. Hun eer is aangetast en nu moeten ze in de puinhopen te zien overleven.

Hiervoor volgt de verteller het personage Hideki. Hideki heeft meegevochten. In China is hij geraakt door een bazooka, een afscheidscadeau van de communisten. Zijn gezicht is een open stuk vlees en zijn ben is verbrijzeld. Hij keert terug naar zijn geboortedorp in de bergen, maar wordt onderweg beroofd door zijn legermaat Toku.

Het schetst de erbarmelijke situatie waarin de Japanners zijn terechtgekomen aan het einde van de oorlog. Op een heel integere manier weet Kees van Beijnum de drie verhaallijnen in elkaar te laten vervloeien.

De scènes bij de Japanners zijn de mooiste passages uit het boek. De verteller weet hier heel treffende beelden op te roepen van een volk dat in verwarring leeft en overheerst wordt door de bezetter, de Amerikanen.

Ondertussen proberen allerlei mensen een slaatje te slaan uit de ellende van de armen. Bij hen heerst de angst voor wat de Amerikanen doen en hun landgenoten. Deze wereld vol kommer en kwel geeft het verhaal een extra dimensie. Het zet tot denken aan. Want is een oorlog eigenlijk wel eerlijk? Plegen de ‘goeden’ in de strijd ook geen misdaden?

De gewone man geeft de offers, spreekt duidelijk uit het verhaal van Kees van Beijnum. Waar de offers symbolisch worden gegeven is in het dorp waar Hideki en Michiko vandaan komen. De drie kinderen die geboren worden na de verkrachting van de Amerikanen, worden in een nabijgelegen grot vermoord.

Hideki’s moeder vindt dat Michiko haar kind ook moet offeren aan de goden. Hij kan dat begrijpen. Heel treffend wordt dit verwoord:

Ze staan tegenover elkaar, hij leunend op zijn kruk, zijn moeder snuivend als een wild paard, het stuk riet in haar opgeheven hand. De afkeer druipt van haar gezicht. Die uitdrukking kent hij: zij had al het mogelijke gedaan, op de juiste en beste manier, en zit opgescheept met een verkrachte dochter en een invalide zoon. Nu is het haar ongehoorzame nicht uit de stad die haar ongenoegen en toorn opwekt. Hij neemt het zijn moeder niet kwalijk. Ze kan maar op één manier naar de wereld kijken, haar manier. Maar hij zal niet toestaan dat ze Michiko nog eens pijn doet. (286)

Michiko vindt dat ze de hand over haar eigen leven heeft. Ze neemt alle beslissingen welbewust. Ze wijst haar neef erop dat hij geneigd is de schuld van de hele wereld op zich te nemen. Ze zegt het heel treffend:

‘Lijden aan de omstandigheden, dat accepteer ik, maar lijden aan mezelf, daar pas ik voor.’ (288)

Ze is een sterke vrouw en accepteert haar lot. Daarmee vormt een schril contrast met de rechter Rem Brink. Van hem mag je verwachten dat hij rechtvaardig handelt, maar zijn houding tegen Michiko stuit je als lezer tegen de borst. Het lijkt of hij alleen maar vanuit zichzelf kan denken.

Dat is zo treffend aan De offers van Kees van Beijnum. De oosterse wijsheid staat prachtig tegenover het westers rationalisme. Het zoeken naar het evenwicht van de situatie waar anderen je in brengen en de situatie die je zelf veroorzaakt. De rol die je erin speelt. Dat lijkt voor een westerling veel moeilijker te zijn dan voor een Japanner.

Kees van Beijnum:De offers Uitgeverij De bezige bij, Amsterdam, 2014. ISBN 987 90 234 8628 2. 512 pagina’s. Prijs: € 24,90.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Kees van Beijnums roman De offers. We lezen dit boek op vandaag bijEen perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.

Kees van Beijnum: De offers

image

Kees van Beijnum behandelt in zijn roman De offers een boeiend onderwerp uit de geschiedenis na de Tweede Wereldoorlog. De rechter Rem Brink is de afgezand namens Nederland bij het Tokio trubinaal in 1946. Het tribunaal dat de Japanse oorlogsmisdadigers berecht, is minder bekend dan het Neurenberg tribunaal of de processen van Nazi-misdadigers als Eichmann.

Het Japanse proces was ook minder succesvol dan het proces in Duitsland. Het duurde erg lang voordat de misdadigers werden berecht en binnen het tribunaal heerste onenigheid over de mate van straf. De Nederlander die bij Kees van Beijnum model stond voor zijn personage Rem Brink, vond bijvoorbeeld dat bepaalde Japanse politici vrijgesproken moesten worden.

Kees van Beijnum weet van dit uiterst juridisch proces een heel indrukwekkend verhaal te maken waarin hij ook vraagtekens zet bij de daden van de geallieerden, in Japan zijn dat voornamelijk de Amerikanen. Hij geeft de jaren na de oorlog op een treffende manier weer.

De Jappaners zijn ontredderd. Ze hebben verloren en hun keizer is ontdaan van zijn goddelijke status. Ze overleven op de puinhuipen van de oorlog en proberen los te komen van alle trauma’s. De Amerikanen gedragen zich duidelijk als overwinnaars en begaan soms ook misdaden. Misdaden die bij het tribunaal niet doordringen. Daar storten ze zich eindeloos in de juridische procedures rond de oorlog en de rol die de Japanners erin speelden.

Om deze historische gebeurtenissen drapeert Kees van Beijnum zijn roman. Rem Brink verblijft al een jaar in Tokio. Het proces loopt flinke vertraging op. De rechters zoeken bewijzen en discussiëren over het dossier. Zo is volgens Rem Brink de aanklacht ‘misdaden tegen de vrede’ niet houdbaar. Hiermee manoeuvreert hij zich in een lastig parket tussen de rechters.

Om de rechtsgang heen vertelt de verteller het verhaal van de overspelige echtgenoot. Hij houdt het een halfjaar vol zonder zijn vrouw Dorien, maar Rem Brink vindt het verblijf in de Japanse hoofdstad erg zwaar. Hij heeft behoefte aan vrouwelijk gezelschap. Hij moet zijn fysieke behoeften tegemoet komen.

Lijden onder zijn natuurlijke hunkering zou hem afleiden van zijn werk, zou van Dorien de vrouw maken die tussen hem en de bevrediging van zijn lichaam in stond. (41)

De roman begint er al mee als hij aan het eind van een dag hard werken op zoek is naar Yuki. Ze is verdwenen. Dan ontmoet hij op een avondje bij de invloedrijke Duitse dame Haffner de zangeres Michiko. Hij wordt verliefd en komt in contact met het jonge meisje.

Michiko heeft veel meegemaakt. Haar ouders zijn omgekomen bij een bombardement. Ze heeft niemand meer en is volledig afhankelijk van mevrouw Haffner. Hij krijgt diverse waarschuwingen van mevrouw, soms verpakt in een filosofische uitspraak. Bijvoorbeeld als ze haar definitie voor het kwaad geeft:

‘Welbewust de verkeerde, schadelijke keuzes maken.’

Hij slaat haar waarschuwingen in de wind en je ziet hem afstevenen op de ondergang. Maar is hij degene die het echte offer betaald? Een interessante vraag waarop het verhaal meerdere antwoorden geeft. Het zijn niet alleen de manipulatieve reacties van mevrouw Haffner, maar ook de opmerkingen van zijn collegarechters of zijn vrouw. Dat maakt De offers tot een interessant boek.

Kees van Beijnum: De offers Uitgeverij De bezige bij, Amsterdam, 2014. ISBN 987 90 234 8628 2. 512 pagina’s. Prijs: € 24,90.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Kees van Beijnums roman De offers. We lezen dit boek op vandaag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.