Tagarchief: hongkong

Draken

20141019_102845Hongkong ligt op het schierland Kowloon wat negen draken betekent. In Paul Theroux’ De laatste dagen van Hongkong wordt een aantal keer naar de draken verwezen. Zo zou oprichter Chuck de textielfabriek in ‘de Buik van de Draak’ hebben gebouwd. Een speciale wichelaar wijst deze plek aan om de fabriek te bouwen.

De grond lag aan de rand van de oude tong waar de Negen Draken zich, zo zei hij, in een legendarische eeuw voorover hadden gebogen om te drinken. (23/24)

De verteller verwijst graag naar dit aspect en de draken keren vaak terug in de roman. De koper Hung nodigt Bunt uit in de Golden Dragon. De verteller weet mooi tussen haakjes te melden dat de naam van dit restaurant hem bekend voorkomt.

Later trakteert Hung op thee en noemt het de drakenbron. De vijver waar de draken uit dronken, de plek waar de fabriek staat en die weer terug moet naar de Chinezen.

De draken geven het verhaal iets geheimzinnigs. Het spel met de draken maken deze roman van Paul Theroux tot een heerlijke belevenis.

Paul Theroux: De laatste dagen van Hongkong Oorspronkelijke titel: Kowloon Tong, The Last Days of Hongkong. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 1997. ISBN 90 254 2102 4. 238 pagina’s.

Geen heilig boontje

20141019_102827Hoofdpersoon Bunt in De laatste dagen van Hongkong is zeker geen heilig boontje. Hij is niet getrouwd, maar weet wel waar hij de liefde haalt. Zijn favoriet is zijn werkneemster Meiping en daarnaast bezoekt hij tussen de middag geregeld een club om aan zijn grieven te komen. Of zoals de verteller het zegt:

[H]et kwam hem voor alsof hij met zijn lunchbezoekjes aan The Pussy Cat, Happy Bar en Kack’s Place misschien wel een familietraditie voortzette. (31)

De meisjes uit de clubs en het bedrijven van de liefde met een medewerkster, zijn Bunts geheim. Niemand weet het. Zelfs zijn moeder niet, terwijl zij alles van hem weet.

Het maakt hem chantabel want als de Chinees Hung de geheimen op het spoor komt, zet hij het goed in om Bunt tot verkoop van zijn textielfabriek te dwingen. Het maakt Bunt tot een hopeloos figuur. De lezer heeft het zelf al op de eerste bladzijde in de gaten. Terwijl de hele wereld zich tegen hem spant, lijkt Bunt de laatste te zijn die de val ziet.

Paul Theroux: De laatste dagen van Hongkong Oorspronkelijke titel: Kowloon Tong, The Last Days of Hongkong. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 1997. ISBN 90 254 2102 4. 238 pagina’s.

Schildpadei

20141019_102815Gegrepen door de onrusten in Hongkong pak ik Paul Theroux’ roman De laatste dagen van Hongkong erbij. De paraplu’s van nu hebben een oorsprong. Ik denk dat deze ligt bij de overdracht van de Engelse kroonkolonie aan China in 1997.

Ik herinner mij het item op het journaal. De stad werd feestelijk overgedragen aan de Chinezen. Er waren allerlei afspraken gemaakt met de communistische Chinezen. Zo kreeg de stad een andere bestuursvorm dan de rest van het land.

Of de stad onder het bewind van de Engelsen zo democratisch was, kun je je afvragen. De zorgen om de democratie waren niet echt gegrond.

Opiumhandel

De stad Hongkong dankt haar bestaan aan de opiumhandel. Het vormde een legitieme vrijhaven om de rest van Azië onder controle te krijgen door middel van de opium. De stad is altijd de brug tussen China en het westen gebleven. Ook na de overdracht van de Engelsen aan de Chinezen.

De roman van Paul Theroux gaat op een mooie manier in op de onrust bij de overdracht van de stad. Hoofdpersoon Bunt noemt het steevast ‘de Chinese afhaalmanoeuvre’. De persoon Hung staat voor het nieuwe Chinese bewind. Nog voor de overdracht willen zij de stad van alle Engelse invloed hebben ontdaan.

Alles speelruimte

Bunt vertrouwt de man niet, maar hij geeft hem alle speelruimte. Het blijft beperkt tot waarschuwingen in de richting van de andere betrokkenen, zoals zijn moeder Betty en zijn advocaat Monty. Hung gaat ver om Bunt tot verkoop van zijn bedrijf te dwingen.

Een aantal Chinezen zijn op de hand van de Engelsen, zoals de huisbediende Wang, zijn medewerkster Meiping en de conciërge meneer Wu.

Sinds 1984 had Wu de vlag juist angstvallig punctueel opgehesen, alsof hij daarmee stelling nam tegen de Overname. Wu was degene die weigerde de naam van de dictator van China uit te spreken – Bunt wist niet eens hoe die heette, dus dat maakte weinig uit. Wu had een bijnaam voor de man, en iedereen die hoorde dat Wu het over ‘het schildpadei’ had, moest erom giechelen. (119)

Het verwondert niet dat hij opeens is verdwenen. Net als anderen die zich kritisch uitlaten over ‘het schildpadei’. In zekere zin geldt dat ook voor de overleden meneer Chuck, de compagnon van Bunt. Van Chuck heeft Wu de bijnaam van Mao overgenomen. Daarom is het niet zo vreemd dat hij er niet meer is.

Paul Theroux: De laatste dagen van Hongkong Oorspronkelijke titel: Kowloon Tong, The Last Days of Hongkong. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 1997. ISBN 90 254 2102 4. 238 pagina’s.

De laatste dagen van Hongkong

20141019_102836Het oproer in Hongkong gooide de roman van Paul Theroux over deze stad in mijn schoot. Het enthousiasme over zijn andere Aziatische roman Saint Jack zorgde voor hooggespannen verwachtingen. Zeker ook omdat het onderwerp van De laatste dagen van Hongkong goed aansluit bij de roman die in Singapore speelt.

Verval is een centraal thema in het oeuvre van Paul Theroux. Hij bezoekt graag plekken die niet zo hoopvol stemmen bij zijn reizen, maakt graag gebruik van vervoersvormen die hun glorietijd achter de rug hebben en weet op een treffende manier in aanraking te komen met hoertjes en mensen in de goot.

Dat deze personages in zijn romans net zo goed voorkomen als in zijn reisboeken, zal niet bevreemden. Al zoekt hij in zijn romans het liefst de grenzen op. Een personage dat rijk en machtig is valt harder dan een personage dat straatarm is en niks te vertellen heeft. Het contrast van de westerling in den vreemde, doet de rest. Het verhaal vertelt zichzelf.

Dat proces zie je ook in De laatste dagen van Hongkong gebeuren. De roman opent met de dood van meneer Chuck. De Chinese zakenrelatie runt met de hoofdpersoon Neville George Mullard (kortweg Bunt) een grote textielfabriek in de Engelse kroonkolonie. Eigenlijk was Chuck samen met Bunts vader de fabriek begonnen. De oude Mullard overlijdt als Bunt 11 jaar oud is. Daarom neemt hij na het behalen van zijn middelbare-schooldiploma het werk van zijn vader over.

Tot zijn verbazing erft Bunt de hele onderneming van de Chinese zakenman. Nu heeft hij de hele fabriek in zijn bezit.

Bunt vond het een vreemde gewaarwording dat Imperial Stitching nu helemaal van hem was en hij voelde de drukkende aanwezigheid van anderen om hem heen in de onderneming: wijlen zijn broertje en naamgenoot, wijlen zijn vader en nu meneer Chuck. Ze gaven hem aanwijzingen, ze achtervolgden hem en vroegen om aandacht. (39)

Vooral zijn moeder Betty is veeleisend. Ze behandelt de 43-jarige Bunt alsof hij haar man is. Het lijkt wel of zij via hem wraak wil nemen op haar overleden echtgenoot die haar allerminst trouw was.

Betty moet ook niets van Chinezen en Chinees eten hebben. Moeder noemt de Chinezen steevast ‘spleetogen’. Ze is afkerig van de liefde van haar zoon, de Chinese werkneemster Meiping. Moeder Betty ziet haar het liefste verdwijnen.

Paul Theroux: De laatste dagen van Hongkong Oorspronkelijke titel: Kowloon Tong, The Last Days of Hongkong. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 1997. ISBN 90 254 2102 4. 238 pagina’s.