Tagarchief: dik

Zoektocht

In de zoektocht naar de geschiedenis van haar lichaam speelt de verkrachter die Roxane Gay als 12-jarig meisje misbruikte de hoofdrol. Ze gaat in haar boek Honger, De geschiedenis van mijn lichaam op zoek naar hem. Het kan niet anders dat hij advocaat of politicus is geworden. Ze ontdekt dat hij algemeen directeur is van een groot bedrijf.

Een vreemde gewaarwording die haar enerzijds tevreden stelt, maar aan de andere kant ook veel onrust bezorgt:

Ik heb hem eigenlijk niets te zeggen, of eigenlijk niets wat ik tegen hem wil zeggen. Ik weet het niet. Ik vraag me af waar hij woont. Als ik naar zijn werk zou gaan, bij de parkeerplaats op hem wachtte en hem naar huis volgde , zou ik erachter komen waar hij woont en hoe. Ik zou kunnen zien waar hij slaapt. Ik vraag me af of hij getrouwd is, of hij kinderen heeft, of hij gelukkig is. Is hij een goede echtgenoot en vader? (252)

Het is een heel dubbel hoofdstuk in Roxane Gay’s geschiedenis van haar lichaam. Aan de ene kant verfoeid ze haar vroegere verkrachter, aan de andere kant spreekt bijna een verering in haar taal. Ze fantaseert over de confrontatie met hem. De man die met zijn vrienden haar leven verwoest heeft.

Hij is altijd bij me. Altijd. Ik krijg geen moment rust. (254)

Het hele boek lees je over deze aangrijpende gebeurtenis. Het litteken dat haar hele lichaam en zijn tekent. Roxane beseft dat ze van haar lichaam een vesting gemaakt heeft. Tegelijk ze weet dat zelfs als ze haar slanke zelf zou zijn, het litteken nog altijd te zien is.

Het is haar droom ooit bevrijd te zijn van dat littekenweefsel. En als lezer voel je je net zo machteloos als de verteller, want je weet dat het nooit zal gebeuren. Hoogstens kan ze ermee leven en je hoopt dat je haar door het meelezen hiermee helpt.

Roxane Gay: Honger, De geschiedenis van mijn lichaam. Oorspronkelijke titel: Hunger. A Memoir of (My) Body. Vertaald door Lette Vos. Amsterdam: De bezige bij, 2017. ISBN: 978 90 234 7461 6. Prijs: € 19,99. 268 pagina’s.Bestel

Vooroordelen

In het derde deel van haar boek Honger gaat schrijfster Roxane Gay wat dieper in op de vooroordelen rond dikke mensen. Ze noemt de voortdurende aandacht voor overgewicht, als epidemie en grootste doodsoorzaak die jaarlijks vele miljarden kost.

Ze zien alleen je lichaam, niets anders, en dat lichaam moet maar eens heel gauw kleiner worden. (110)

Roxane Gay geeft aan dat ze niet zo’n hekel heeft aan haar lichaam als dat de maatschappij zou willen, maar ze krijgt vanzelfsprekend wel een tik van de oordelende maatschappij mee. Daarmee is Honger een persoonlijk verhaal.

In haar boek volgt ze het verhaal van haar lichaam van zorgeloos meisje tot degene die ze nu geworden is. En ze duidt de oorzaak van haar situatie. Ze is veranderd in iemand die lijdt aan morbide obesitas en uiteindelijk aan superobesitas.

Ik zat gevangen in mijn lichaam, dat ik weliswaar gecreëerd had, maar amper herkende of begreep. Ik voelde me ellendig, maar ik was wel veilig. (26)

Een lichaam dat zo is geworden omdat ze gebroken is door een jongens. Gebroken voor het leven. Zo’n aanslag op haar lichaam kon ze niet dorstaan, wist ze. Daarom redde ze zichzelf door te eten. Dan zou haar afstotelijke lichaam de mannen wel op afstand houden.

Daarbij drukt de maatschappij ook bij Roxane zwaar op haar schouders. Er is niet aan te ontkomen. Zou ze zelf niet met haar gewicht zitten, dan doet de samenleving dat wel. Gevat in een BMI, body mass index.

BMI is een begrip dat zo technisch en onmenslievend klinkt dat ik deze maatstaf graag in de wind sla. Toch is het een term en een maatstaf die de medische wereld helpt om een zekere orde te brengen in ordeloze lichamen. (16)

Zo zweeft het verhaal van Roxane Gay tussen het verhaal van de oorzaak van haar dikte, de groepsverkrachting op 12-jarige leeftijd. Ze was vanaf dat moment geen kind meer en is getekend voor haar leven.

Haar oplossing eten, brengt haar in een andere problematiek. Die van een samenleving die iets van haar lichaam vindt. Een lichaam dat haarzelf en de maatschappij in de weg zit. Waar een oordeel in meeklinkt, terwijl het niet altijd zo hoeft te zijn.

Bovenal is Honger kwetsbaarheid. De verteller stelt zich kwetsbaar op door dit voor haar moeilijkste boek op te stellen. Sterker nog, door te schrijven over haar lichaam, laat ze zichzelf zien. Open en bloot. Inclusief de walging door de maatschappij en de zoektocht naar zichzelf. Geluk zit niet in BMI, maar of ze zich prettig voelt in haar lichaam.

Een indrukwekkend verhaal van een vrouw die worstelt met haar gewicht en met haar verleden. Het heeft ook veel moois gebracht. Ze beschikt over een veerkrachtig lichaam, dat haar tot hier heeft gebracht en zeker verder zal brengen.

Roxane Gay: Honger, De geschiedenis van mijn lichaam. Oorspronkelijke titel: Hunger. A Memoir of (My) Body. Vertaald door Lette Vos. Amsterdam: De bezige bij, 2017. ISBN: 978 90 234 7461 6. Prijs: € 19,99. 268 pagina’s.Bestel

Geschiedenis van een dik lichaam

De titel van Roxane Gay’s boek is: Honger. Terwijl ze over een gigantisch lichaam beschikt. Er is niet omheen te kijken en het lijkt juist het tegenovergestelde van honger te laten zien.

Ieder lichaam, heeft een eigen verhaal, begint ze. De memoires die zij schrijft, hebben betrekking op haar eigen lichaam. Een lichaam waar ze enerzijds van walgt en dat tegelijkertijd alles over haarzelf vertelt.

Roxane Gay schrijft op een intieme en heel persoonlijke manier over haar lichaam. Hoe is het gekomen dat ze geworden is die ze nu is. Het is geen succesverhaal met een slanke ik op het omslag. Het blijft in de versie van De bezige bij beperkt tot de titel en een kleine afbeelding van een vork.

Oftewel gaat dit boek over:

Dit boek gaat over mijn lichaam en mijn honger, en uiteindelijk ook over verdwijnen, verdwalen en heel graag gezien en begrepen willen worden. Dit boek gaat over hoe ik langzaam maar zeker leerde om mezelf te laten zien en begrijpen. (11)

Roxane Gay’s postuur heeft te maken met een heftige en traumatische gebeurtenis als meisje van 12. Ze wordt genadeloos verkracht door een groep jongens. De gebeurtenis tekent haar voor haar leven. Ze schaamt zich tegenover iedereen. Ook haar ouders en vertelt haar geheim niemand.

Het zou haar zo geholpen hebben, beseft ze ook nu. Maar in de plaats daarvan kiest ze ervoor te gaan eten. Eten troost haar en geeft haar een goed gevoel. Ze dijt uit.

Alleen in eten vond ik troost. In mijn eentje in mijn appartement kon ik mezelf met eten sussen. Eten keurde me niet af en stelde geen eisen. Als ik at hoefde ik niemand anders dan mezelf te zijn. Dus kwam ik vijftig kilo aan, en nog eens vijftig, en nog eens vijftig.
In bepaald opzicht lijkt het alsof het gewicht op een dag gewoon aan mijn lichaam zat. Ik had maat 38, toen werd het maat 46, toen maat 58 en toen maat 68.
In andere opzichten was ik me terdege bewust van elk pondje dat erbij kwam en aan mijn lichaam bleef hangen. (106)

Ook de keuze of ze dit bewust doet of dat het onbewust gebeurt: een onbegeerlijk lichaam krijgen door veel te eten. Het lijkt alsof de verteller van deze memoires hier dubbel in staat.

Dik zijn om niet gezien te worden, maar juist wel gezien worden. Op een andere manier. Je verwordt tot een statistisch gegeven. Het woord obesitas is al weinig opbeurend, als daar het woord morbide aan wordt toegevoegd, is een lichaam aan een doodsverklaring onderworpen.

Roxanne Gay weet in haar autobiografie dit gevoel prachtig te verwoorden. Het duidt op een gevecht tegen wat een samenleving van je maakt op basis van uiterlijk.

Roxane Gay: Honger, De geschiedenis van mijn lichaam. Oorspronkelijke titel: Hunger. A Memoir of (My) Body. Vertaald door Lette Vos. Amsterdam: De bezige bij, 2017. ISBN: 978 90 234 7461 6. Prijs: € 19,99. 268 pagina’s.Bestel

Walgelijk dik

image

In de roman De ochtendgave van A.F.Th. van der Heijden ontmoet Caspar Sonmans 6 jaar na de huwelijksnacht zijn vrouw Sara in de kamer van de Franse ambassadeur Ezechiël Caloyanni, markies van Lavandes. Caspar heeft een raadselachtig briefje ontvangen van de ambassadeur waarin hij schrijft dat de secretaris de betaalde boetes omdat zijn vrouw niet thuis was, terugkrijgt.

In de diplomatenkamer staat achter het gordijn niet de ambassadeur zoals hij verwacht, maar zijn vrouw:

Ze was het, en ze was het niet. Haar lichaam kwam me ronder en vleziger voor dan ik me herinnerde, maar dat kon aan de kledinglagen liggen. (170)

Haar donkere haar is vaalblond, volgens Sara met hulp van de kamenierster:

‘Ik laat haar emmers licht bier drinken, dat ze dan weer uitplast… om mijn haar te bleken. Blond voor blond, noemen we dat. Het riekt wel, door de mout.’ Sara grinnikte. ‘De juffer klaagt dat ze zo aankomt van al dat bier.’ (172)

Hier past Van der Heijden een mooi staaltje weetjes uit de geschiedenis in zijn roman. Hoe blondeerde men in de 17e eeuw het haar: met de plas van bier. De laatste opmerking is natuurlijk 21e eeuwse humor in een roman die speelt in de 17e eeuw.

Caspar ziet dat zijn vrouw is voller geworden. Hij vindt het weelderige vlees mooi. Ze zijn in gesprek over de situatie, de geboorte van hun kind, Etienne die op een dag voor zijn deur stond en die Sara bij hem heeft laten afleveren. Ze vindt dat hun zoon door hem moet worden opgevoed. Een bijzonder verhaal.

Tot haar nieuwe postuur onderwerp van gesprek wordt. Ze probeert de trouwjurk aan te trekken omdat ze iets minder opvallends zoekt voor de ontsnapping. A.F.Th. van der Heijden weet Sara als een typisch hedendaagse vrouw te laten spreken over haar nieuwe figuur.

De stof viel niet langer ruim en soepel over haar boezem en heupen: ze moest zich er echt in wringen.
‘Ik ben walgelijk dik geworden.’
‘Rijper.’
‘Zie je wel, je vindt me een vetzak.’ Ze stond met een boos gezicht voor de spiegel te draaien. (196)

Net als de eerdere grap over de kamenierster zou een vrouw in 1678 nooit zoiets over zichzelf zeggen. Hier sijpelt de 21e eeuw in het verhaal. Niet erg, vooral erg grappig hoe een historische roman ook veel verteld over de tijd waarin we nu leven.

Het is het spel dat A.F.Th. van der Heijden speelt met zijn personages, het verhaal en met de lezer. Een verrukkelijk spel. Het spel van een schrijver van formaat. Dat maakt ook dat De ochtendgave een roman is om van te genieten.

A.F.Th. van der Heijden: De ochtendgave. Roman. Amsterdam: De bezige bij, 2015. ISBN: 978 90 234 5776 3. 304 pagina’s. Prijs: € 23.90. Bestel