Tagarchief: debuut

Darko’s lessen

Hoe leuk om een boek te bespreken van een schrijfster die ik ken. Niet alleen als medeblogster voor de leesclub Een Perfecte Dag voor Literatuur, maar ook als medestudente Nederlands en Algemene literatuurwetenschap in Leiden.

Ik herinner mij haar verhalen, literaire analyse van Huizinga’s Herfstij der Middeleeuwen en later haar pakkende blogs. Dat alles liet zien: een schrijver in hart en nieren. Het wachten was op de roman. Die is er nu in de vorm van Darko’s lessen. En wat voor een roman is het!

Alex Boogers

We waren allebei geraakt door de Rotterdamse roman van Alex Booogers over Aaron Bachman in Alleen met de goden, we lazen het bij de leesclub voor boekenbloggers Een perfecte dag voor literatuur. Ze mocht hem later interviewen. Helemaal terecht kreeg hij het eerste exemplaar overhandigd van Michelle van Dijks debuurtroman.

De stijl en thematiek van Michelle van Dijks roman laten namelijk zien dat ze door hem geïnspireerd is. Maar ze heeft wel een heel eigen, pakkende stijl. Wat een boek is het debuut! Ik werd gegrepen door de stijl, de humor en de erotiek. Het bijzondere contrast tussen de verteller en hoofdpersoon tegenover zijn muze, de 15 jaar oudere docente Janna.

Werelden samenvoegen

Michelle weet in haar boek 2 werelden samen te brengen die tegen elkaar schuren, maar elkaar wel opzoeken en heel soms ook vinden. Een indrukwekkend verhaal waarin de hoogopgeleide de lageropgeleide ontmoet. Ze zijn gefascineerd door elkaar, maar laten zich ook weerhouden de ander echt te ontmoeten.

De ik-verteller Darko komt uit Servië en is gevlucht uit zijn vaderland vanwege de oorlog. Eigenlijk is hij met zijn ouders gegaan. In Rotterdam terechtgekomen volgt hij avondonderwijs en probeert zijn Nederlands te halen. Zij maakt zich druk over haar baan of mobieltje als ze dat een minuut kwijt is.

Afgeleid door verleden

Het staat in schril contrast met de leergierige Darko die al Nederlands probeert te leren sinds hij in Nederland is. En dat lukt moeizaam. Hij wordt afgeleid door zijn verleden (en moeder!) en hobbelt van school naar school, zonder een diploma te halen. Daarom is hij aan het begin van de roman verhuizer.

Terwijl hij Nederlands leert, schrijft zijn verhaal aan Janna. Het is een liefdesgeschiedenis die hij aan het papier toevertrouwd. Eigenlijk alleen bedoeld voor zijn liefde: Janna. Zij is zijn docente Nederlands en leest mee. Ze is onder de indruk van zijn verhalen. Ze stimuleert hem om verder te schrijven. Zo leert hij de taal het beste en uiteindelijk overtreft hij zichzelf.

Hij schrijft vooral om niet te vergeten en hij schrijft voor haar:

‘Ja, maar dat is wat ik wil: niets vergeten van hoe ik jou heb ontmoet, van wat er tussen ons gebeurt.’ (42)

Als hij niks meer van haar hoort, blijft hij schrijven. Hij raakt zijn baan kwijt en vindt iets als klusser. Het verandert zijn situatie. Als Janna hem plotseling uitnodigt om iets te gaan drinken, blijkt ze iets anders te willend an hij verwacht.

Zijn verhaal, haar verhaal

Ze wil zijn verhaal. Het geeft een boeiende inkijk hoe Janna eigenlijk in het leven staat. Zo verandert de liefdesgeschiedenis. Waarin een oorlog een rol speelt waar we in Nederland best zwartwit over denken.

Voor mij zijn Darko’s lessen ook boeiende lessen om te lezen. Michelle van Dijk weet op een overtuigende manier 2 werelden tegenover elkaar te zetten en samen te brengen. De verhalen over het verscheurde land Joegoslavië zijn prachtig en maken de hoofdpersoon en eigenlijke verteller alleen maar mooier en zwakken Janna af.

Je snapt niet waarom hij zo achter haar aan blijft lopen. En daar zit meteen de tragiek van het verhaal. Daarmee is Darko’s lessen een boek dat blijft hangen, vraagt om opnieuw te lezen en nieuwsgierig maakt naar nieuw werk van Michelle van Dijk.

Bedankt voor deze prachtige roman Michelle!

Michelle van Dijk: Darko’s lessen. Roman. Rotterdam: Uitgeverij Douane, 2017. ISBN: 978 90 72247 98 8. Prijs: € 17,50. 180 pagina’s.Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over de roman Darko’s lessen van Michelle van Dijk. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Afscheid nemen

image

In de roman Brussel van Basje Bender doet de ik-verteller een interessante uitspraak. Ze vertelt iets over de afloop van een boek. Elvira is in gesprek met de Vlaamse kunstenares Camille en heeft het over een boek. Dan merkt Camille op dat ze niet zo van het einde van boeken houdt:

´Ik hou van het begin, van het midden, van het bestaan in een verhaal. Maar het einde is altijd droevig, ook al is het een boed einde, omdat het afgelopen is. De schrijver heeft niets meer te vertellen, je moet afscheid nemen van personages die bekenden van je zijn geworden en die nu niets meer zullen zeggen. Nooit meer.´ (147)

Het gesprek gaat verder, maar mijn gedachten dwalen af. Een heel goed boek wil ik nog weleens niet meer uitlezen. Zo heb ik sommige boeken die ik heel mooi vond, nooit uitgelezen. Ik wilde geen afscheid nemen van de personages. Ze zijn als een zeepbel weggedreven. Ik heb ze niet eens uit elkaar zien spatten.

Dat gebeurt ook in de roman Brussel van Basje Bender. Het verhaal drijft van je weg. De personages zwaaien je gedag en zijn weg.

In het gesprek hebben ze het er ook over of het niet onbeleefd is als je een boek niet uitleest. Elvira vindt het vreemt dat uitgerekend Camille dat zich afvraagt als kunstenares. Het antwoord is dat je juist als kunstenaar beleefd wilt zijn en boek wilt uitlezen. Iemand heeft er zijn hart in gelegd.

Ik lees ook vaak een boek uit beleefheid uit. Ook soms in de hoop dat het uiteindelijk nog beter zal worden. Als ik dit zo lees, vind ik het niet zo erg meer als ik eerder zou stoppen. Het mag van de verteller, lijkt het wel.

Maar dan nog lees ik het uit.

Basje Bender: Brussel. Roman. Amsterdam: Meulenhoff, 2015. ISBN: 978 90 290 9029 2. 208 pagina’s. Prijs: € 18,99. Bestel

Basje Bender: Brussel. Roman. Amsterdam: Meulenhoff, 2015. ISBN: 978 90 290 9029 2. 208 pagina’s. Prijs: € 18,99. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn tweede bijdrage over Brussel van Basje Bender. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Bellenblazen – vlog

image

Soms is het ook leuk om over een boek te praten in plaats van te schrijven. Je komt dan weer op heel andere dingen. Daarom heb ik speciaal over het debuut van Basje Bender een vlog gemaakt. Met als onderwerp: bellenblazen.

Basje Bender: Brussel. Roman. Amsterdam: Meulenhoff, 2015. ISBN: 978 90 290 9029 2. 208 pagina’s. Prijs: € 18,99. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn tweede bijdrage over Brussel van Basje Bender. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Bellenblazen

image

Op de voorkant van de debuutroman Brussel van Basje Bender staat een foto van een vrouw die bellenblaast. Je kijkt door de bel heen naar de vrouw die haar lippen tuit en lucht blaast door het kleine ringetje waaraan de bel vormt.

Een prachtig beeld dat verwijst naar een element in de roman. De ik-verteller en hoofdpersoon Elvira raakt getroffen door de Vlaamse kunstenares Camille. De naam roept meteen associaties op met Camille Claudel. Ik had eens een vriendin met zo´n grote bewondering voor deze kunstenares dat ze haar kat naar haar vernoemde.

Elvira loopt met bijna net zoveel bewondering voor haar Camille door Brussel. De kunstenares duikt steeds voor haar op als ze het niet verwacht. Maar als Elvira naar Camille op zoek is, dan vindt ze haar niet.

Als ze samen in haar appartement zijn, dan haalt Elvira een potje bellenblaas van de schouw. Ze blaast een stroom bellen:

Camille volgt de bellen tot ze knappen, en ik geef het buisje aan haar. Ze blaast met open ogen, een hele familie zeepbellen verlaat de plastic ring. […].
Perfect, denk ik, iemand met wie ik gewoon bellen kan blazen, uitstekend, zo vaak komt dat niet voor. Of eigenlijk nooit. (70)

De bellen komen terug als ze aan Camille denkt. De zeepbel en Camille vloeien samen. De ik-verteller noemt haar transparant en vloeibaar:

[E]en grote zeepbel die je voorzichtig wat hoger de lucht in kunt blazen. (162)

Maar zeepbellen die hoog komen, kunnen ook uit elkaar spatten. Dat lijkt de verteller niet te beseffen, maar als lezer kun je wel veel vermoeden. Zo drijft het verhaal langzaam maar zeker weg. Als een zeepbel waarvan je niet eens zeker weet of hij wel uit elkaar gespat is.

Basje Bender: Brussel. Roman. Amsterdam: Meulenhoff, 2015. ISBN: 978 90 290 9029 2. 208 pagina’s. Prijs: € 18,99. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Brussel van Basje Bender. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Herinneringenstroom

image

Ik heb genoten van de stroom aan herinneringen die de verteller in de roman Place Lamartine verwoordt in een staat van gekte. Hij staat op het dorpsplein, het publiek stroomt toe en hij vertelt zijn herinneringen. Op een mooie manier verwerkt Jeroen Blokhuis nu de herinneringen van Vincent van Gogh in Nederland, Parijs en België.

Ze komen voorbij: de pastorietuin in Zundert, het Drentse landschap, de Belgische jaren van evangelisatie en de tijd in Parijs. Ze worden mooi verwoord in losse herinneringen, 11 in totaal in dit hoofdstuk.

Het zijn heel sensitieve herinneringen:

een klodder spuug op de gele huid. (81)
soep in het duister. (83)
het haar van Rachel. Kunstig opgestoken. (83)
een hond in het veld. Een bruine hond, die in het avondlicht rossig leek. (84)
een schilderij. (86)
de dans met een vrouw op quatorze juillet. (87)
een klap van een platte hand op mijn hoofd. (87)
de lucht boven dit pleintje, de Place Lamartine in Arles. (87)

Stuk voor stuk prachtige herinneringen, die de schilder verwoorden. De beelden, geuren en andere sensaties die de schilderijen van Vincent van Gogh oproepen.

Aan de hand van de herinneringen vertelt de verteller Vincent van Gogh zijn levensverhaal. Alle plaatsen komen voorbij. Daarbij speelt de intense beleving van deze plaatsen een rol.

Deze plaatsen zijn de gemeenplaatsen geworden van de schilderijen en tekeningen van Vincent van Gogh. Een aparte gewaarwording is dat om dat te beleven in de roman van Jeroen Blokhuis.

De herinneringenstroom vervormt ook tot een mix van de gedachtenstroom, stream of consciousness, met de herinnering van het levensverhaal. Zo maakt de gekte zich meester van de meester.

Jeroen Blokhuis: Place Lamartine. Roman. London: Holland Park Press, 2015. ISBN: 978 1 907320 53 8. Prijs: ¤ 12,50. 123 pagina’s. Bestel

De herhaling

image

Het verhaal vanuit verschillende gezichtspunten opnieuw verteld. Dat gebeurt er in De val van Jakob Duikelman. Het debuut van Anne-Marieke Samson bezit veel elementen die overeenkomen met elkaar. Elk personage beziet het vanuit zijn eigen perspectief. Het is een keuze van de schrijfster, die verdacht veel op een trend lijkt.

Zo zie ik het bij Rebekka W.R. Bremmer in haar Evolutie van een huwelijk in extremere vorm terug. De perspectiefwisselingen binnen het verhaal en de herhaling zorgen voor een minder goed te volgen geschiedenis van het verhaal. Wanneer wat precies gebeurt, is niet altijd makkelijk te volgen.

De herhaling zorgt voor een vreemd soort spanningsopbouw. Je wilt weten hoe het verder loopt en accepteert dat terughalen in de tijd. Of het altijd even effectief is om de gebeurtenissen voortdurend te laten terugkomen, betwijfel ik. Soms helpt het juist om verderop in het verhaal de gebeurtenis kort aan te stippen, in plaats van de lezer weer terug te halen in de tijd.

Het lijkt verdacht veel op een modegril. De roman die zelf om de hete brij heendraait. Uit angst dat de lezer het boek terzijde legt, dient een extreme gebeurtenis of een onvermijdelijk einde. Dat het hele boek vervolgens hiervoor in dienst komt te staan en het verhaal beheerst, leidt de lezer af van mooie dingen die hierdoor wegvallen.

De thriller van Sigge Eklund kun je ook zo lezen: als een verhaal dat om dezelfde gebeurtenis draait. De extreme gebeurtenis is in mijn ogen leidend voor het verhaal. Zonder die gebeurtenis was het verhaal niks.

Zeker de verteller kan tijdens het verhaal andere dingen kwijt, over andere en diepere zaken. Daarmee haalt de verteller alleen zijn eigen verhaal onderuit. Ik vind het jammer. De gebeurtenis ‘an sich’ zou niet leidend hoeven te zijn voor het verhaal.

Of het een trend is, weet ik niet. Het valt mij op dat het in drie zo vlak na elkaar verschenen boeken gebeurt.

Anne-Marieke Samson De val van Jakob Duikelman. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij De Arbeiderspers, 2014. ISBN 987 90 295 8950 5. Prijs: € 19,95. 272 pagina’s.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over De val van Jakob Duikelman van Anne-Marieke Samson. We lezen dit boek op vandaag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.