Tagarchief: bubb kuyper

Veths Java

imageEindelijk heb ik hem zelf: de Java van Veth. Het behoort tot het standaardwerk over het eiland Java. Waar Junghuhn zich in zijn magnum opus met dezelfde naam vooral ontfermd over de vulkanen op het eiland, beschrijft Pieter Johannes Veth (1814-1895) het eiland ook etnologisch, historisch en chorografisch.

imageIk vond het boek altijd te duur als het op een veiling of boekensite voorbij kwam. Nu kreeg ik de gelegenheid het in een nabieding van Bubb Kuyper voor een heel mooi bod aan te schaffen. Vrijdag mocht ik het ophalen in Haarlem. Ik combineerde het gelijk met een paar afspraken.

Vandaag was ik wat beter in de gelegenheid het boek te bekijken. Of beter gezegd: de boeken. Het werk bestaat uit vier delen (boeken), verspreid over drie banden. Ik heb de eerste druk die verscheen tussen 1875 en 1882.

imageDe Leidse hoogleraar is nooit in Nederlands-Indië geweest en kende de kolonie alleen maar uit boeken. Deze kamergeleerdheid vind ik ook terug in Java. Hij weet werkelijk alles. Dan verbaas ik mij soms over de schrijfwijze van Veth in de stijl van een reisverslag. Het lijkt dan net of hij er zelf geweest is.

Zoals het moment dat hij zijn tochten door de Vorstenlanden besluit met een bezoek aan Karang Pandan, het buitenverblijf van Prins Mangkoe:

Van Paloer rijden wij zes palen oostwaarts naar Karang Anjar; de weg begint nu langzamerhand te stijgen, en als wij het 9,1 paal verder gelegene lustoord hebben bereikt, bevinden wij ons op een hoogte van 678 meters. Het huis, dat geene verdiepingen heeft en van hout gebouwd, maar op een Europeesche wijs ingericht en gestoffeerd is, ligt op een heuvel, die naar alle zijden afdaalt, behalve aan de oostzijde, waar zijne helling spoedig die van den Lawoe bereikt. Door deze ligging beheerscht het den geheelen omtrek. (iii, 694)

Een van de vorige eigenaren van mijn exemplaar was het niet altijd met de studeerkamerwijsheid van Veth eens. Soms staat er een streep onder een feitje en in de kantlijn vermeld potlood: ‘onjuist’ of een vraagteken. Het zijn van die gebruikerssporen waar ik gek op ben.
imageEn niet onbelangrijk, P.J. Veth citeert veelvuldig Franz Wilhelm Junghuhn.

Relaties van Bubb Kuyper

image

Als liefhebber van de ZKV’s van A.L. Snijders zag ik gelijk waar het over ging toen ik de titel van zijn verhaal van zaterdag las: Bubb. Dat was Bubb Kuyper.

Inderdaad, het ZKV van A.L. Snijders gaat over deze Haarlemse veilingmeester die nationaal en internationaal bekendheid heeft verworven met zijn boekenveilingen.

Een boek is de aanleiding voor dit verhaal, zoals vaker gebeurt bij een ZKV van A.L. Snijders. Dit keer opent het met een groot citaat uit het boek Het hofje van Boeken, Manuscripten en Grafiek, Kroniek van 56 veilingen tussen 1986 en 2012 gehouden aan de Jansweg te Haarlem. Bubb Kuyper schrijft in het boekje zijn herinneringen aan deze bijzondere veilingen.

Boeken bevatten vaak verhalen, de veilingen waarin boeken verkocht worden, vormen dikwijls eveneens een prachtig verhaal. Dat bewijst A.L. Snijders wel in zijn ZKV over Bubb. Hij opent met een anekdote waarin 2 broers de opbrengst van de veiling contant betaald krijgen. Een van de heren bergt het geld zorgvuldig op in zijn wandelschoen. Waarna hij het ritueel herhaalt met de andere schoen en zegt: ‘Je weet maar nooit’.

Daarna vertelt A.L. Snijders zijn verhaal over Bubb. Hij ‘wist niet dat het een man, een mens, een persoon was. Het was een klank, een idee, een veiling, het was Delft, Haarlem of Leiden, het was Gerard Reve, Boudewijn Buch, Gerrit Komrij.’ Tot hij hem in werkelijkheid tegenkomt. Hij heet echt zo, schrijft Snijders. ‘een nooit gehoorde naam die echt aan iemand vast zat, B U B B.’

Het maakt mij benieuwd naar het boek van Bubb Kuyper. In het ZKV dat Snijders de volgende dag naar zijn volgers stuurde, deed hij een onthulling. Snijders kreeg het boek omdat hij een relatie is van Bubb. ‘Ik ben een relatie van Bubb Kuyper, en heb vijf dagen geleden een relatiegeschenk van hem gekregen. Een verslag van de 56 veilingen die hij als veilingmeester geleid heeft’, schrijft hij in het ZKV Veiling.

Het roept bij mij gedachten op over het begrip relatie. Ik heb af en toe een boek gekocht op een veiling van Bubb Kuyper (2006, 2009 en 2012). Ben je dan een relatie? Van de laatste veiling, de eerste van Gerrit Komrij’s bibliotheek, mag ik ook een lotnummer ophalen, lot 223 valt mij ten deel. Of zoals Bubb’s opvolger Jeffrey Bosch het noemt: het nummer is mij toegeslagen.

Ik mailde hem of het mogelijk is, het boek toegestuurd te krijgen. Dat kan zeker, antwoordde hij. ‘Aangezien u al eerder bij ons gekocht heeft, krijgt u het boek dan met factuur toegestuurd.’ Ben je dan een relatie? En wat voor een relatie. Je hebt natuurlijk allerlei soorten relaties.

Ik ga het boek toch maar ophalen. Stiekem hoop ik dat ik een relatie ben en daarom ook een exemplaar van Bubb’s memoires krijg. Misschien is dat lot mij niet toegeslagen en is mijn relatie met Bubb Kuyper anders dan de relatie van Snijders met hem. Ik troost mij met de gedachte dat ik wel een relatie ben van A.L. Snijders. Elke week vallen er wel een paar ZKV’s van hem in mijn digitale brievenbus.

Bladeren in bibliotheek Gerrit Komrij

image
Boeken van Gerrit Komrij worden volgende week geveild bij veilinghuis Bubb Kuyper

Volgende week wordt het eerste gedeelte van Komrij’s bibliotheek geveild bij veilinghuis Bubb Kuyper in Haarlem. Deze week waren de kijkdagen. Ik nam een kijkje op de laatste kijkdag. Deels uit nieuwsgierigheid, maar ook omdat ik graag een paar van zijn boeken wilde bekijken.

Het veilinghuis is sinds kort verhuisd naar het Kenaupark. Het is gevestigd in een imposante 19e eeuwse villa. Best een contrast met het vorige pand aan de Jansweg dat uit de 17e eeuw stamde. Het formaat van het nieuwe pand biedt genoeg ruimte om de hoeveelheid boeken bij een veiling kwijt te kunnen.

image
Boeken uit de verzameling van Gerrit Komrij

De boeken van Gerrit Komrij concentreerden zich op de 2 grote kamers op de begane grond. Liefst 1638 kavels zijn er op deze eerste veiling te koop. De catalogus belooft ‘highlights’ en een ‘first selection’. Ik heb hier en daar wat boeken bekeken. Wat een prachtige boekenverzameling had Komrij, concludeerde ik vrijwel meteen.

Een uitgebreide verzameling 19e eeuw, waarbij de typische Komrij-elementen aan bod komen. Veel erotica en scatologie. Tekenaars als Felicien Rops (kavels 1160 en 1161) en titels als Het goed regt van den beerput, met bewijzen verdedigd of Het verhaal van Flatusstein of hoe Liselotje haar eigen toilet bekwam. Veel van de boeken die Komrij citeert in de Kakafonie, Encyclopedie van de stront (2006) stonden gebroederlijk naast elkaar.

image
Zelfs het toilet kreeg Komrij’s ‘logo’

De kakkende heer gold eveneens als herkenningspunt voor de boeken van Komrij. Elk lotnummer had bovenin het vel de heer in drukkende houding staan. Ze gingen zelfs nog verder met het logo. Het toilet kreeg eveneens de afdruk mee. Ik vond het goed passen in het gedachtengoed. Komrij was niet voor niks Buitenlid van de Orde van de Bruine Boon.

Hij had buitengewoon veel aandacht voor dit onderwerp. Niet alleen in zijn essays en poezie, maar ook in zijn bibliotheek. Zelfs de afdeling theologie kon zich er niet aan onttrekken met Gargons De Zalig-sprekinge over Besnijdenisse en Voorhuid, ofte Opening van den XXXII. Psalm uit 1700.

image
Ex libris van Gerrit Komrij

Ik was erg onder de indruk van het zeer bescheiden ‘Ex Libris’ in de boeken. Het stond vrijwel altijd op een minuscuul zegeltje, linksonderin aan de binnenkant van het kaft. Bijna onzichtbaar. De bezitter liet bescheiden zijn kostbare bezit achter in het boek. Hoe passievoller de liefde voor een boek uitdrukken.

Ik ben heel benieuwd wat de veiling volgende week doet. In elk geval krijgen de boeken een nieuwe, levende eigenaar. De bladzijden zullen weer geroerd worden. Hopelijk met dezelfde liefde en passie als de vorige eigenaar deed.