Tagarchief: bramen

Groen en groei – Tiny House Farm

De regen van de afgelopen tijd helpt het groen in de tuin enorm vooruit. De koudere temperaturen hebben wel wat groei tegengehouden, maar de vele neerslag zorgt uiteindelijk voor een enorme groeispurt.

Wuivende grashalmen naast het huis

Wat is dat weer genieten. Niet alleen het vele groen aan de bomen en de planten, ook het gras neemt het ervan. Vooral het Engelse raaigras krijgt een sterke groei-impuls door het vele water. Je ziet het gewoon groeien.

Aardbeiplanten in bloei

Grashalmen

De harde wind maakt van de grashalmen mooie golven als een groene zee. Als de zon zo van opzij erop schijnt, kleurt het zelfs een beetje grijzig. De schuimkoppen op de zee van gras. Mooi om te zien. De dunne vruchtenbomen hebben wat meer moeite met de wind.

De Chesterbraam groeit flink

Gelukkig zie je de hoeveelheid vruchten ook toenemen. Wat een peren hangen aan de perenbomen. De bloesem van de appelbomen is er uitgewaaid door de wind afgelopen weekend, maar ook hier zie je de beginnende vruchten ontstaan.

Taybes in bloei

Nieuwe bloei

Verder geniet ik van de nieuwe bloei. Wat dacht je van de heerlijk ruikende lijsterbes die nu bloeit. Of de Taybes die massaal bloemetjes draagt. De vruchten zijn zo waanzinnig lekker, ontdekte ik vorig jaar. Daar wil ik er wel meer van. Net als van de waanzinnig lekkere Chesterbraam die naast de Taybes groeit en ook flink uitbreidt.

De framboos staat bijna in bloei

Er groeien ook flink wat frambozen. De ene doet het beter dan de andere, maar ik vind het waanzinnig om al die kleine knoppen te zien komen aan de struiken. Dat duurt niet lang meer of ook hier zullen deze struiken vruchten dragen. Zo heerlijk. Ik proef de smaak van deze frambozen en bramen al op mijn tong.

De walnoot staat op springen

Supergras

De laatste dagen heb ik vooral bij de frambozen veel grashalmen weggehaald, want het supergras is een bedreiging voor deze planten. Net als heel veel andere planten die verstikt worden door deze groene overvloed.

De kersen groeien.

Japanse wijnbes, boysenbes en kwee – Tiny House Farm

We vorderen heerlijk met het inrichten van de achtertuin. In deze tijd van het jaar is er veel gelegenheid om het grote spul te verplanten. Sommige bomen die we vorig jaar hebben geplant, komen toch niet helemaal tot hun recht.

Daarom verplaatsen we ze een eindje. Zoals de perenbomen die we naast het huis gaan planten. Dat geeft op warme zomerdagen ook een stukje schaduw op de muur. We hebben afgelopen zomer gemerkt dat het wel heel heet wordt aan die kant van het huis.

Tussenlaag

Tegelijkertijd zijn we druk in de weer met het vullen van de andere lagen in onze tuin. Het boek Praktisch handboek voedselbossen van Martin Crawford helpt ons hierbij. We hebben bomen en ook veel bodembedekkers, maar een mooie tussenlaag van struiken en heesters ontbreekt voor een groot gedeelte.

Surprise met de Ginkgo door het dak.

Hazelaars, wilde liguster en rode kornoelje zijn flinke heesters die er groeien. Maar wat denk je van bijvoorbeeld de Japanse kwee. Het boek van Martin Crawford maakt me daarop attent. Het zijn kleine struikjes, ze worden niet veel hoger dan een meter. En langzame groeiers. Ze krijgen een soort appeltjes als vruchten. En volgens de schrijver is deze dwergkwee veel beter te verwerken dan de ‘gewone’ kweepeer. De plant is makkelijk in onderhoud en is daarom ook vaak in gemeentelijke plantsoenen te vinden.

Japanse kwee

Ik heb met Sinterklaas 5 plantjes van deze Chaenomeles japonica gekregen. Verpakt in een prachtige surprise in de vorm van ons huis en met een Ginkgo door het dak. Op de zijkant had de Sint geïnspireerd door de muurgedichten in Leiden een prachtige haiku geschreven.

Surprise met haiku

Een paar voor in het Japanse hoekje en de rest heb ik verspreid over de tuin ingeplant. Gelijk hebben we een paar bramen en de oranje frambozen ergens anders gezet. De Chesterbraam wortelde bij de uitlopers al. We hebben ze dieper de tuin in geplant. Zo kunnen we meer van dit makkelijke bramenras krijgen.

Boysenbes en Japanse wijnbes

Zaterdag heb ik bij Johan, de bomenman van Oosterwold een paar bessen gehaald die nog niet in onze collectie zit. De Boysenbes en de Japanse wijnbes. De boysenbes is een kruising van taybes, framboos en braam. De Japanse wijnbes is een frambozenvariant.

Allemaal bijzondere soorten van klein fruit. Ik ben heel benieuwd naar de smaak. Als het tegenvalt, dan planten we iets anders. Zo gaan we door ontdekken onze eigen heerlijke smultuin maken.

Veel schrammen, weinig bramen

img_20160823_195655.jpgNet voor ik op fietsvakantie ga, rij ik vlak voor het avondeten langs de Lepelaarplassen om te kijken of ik misschien wat rijpe bramen kan plukken. Het heeft de hele dag geregend en er dreigt weer een bui te vallen. Ik speur onder de donkere wolkenhemel de struiken af op zoek naar het paarse fruit.

Ik ben met een korte broek gegaan, wat me veel schrammen op mijn benen oplevert. Net als dat ik veel last heb bij het plukken van de hoge brandnetels. Mijn benen zijn rood van de prikkende brandnetels en ook mijn armen zijn flink gehavend.

img_20160809_173225.jpgIk kom niet met heel veel thuis, ik heb ongeveer 1200 gram uit de struiken weten te halen. Meteen na afloop de jam gemaakt. Ik weet er een 8 potjes, waarvan zeker 3 kleine potjes, eruit te halen. Het kleine laagje jam dat overblijft, smaakt goed.

Een paar dagen na de fietsvakantie fiets ik weer langs de plassen op zoek naar rijpe bramen. De oogst is opnieuw niet veel. Bovendien is er net gesnoeid. De helft van de bramenstruiken is verdwenen. Dat vergemakkelijkt het wel om de hoge, eerder onbereikbare, bramen te kunnen plukken. Maar de oogst valt opnieuw tegen.

img_20160825_202220.jpgDit keer valt op hoe ver de struiken overwoekerd worden door de bladeren van de nieuwe scheuten. Normaal verdringen de vruchten deze nieuwe bladeren voldoende, maar nu lijkt de bramenstruik zich vooral te richten op het volgende jaar en wat minder op de vruchten van dit jaar. Zo gaat alle energie naar de bladeren en niet naar de vruchten. Deze blijven maar magertjes afsteken tegen de rest.

img_20160825_202826.jpgIk kom thuis met iets meer dan 1500 gram. Ik maak van deze hoeveelheid opnieuw 8 potten jam. Het zijn wat meer grotere potten, maar ik ben best een beetje teleurgesteld. Ook de oogst van de bramenstruik in de tuin blijft achter op andere jaren. Ook hier groeien vooral de nieuwe scheuten erg goed. Ik kan nergens meer de vruchten zien, overwoekerd door het eigen bladgroen.

Toch nog een keer erop uit. Ook gewoon lekker om aan het eind van zo’n warme dag een rondje te fietsen. Ik rij langs de Lepelaarplassen, voorbij aan de struiken waar ik 2 dagen eerder trok. Nu ga ik aan de andere kant van de vaart, bij het Wilgenbos en hoop er wat meer te treffen.

img_20160825_203115.jpgNormaal groeien hier flinke bramenstruiken, maar ze zijn de afgelopen jaren teruggedrongen. Het riet heeft het hier overgenomen van de wilde bramenstruiken. Jammer, want het was hier een mooi stekkie om te plukken. Ik kan nu beter naar de zonsondergang kijken dan op zoek gaan naar bramen. Er zitten namelijk nauwelijks bramen aan de struiken.

Als ik thuiskom, weeg ik niet eens de oogst. Ik stop het kleine zakje bramen meteen in de vriezer voor als ik andere jam ga maken.

img_20160825_201628.jpg

Kleinfruit – Tiny House Farm

Mijn grote liefde voor kleinfruit of zachtfruit als bessen, bramen en frambozen staan aan de basis voor de invulling van de stadslandbouw die wij voor ogen hebben. Van het kleinfruit willen wij de basis maken van de producten die wij gaan verbouwen op ons stukje grond van de Tiny House Farm.

Nu kweek ik ook diverse soorten kleinfruit in de achtertuin. Zo is er een enorme hoeveelheid rode bessen van de struik tegen de poort geoogst dit jaar. De frambozen lopen ook flink binnen. Het lijkt niet op te houden zoveel vruchten komen er dit jaar van de bes en de framboos.

De doornloze braam bevat ook heel veel bloemen die langzaam transformeren in groene vruchten. Ze zullen nog enige tijd moeten rijpen. Het is niet zo’n lekkere braam vinden wij. We verwerken de vrucht voornamelijk in de jam, maar zelfs daarin mist hij karakter.

Daarom willen we voor de Tiny House Farm goed gaan uitzoeken wat geschikte soorten bramen zijn. Ik wil eigenlijk dit jaar beginnen met het aankweken van de bramen. Zo doen we al onderzoek nog voordat we de struiken echt kunnen planten. Ook willen we veel aan het moment overlaten en ter plekke ontdekken wat goede vruchten zijn en hoe ze het doen op de bodem van Oosterwold.

Vooral de verwerking van al deze vruchten in jam, gelei en sap spreken mij heel erg aan. Ik hoop dat er een kleine markt voor is zodat we er ook wat inkomsten uit kunnen halen. Want het leven op de Tiny House Farm is niet goedkoop. Dat bewijzen de berekeningen van de afgelopen weken wel.

Eenvoudig leven is meer en meer een luxe leven aan het worden. Hoe gek het ook klinkt.

De bramenplukker

image

Het ene na het andere landende vliegtuig vliegt over. De laatste vakantiegangers worden teruggebracht van de zonnige plekjes waar ze zaten. De bramenstruik is nat, maar op dit tijdstip kan ik goed de bramen plukken.

Dit stukje van de achtertuin is in de vroege ochtend nog niet veroverd door de wespen. Al is het afgelopen week een stuk rustiger geworden. Een weekje terug zaten de rijpe vijgen vol met wespen. Ze kropen helemaal in de vrucht.

image

De gistende vruchten lieten de wespen niet helemaal onberoerd. Ze kwamen er helemaal verdwaasd uit en kronkelden nog even na als je de vrucht eraf plukte. Ze vielen dan op hun rug en hadden zichtbaar moeite zich weer te herstellen.

Ze leken op de van absint bevangen personages uit het verhaal ‘De Cascade d’Ivrognes’ van Belcampo. Hier geen mooie vrouw die uiteindelijk weer plotseling vertrekt, maar geel-bruine donders die na een paar draaien weer opvliegen. Ik was extra voorzichtig om de overrijpe vruchten weg te halen. De honden zien het gevaar niet zo in de rondtollende wezens, maar eentje had Saartje al te pakken in de poot.

image

Vanmorgen kan ik er goed bij. De wespen zijn er nog niet, voor zover ze er nog zijn. Ze taaien snel af en daar heeft de drang naar zoetigheid ook mee te maken. Ze hebben het nodig om de winter door te komen.

De bramenoogst in onze achtertuin valt tegen dit jaar. Het is niet veel dat ik uit de struiken haal. Bij het plukken wordt ik vergezeld door de honden. Ze vangen alles dat per ongeluk naar beneden valt en soms stop ik ze een lekkere rijpe vrucht toe.

image

De bramen bij ons zijn het lekkerste in de jam, maar zij eten ze ook wel zo. Sterker nog, soms betrap ik er eentje op het jatten van een rijpe vrucht uit de struik. Ze staan dan op een stoel en trekken de lekkerste bramen eruit. Dat helpt niet mee om er nog een kilo bramen uit te halen dit jaar.

Bramen

image

De bramenoogst in mijn achtertuin valt dit jaar nog tegen, daarom rij ik naar de Lepelaarplassen om te kijken of ik er daar wat meer kan vinden. En ja hoor. Iets voorbij de vogelkijkhut vind ik ze: de bramenstruiken met ontelbaar veel rijpe vruchten eraan.

Dan word je bevangen door een plukkoorts. Wat een bramen. Overal rijpe exemplaren. Sommige helemaal vol en opgeblazen, andere iets compacter. Juist die mix van vruchten maakt de jam die je ervan maakt goddelijk.

Voor je er erg in hebt, ben je bijna 1,5 uur aan het plukken. En alle meegenomen zakjes zijn overvol met bramen. Onderin vormt zich al een laagje sap. De emmertjes die ik bij me heb, werken ontzettend goed bij het plukken.

image

Dat je af en toe de brandnetels voelt prikken of een doorn ergens anders in je huid steekt, neem je voor lief. Al die rijpe bramen in het zakje. Wat een prachtig moment is dit.

En ik kan niet stoppen. Telkens neem ik mij voor dat dit het laatste emmertje is, maar als het emmertje vol is, dan hangen overal rijpe vruchten. Het is zonde om deze te laten hangen. En een potje jam extra kan echt geen kwaad.

Zo kom ik thuis met 4,5 kilo bramen. Gelukkig hebben we nog wat pakken geleisuiker in huis om jam te kunnen maken. Normaal doet Inge dat altijd, maar ik besluit om mijzelf deze kunde ook eens aan te leren. Voor ik er erg in heb, sta ik te roeren in 2 kilo bramen en oog ik als een tovenaar die zijn toverdrank bereidt.

image

Het resultaat is 24 potten bramenjam in alle maten. Voor de laatste 5 potten heb ik de bramen die ik van mijn moeder kreeg en onze eigen bramen met de halve kilo wilde bramen vermengd. De potjes trekken allemaal vacuum. Zo kan ik weer heerlijke boterhammen met bramenjam meenemen naar mijn werk.

En het eerste broodje bramenjam smaakt inderdaad goddelijk.

image