Tagarchief: boeken aanraden

In Memoriam Pieter Steinz

img_20160904_213523.jpgAls 1 van de eersten besprak ik Pieter Steinz’ eerste literatuurgids Lezen etcetera, Gids voor de wereldliteratuur, 416 schrijvers, 104 meesterwerken, 52 schema’s, 26 quizzen in 2004 voor Litnet. Ik was best onder de indruk van het werk dat hij met dit boek leverde.

Kruisbestuivende boeken

Zijn gids voor de wereldliteratuur vormt een heus spinnenweb voor de lezer. Boeken kruisbestuiven elkaar op een buitengewoon overzichtelijke wijze weet Pieter Steinz de literatuur te ontsluiten. Pieter Steinz is er niet meer. Hij overleed vorige week aan de gevolgen van de slopende zenuwziekte ALS.

Met lijsten, kaarten, besprekingen van klassieken en quizen weet hij in zijn boek Gids voor de wereldliteratuur de hele wereldliteratuur overzichtelijk te presenteren. En dan zie je dat alles met alles samenhangt. Heel bijzonder dat 1 persoon op deze manier het overzicht heeft en alle genoemde boeken lijkt te kennen.

Mijn eerste druk van het boek was dat het een platte bewerking was van de artikelen en schema’s die Steinz voor NRC Handelsblad schreef en maakte. Ik dacht in eerste instantie dat het daarom ook zo mooi opdeelbaar was in 52, elke week 1 schema. Dat het verband houdt met zijn voorliefde voor het getal 26, hoorde ik pas veel later.

De stoel bij DWDD

Ik was een van de weinige recensenten van Steinz eerste boek. Later is het heel populair geworden, mede dankzij zijn stoel bij DWDD. Net als het latere boek over cultuur Made in Europe. Hierin trekt hij Europa op een nog veel bredere manier. Hij laat zien dat Europa een eenheid vormt in kunst en cultuur. Een overtuigend boek dat niet alleen landen maar ook kunstvormen op een buitengewoon aantrekkelijke manier aan elkaar verbindt.

Bij de bespreking van zijn eerste boek stuurde ik hem een officieel mailtje. Ik sprak hem formeel aan met u en vertelde hem over mijn bespreking van zijn boek op Litnet. Hij stuurde mij meteen een mailtje terug waar hij enthousiast schreef dat ik toch wel de eerste serieuze bespreking was. Ook vroeg hij meteen of ik de Hendrik-Jan was die met hem in de gastschrijvercommissie van de Universiteit Leiden had gezeten.

Gastschrijvercommissie

Een bijzondere verrassing. Ik had mij namelijk bij het schrijven afgevraagd of hij mij zou herkennen en wilde niet nodeloos pochen met de commissie waarin ik als student had gezeten. Ik op mijn beurt vond het leuk dat hij mij nog herkende, zelfs als ik er niet zelf over begonnen was.Daarom was de schok extra groot toen ik hoorde dat hij de ziekte ALS had. Het is heel verdrietig dat hem dit noodlot trof. Nog meer bewondering voor hem kreeg hoe hij met de ziekte omging. Hij maakte er een prachtige serie artikelen van die samenkwamen in het boekje Lezen met ALS. Ook hier spreekt weer de meester die zich niet laat tegenhouden door een ziekte.

Wetenswaardigheden

Tot het laatst toe vulde hij zijn Facebook-account met mooie wetenswaardigheden uit de literatuur. Elke dag de verjaardag van een schrijver of de eerste uitgave van een boek om te herdenken. Hij overleed vorige week op 52-jarige leeftijd. Een volmaakt getal voor hem. Ik zal je missen Pieter. En bedankt voor de prachtige leeservaringen die je met mij en vele anderen hebt gedeeld.

Boekenergernissen: uitlenen – #50books

image

Het uitlenen van boeken, daar doe ik niet aan. Het is mijn gouden regel geworden, omdat ik een aantal boeken na uitlening nooit meer terugzag. Sommige van mijn familieleden hebben er een handje van om te vragen naar boeken die net zijn uitgekomen en dan deze nieuwe boeken te lenen. Het beroemdste geval is de keer dat ik voor Sinterklaas een boek vroeg, dat kreeg, dat iemand meteen wilde lenen.

Ik heb er jaren naar gevraagd tot ik 10 jaar na het lenen met heel veel verontschuldigingen een nieuw exemplaar van het boek kreeg. Het oude hoefde ik niet meer terug. Dat was door lener al stukgelezen. Het was de bijbel van Nico ter Linden. Mijn interesse voor het boek was genoeg weggeëbd om het te gaan lezen. Maar het staat weer in mijn boekenkast…

Ook leende iemand ooit een biografie van de popzangeres Courtney Love van mij. Dat boek heb ik 15 jaar geleden uitgeleend en nooit meer teruggezien. Het vragen naar dit boek ben ik intussen gestaakt. Het is zinloos om altijd dezelfde vraag te stellen en dan hetzelfde antwoord te krijgen.

Het vervelendste aan uitlenen is dat je zelf achter je uitgeleende boeken aan moet zitten. Die ander heeft het dan nooit uit als je ernaar vraagt, waarna de lener toezegt er binnenkort aan te beginnen. Dat begin is er eveneens nooit. Het levert veel ergernis op. Zoveel dat ik niet meer uitleen.

Dan stuit je op een nieuw probleem: als je je boeken niet uitleent en je vertelt heel enthousiast over een boek, is het heel vervelend als iemand na je verhaal het boek ook wil lezen. Dat komt niet zo aardig over. Je vertelt trots over je bezittingen, maar blijft er met een gestrekt lichaam overheen hangen: afblijven! Een lastige spagaat, zeker als je enthousiast bent over sommige boeken. Daarom ben ik maar begonnen erover te bloggen en er wat minder over te vertellen.

Overigens ben ik zelf ook niet de beste lener. Ik heb in het verleden ook boeken geleend van anderen en ook heel laat teruggebracht. Zo gaf ik een vriend jaren na het lenen een boek terug. Ik had het speciaal ingepakt als cadeau en vergezelde het boek met heel veel verontschuldigingen voorin.

Hij pakte het uit en keek er met vreemde ogen naar. Was het van hem? Dat kon hij niet geloven. Immers, het boek stond in zijn boekenkast. Het was een ander exemplaar. Na lang graven in zijn geheugen, herinnerde hij zich dat hij vrij snel na het uitlenen een ander exemplaar tegenkwam en het kocht.

Niet iedereen doet zo moeilijk over uitlenen als ik. De schrijver Bernlef zei eens in een interview dat uitlenen hielp zijn bibliotheek binnen proporties te houden. Het nadeel was wel dat de boeken die hij uitleende, wel de boeken waren waar hij zelf enthousiast over was. Zo kon hij ze nooit meer herlezen. Maar de oplossing voor dit probleem was heel simpel: dan vraag ik voor mijn verjaardag gewoon een nieuwe.

#50books

Dit is het antwoord op vraag 10 van het blogproject #50books. #50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Na Martha Pelkman in 2014 heeft Peter het in 2015 weer overgenomen. Bekijk mijn andere bijdrages voor dit bijzondere boekenblogproject.

Aanraders – #50books

image
Aanrader of persoonlijke voorkeur?

Een boek dat je net gelezen hebt en dat je iedereen aanraadt ook te gaan lezen. Het is de vraag van de #50books die ik nog niet beantwoord heb. Ik weet het antwoord niet zo goed. Ik lees aardig wat. Om de paar dagen ligt er wel weer een ander boek op het tafeltje naast mij. Met mensen ben ik veel kieskeuriger, maar met boeken stap ik makkelijk over van de ene naar de andere.

Ook lees ik meerdere boeken tegelijk. Voor het slapen gaan lees ik vaak een paar columns van Martin Bril. Op mijn bureau op zolder liggen vaak boeken die ik wil bespreken voor Litnet. Andere keren ben ik thuisgekomen met een stapel leesvoer van de kringloopwinkel en die wachten op mij om gelezen te worden.

Dus welk boek verdient het om aanbevolen te worden? Elk verslag van een boek is een aanbeveling. Ik wil mensen deelgenoot laten maken van het plezier dat ik beleef aan lezen. Boeken die niet de moeite van het lezen waard zijn, liggen niet op mijn nachtkastje en krijgen ook geen plaatsje op mijn blog. Natuurlijk deel ik ook teleurstellingen die ik bij het lezen ondervind. Maar dan hoop ik dat de lezers eigenwijs genoeg zijn het boek zelf ter hand te nemen om het met mij oneens te zijn.

Eigenlijk gebeurt het bitter weinig dat ik spijt heb dat ik een boek gelezen heb. Zelfs als ik het boek minder vind, beleef ik er ergens wel plezier aan. Dan is het onbelangrijk of het een spannend boek is. Meestal zegt het verhaal genoeg. En in andere gevallen haal ik genoegens uit passages, formuleringen of andere dingen die mij opvallen.

Als iemand dan vraagt welk boek ik hem of haar echt zou aanraden, dan sta ik met een mond vol tanden. Er is niet een boek. Bovendien is niets zo persoonlijk als je lievelingsboek. Zijn er voor mij lievelingsboeken? Eigenlijk niet. Elk boek heeft wel iets onvolmaakts in zich. Iets dat opvalt of irriteert. Boeken zijn eigenlijk net mensen.