Tagarchief: bijbel

Boeken die je beïnvloeden – #50books vraag 9

image

Wat hebben De Celestijnse belofte, Het doel en De 7 eigenschappen van effectief leiderschap met de bijbel en de koran gemeen? Het zijn allemaal boeken die mensen beïnvloed hebben of nog steeds beïnvloeden.

En ik zou het zelf ook graag ontkennen, maar boeken beïnvloeden je. Het lezen van de romans van Maarten ‘t Hart zette mijn onwrikbare godsbeeld in beweging. Ik kreeg een liefde voor de literatuur en vormde een eigen mening.

Goddelijke komedie

Zo kun je zweren bij een specifiek boek. Zo ben ik zelf erg onder de indruk van De goddelijke komedie van Dante Alighieri. Ik kan erg genieten van de idee en de indrukwekkende compositie van dit literaire meesterwerk.

De bijbel is een boek dat mij gevormd heeft en dat voor mij heel lang bepalend is geweest in mijn leven. Misschien zelfs nog altijd, al probeer ik dat zelf wel te relativeren.

Beïnvloeden door boeken

Boeken die je beïnvloeden, die je vaker kunt lezen en waaruit je allerlei waarheden haalt. Boeken die symbool staan voor je leefwijze, waarin je een deel van je identiteit vindt.

Dat brengt mij bij de boekenvraag voor vandaag?

Laat jij je beïnvloeden door boeken en welke zijn dat?

Blog mee over #50books

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Zien wat je leest

image

Waar begint de verbeelding van een boek of een verhaal? Volgens Peter Mendelsund is het verbonden met een indrukwekkende ervaring of belevenis tijdens de jeugd. Zo schrijft hij in Wat we zien als we lezen.

Hij merkt het bij het lezen van Dickens roman Onze wederzijdse vriend. Hij gaat op zoek naar de rivier die hij zich inbeeldt. Waar komt hij vandaan? Hij kan het niet vinden de vergelijkbare plek die in zijn hoofd opkomt:

Maar dan schiet me een reisje te binnen met mijn familie toen ik klein was. Er was een rivier, en een aanlegplaats – het is dezelfde aanlegplaats als de aanplaats die ik net voor me zag. (300)

Het is dezelfde aanlegplaats die altijd in hem opkomt als het in een boek gaat over een rivier, boten, werven, pakhuizen…

Iets soortgelijks gebeurt er in mijn hoofd als het gaat om het paradijs, de zondeval en later vermoordt Kaïn zijn broer Abel in die buurt. Het speelt zich allemaal in de nabijheid af waar ik de verhalen voor het eerst hoorde: op en rond het speelplein van de kleuterschool.

Een aspect waar Peter Mendelsund jammergenoeg geen aandacht aan schenkt, maar de plek waar je de verhalen hoort spelen minstens zo’n belangrijke rol als de associaties die verhalen oproepen. Het luisteren als kind naar de bijbelverhalen van de juf uit een bijbel met een geel-groen kaft. Het boek dat ze omhoog houdt tijdens het voorlezen.

Vanzelfsprekend liepen Adam en Eva naakt rond op het grasveld achter de kleuterschool. En vermoordde Kaïn in de buurt van de zandbak zijn broer Abel.

Ik heb ze nooit meer uit mijn verbeelding weten te krijgen. Deze verhalen blijven in mijn hoofd spelen op deze plekken. Ze willen niet verdrongen worden, al weet ik beter. Het zijn de plekken waar ik deze verhalen voor het eerst hoorde, waar ze nog altijd spelen in mijn verbeelding.

Peter Mendelsund: Wat we zien als we lezen. Oorspronkelijke titel What We See When We Read. Nederlandse vertaling Roos van de Wardt. Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas Contact, 2015. ISBN: 978 90 254 4567 6. 432 pagina’s. Prijs: € 21,99. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn zesde bijdrage over Wat we zien als we lezen van Peter Mendelsund. We lazen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Vereenvoudigen – #WoT

20141008_184303Vereenvoudigen (overg.; vereenvoudigde, h. vereenvoudigd), eenvoudiger, minder ingewikkeld, gemakkelijker maken: dat vereenvoudigt de zaak; de vereenvoudigde spelling; het bestuur, een berekening vereenvoudigen; een breuk vereenvoudigen, teller en noemer door hun grootste gemene deler delen.

Vorige week lanceerde het Nederlands Bijbelgenootschap een nieuwe bijbelvertaling: een bijbel in heldere en eenvoudige taal. De vertalers putten uit een woordenschat van ongeveer 4.000 woorden, hanteren korte zinnen en proberen ingewikkelde metaforen te vereenvoudigen.

Veel vaststaande bijbelse begrippen verdwenen. Gelijkenissen zijn voorbeelden geworden, de ark is veranderd in een heilige kist, net als de tabernakel die de naam heilige tent kreeg. Allemaal wijzigingen die het verhaal duidelijker en helderder op de lezer over moeten brengen.

Een bijbel voor laaggeletterden, las ik op facebook. De conclusie is in mijn ogen te snel getrokken. Waarom zouden alleen laaggeletterden baat hebben bij een eenvoudiger bijbel. Bovendien schat ik in dat de gemiddelde laaggeletterde buitengewoon veel moeite zal hebben met deze bijbelvertaling. De bijbel is in de nieuwe vertaling vooral toegankelijk geworden voor een bredere groep mensen.

Het brengt mij tot vraag of als je iets vereenvoudigt, het ook simpeler maakt. De bijbel in de nieuwe vertaling is toegankelijker voor jongeren, mensen die niet met de bijbel zijn opgegroeid en mensen die wat meer moeite hebben met lezen.

Als journalist bij de krant schreef ik voor de gemiddelde lezer. We hanteerden de norm dat de lezer een opleiding had op het niveau van de derde klas Mavo. In die stijl schrijf je zinnen niet langer dan 15 woorden en probeer je complexe zinnen met veel bijzinnen te vermijden.

In mijn beleving betekent vereenvoudigen juist een enorme verbetering. Juist het minimalisme zoals bijvoorbeeld Steve Jobs predikte, biedt ongekende mogelijkheden. Less is more. Zou dat voor taal ook niet gelden? Of kunst?

Mijn eerste indruk van de nieuwe bijbelvertaling is juist dat minder, meer is. Het lijkt of de bijbel schoongepoetst van moeilijke woorden, ingewikkelde zinnen en complexe vergelijkingen veel duidelijker is.

Wat is jouw ervaring met vereenvoudigen? Helpt het om een tekst in te korten, te ontdoen van woorden? Hoe doe je dat met je blog, herschrijf je je tekst of kom je daar pas later aan toe? Of maakt juist het langer maken van je tekst, aanvullen van zinnen om de tekst beter op lezer te laten overkomen?

#WoT

Bij de #WoT schrijven bloggers over een woord. Elke donderdag verschijnt een nieuw woord waarover je kunt bloggen. Deelname is geheel vrijblijvend. Plaats een reactie onder dit bericht waarin je het linkje plaatst naar je blog. De #WoT is opgezet door @metkcom en daarna door @webpixelqueen overgenomen. Vanaf september 2014 hou ik het stokje in mijn hand. Schrijf vandaag mee over het woord ‘vereenvoudigen’.

Proefkonijn – #WoT

20140924_205929 proefkonijn (o.), 1 konijn waarop proeven genomen worden; 2 (fig.) persoon die (voorwerp dat) men gebruikt om zekere werkwijze te proberen: ik heb niet veel zin om als proefkonijn te dienen;

In zijn kielzog liep de godsdienstleraar. Ze hielden allebei een zwaar doosje in de hand. De schooldirecteur zette zijn doos op de tafel, strekte zijn handen in elkaar gevouwen naar voren en richtte zich toen tot de klas. We keken hem vol verwachting aan.

Hij pakte een donker boek uit het doosje. ‘Jullie zijn allemaal proefkonijnen’, zei hij. ‘We geven jullie allemaal een bijbel. Daar moeten jullie dan heel zuinig op zijn. Aan het eind van het vierde jaar is hij dan van jullie.’

Dreigend hield hij een briefje omhoog: ‘Hierop zet je je naam en we controleren hem elk jaar. Wees er zuinig op.’ Daarna gaf hij iedere leerling persoonlijk een bijbel en een briefje. Aan de andere kant van de klas, begon de godsdienstleraar met het uitdelen van de donkere boeken. Achterin bevatte het boek de 150 psalmen op dun papier met de catechismus.

Het zware boek kreeg voorin mijn tas een plekje. Ik had hem als enige boek gekaft met boeklon. Het Vergat je hem, dan volgden zware sancties. Zeker een proefkonijn werd geacht altijd het boek der boeken bij zich te hebben.

Sindsdien moet ik als ik woord proefkonijn lees, altijd terugdenken aan die ochtend ergens in augustus aan het begin van de Mavo. De eerste klas, de brugklas. We waren proefkonijnen. Voor het eerst experimenteerden ze met het geven van een bijbel, in plaats van het verplicht te stellen voor ouders. Zo zaten we allemaal met de juiste vertaling voor onze neus en hoefde er niks meer mis te gaan.

Waar moet jij aan denken bij het proefkonijn? Ben jij weleens een proefkonijn geweest of voel je je weleens een proefkonijn? Wanneer hoorde jij voor het eerst het woord proefkonijn? En denk je bij het woord gelijk aan dierproeven of ben je meer bezig met het overdrachtelijke woord proefkonijn?

#WoT

Bij de #WoT schrijven bloggers over een woord. Elke donderdag verschijnt een nieuw woord waarover je kunt bloggen. Deelname is geheel vrijblijvend. Plaats een reactie onder dit bericht waarin je het linkje plaatst naar je blog. De #WoT is opgezet door @metkcom en daarna door @webpixelqueen overgenomen. Vanaf september 2014 heb ik het stokje overgenomen.

Mijn jeugdboek: De Heidelbergse Catechismus – #50books

image
Opening van de Heidelbergse Catechismus met zondag 1

Een fantastisch initiatief van Petepel: elke week een vraag beantwoorden over boeken. Vandaag het boek dat mij van mijn jeugd het meest is bijgebleven. Dat antwoord laat zich raden: de bijbel in een statig boek met de berijmde psalmen achterin. Achter de psalmen zaten dan nog de Dordtse Leerregels en de Heidelbergse Catechismus.

Voor de paplepel
Ik ben met de bijbel opgevoed. Nog voor de paplepel er was, was de bijbel er. Ze passeerden mij in alle denkbare diktes, kleuren en formaten. De kinderbijbel en de bijbel voor volwassenen.

image
Ex Libris in een zakbijbeltje met psalmen en catechismus uit 1865. Er staat: ‘dit boek behoort aan mij Thoria Sara Verdick oud 17 jaren. gekregen den 10 september 1868.’

Het exemplaar dat mij met het meeste aantrok, was wel het exemplaar dat mijn moeder meenam op zondag naar de kerk. Met die mooie gaten aan de zijkant in de bladzijden om snel het bijbelboek te vinden. En achterin de formulieren, de leerregels en de catechismus.

Onbetaalbaar
Die bijbels waren onbetaalbaar. Nieuw of tweedehands, je betaalde er een vermogen voor. Nu zie ik ze vaak liggen, afgedankt en wel. Afgelopen week kwam ik een exemplaar tegen – een NBG-vertaling – in een kringloopwinkel. Ik heb hem niet gekocht omdat ik meer bijbels heb dan sokken. Het was wel een exemplaar uit mijn jeugd.

De kleuterjuf had er precies zo een. Dat zij op een Hervormde school uit deze (nieuwe) vertaling mocht lezen, verbaast mij nu. De gele strepen, afgewisseld met groen, herinner ik. Net als dat ze de bijbel vasthield en het stukje van het nieuwe testament scheidde van het oude als Mozes de Schelfzee spleitte.

Zondagmiddag
Mijn echte herinnering aan de bijbel, is een zondagmiddag. Mijn vader was naar de kerk (de middagdienst). Mijn moeder paste op ons. Ik had het psalmboekje van mijn moeder te pakken. Ze luisterde naar de kerkdienst op de radio. Ik pakte een stukje uit de Heidelbergs catechismus en schreef de tekst letterlijk over.

Geheimzinnigheid
De geheimzinnigheid van de letters. De drukletter ‘g’ maakte de meeste indruk. Dat grote rondje onderaan, enigszins afgeplat. Het kleine rondje erboven, verbonden door een raar kringeltje. Of die imposante ‘W’, waarin de schuine stokjes in het midden zo mooi door elkaar heen lopen.

Ik kon niet lezen wat ik schreef. De letters spraken voor zichzelf. Het was het geheimschrift dat het eigenlijk nog altijd voor mij is. Alleen kan ik het nu lezen. Het was de eerste tekst die ik schreef: ‘Zondag 1: Welke is uw enige troost, beide in leven en sterven?’

Doe mee
Doe ook mee met dit mooie initiatief van Petepel. Dit jaar lanceert hij wekelijks een vraag over boeken. Deze week: Welk boek heeft in je vroegste jeugd de meeste indruk op je gemaakt?