Tagarchief: belgie

Immigrant

In zijn roman De wolkenmuzikant schrijft Ali Bader over de Irakese cellist Nabiel. Nabiel merkt ergens op dat hij in Brussel in een lastige positie terechtkomt. De Belgen mogen alles zeggen over hun land, ook in negatieve zin. Maar zodra hij als vluchteling iets negatiefs zegt, krijgt hij kritiek.

Ze hielden van je als je van hun land hield, maar als je net als de Belgen je afkeuring uitsprak over hun land, dan viel er een ijzingwekkende stilte en zeiden ze tegen je: ‘Je mag je gelukkig prijzen dat je hier bent. In een ander land zouden ze je terugsturen naar de hel waar je vandaag gevlucht bent.’ (92)

Hij moet niet klagen. Hij moet gelukkig zijn dat hij hier mag wonen. In een vrij land en dat hij mag zeggen wat hij wil. De arrogantie die hieruit spreekt vanuit de Belgen. Zij mogen wel alles vinden van hun land, maar een buitenstaander moet niet klagen en alles maar slikken.

Een mooie vergelijking van de verteller. Je kunt de lijn in 1 keer doortrekken naar Nederland waar eenzelfde klimaat heerst. Asielzoekers vluchten uit een benarde situatie, maar krijgen in het land waar naartoe ze gevlucht zijn evenmin een volwaardige status.

Een pijnlijke gewaarwording. Een kijk op onze samenleving vanuit een vluchteling is meer dan welkom en helpt ons ook om beter naar onszelf te leren kijken.

Ali Bader: De wolkenmuzikant. Uit het Arabisch vertaald door Richard van Leeuwen. Amsterdan: Uitgeverij Jurgen Maas, 2017. ISBN: 978 94 91921 32 2. 107 pagina’s. Prijs: € 16,95..Bestel

Westhoek

image

In de roman Dertig dagen verruilt hoofdpersoon Alphonse het wisselvallig muzikantenbestaan voor zijn werk als klusser bij mensen thuis. Bijna dagelijks bezoekt hij mensen om klusjes in hun huizen op te knappen. Zo komt hij in contact met veel mensen in de West-Vlaamse streek Westhoek.

Deze streek ligt half in Belgische en half op Frans grondgebied. Het bestrijkt een gebied waar het Nederlands als hoofdtaal lange tijd geldt. De Franse invloed heeft het Nederlands verjaagd waardoor het grootste gedeelte van de bewoners van het Franse gedeelte niet meer Nederlands spreekt.

Al kun je officieel nog steeds met het Nederlands terecht in dit stukje Europa. In de streek ligt het bekende Duinkerke. In het Frans uitgesproken als Dunkerque. De kapers die vanuit deze stad opereerden bezorgden de Nederlanders veel hoofdpijn. Zo raakten veel schepen van de VOC hun kostbare waar in het zicht van de thuishaven kwijt.

De slag die Maurits organiseerde, mislukte en veroorzaakte de diepe haat van de stadhouder voor de raadspensionaris Van Oldenbarneveldt. Dit gezichtsverlies zorgde ervoor dat hij de raadspensionaris niet meer steunde en voor het gerecht sleepte.

In de roman van Annelies Verbeke komt de streek er heel mooi af. Ze beschrijft het gebied waar niet veel mensen wonen. Na de beeldenstorm en Spaanse overheersing trokken veel mensen weg of ze stierven in het geweld van de oorlog.

De economische kracht die de streek had in deze tijd, heeft ze eigenlijk nooit meer gehad. De lakenindustrie zou zich blijvend verplaatsen naar de Nederlanden. Het lijkt wel of Westhoek het vertrek van de handelaren nooit meer te boven is gekomen.

Annelies Verbeke: Dertig dagen. Roman. Breda: De Geus, 2015. ISBN: 978 90 4453354 5. 320 pagina’s. Prijs: € 19,95

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn zevende bijdrage over Dertig dagen van Annelies Verbeke. We lazen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Vooringenomenheid

image

Je leest over een man en ziet in gedachten een blanke man. Zou een donkere man nu een blanke man lezen of een iemand van zijn huidskleur? Ik weet het niet, maar ik verbaas mij bij het lezen van Dertig dagen over mijn eigen vooringenomenheid.

Huidskleur belangrijk

Als hij na het poepincident weer in zijn auto zit, leest hij het verhaal van de schrijfster. Het is een erotisch verhaal waarin de relatie met huidskleur juist heel belangrijk is en uitvoerig beschreven wordt. De diëtiste in het verhaal vindt de stukadoor aantrekkelijk:

De stukadoor is niet erg jong, zo lang als zij, magerder dan slank en, welja: zwart – of toch zeer donkerbruin. (114)

Subtiele signalen

De verteller van Derig dagen heeft de klusser Alphonse niet zo geïntroduceerd in de roman. Zeker hij geeft genoeg aanwijzingen, maar wel in de vorm van subtiele signalen. In het begin noemt iemand hem Obama of vragen mensen waar hij vandaan komt. Die gewoonte neemt hij over, maar daar reageren mensen dan heel raar op.

Pas als de interviewer opmerkt dat Alphonse een neger is, dringt het tot mij door. Vanaf dat moment laat dat gegeven je niet meer los en kleurt het verhaal heel anders dan eerst. Een bijzonder effect. Ik ben er erg onder de indruk van.

Annelies Verbeke: Dertig dagen. Roman. Breda: De Geus, 2015. ISBN: 978 90 4453354 5. 320 paginaś. Prijs: € 19,95

Dit is het vervolg van Huidskleur

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn vierde bijdrage over Dertig dagen van Annelies Verbeke. We lazen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Verantwoording

image

Een recensent waarschuwde mij laatst al: lees nooit de verantwoording. Het is een hedendaagse mode van schrijvers. Ze schrijven aan het einde van hun roman een uitvoerige verantwoording en dankwoord. Zogenaamd om de citaten en motieven te verantwoorden, maar veel meer om de lezer nog een kant op te duwen.

Misschien weten ze dat een verantwoording altijd vooraf wordt gelezen. Al bladerend wekt die verantwoording genoeg nieuwsgierigheid voor de lezer om hem toch te lezen. Hij heeft zich net weten bedwingen niet de laatste bladzijde te lezen, maar die verantwoording mag dan wel.

Verantwoording in Dertig dagen

Wat schrijft Annelies Verbeke in haar verantwoording?

Ik woon niet in de Westhoek of Frans-Vlaanderen en op de geemigreerde overgrootvader na kom ik er niet vandaan. Ik kon dus enkel als buitenstaander van dit grensgebied gaan houden. De schrijfopdracht die ik kreeg voor het project 300jaarsgrens.eu/300ansdefrontière.eu heeft daar veel toe bijgedragen. (313)

Misschien best handig als je het van tevoren hebt gelezen. Als je het achteraf leest, zoals ik, dan lees je denk je onmiddelijk aan de schrijfster in het verhaal. Hoofdpersoon Alphonse komt haar tegen in de schrijversresidentie net over de Franse grens. Hij heeft er een opdracht en moet doodstil werken.

Zwijgzaam en ondoorgrondelijk

De schrijfster is zwijgzaam en ondoorgrondelijk. Ze zegt niet hoe ze heet en schrijft een verhaal. Als ze hem de volgende dag tegenkomt vraagt ze Alphonse haar verhaal te lezen omdat er geen andere Nederlandstaligen zijn.

Hij leest het verhaal een dag later in zijn auto. Hij heeft de schrijfster eerder die dag bevrijdt uit het levensgevaarlijke spervuur aan vragen van een interviewer. Het erotische verhaal dat hij van haar leest, draagt de titel ‘De diëtiste en de stukadoor’

Opwindend verhaal

Het is een opwindend verhaal over een zwarte man die komt stukadoren bij een diëtiste. Het mondt uit in een opwindende vrijpartij in het gras. In het verhaal dat helemaal cursief wordt weergegeven in het boek, drijven de wolken weer over:

Daar kijken de diëtiste en de stukadoor nu naar, de wolken, liggend op hun rug naast elkaar, nog bloot en kloppend, maar niet langer verstrengeld. Zijn hand betast het gras tussen hen in, op zoek naar de hare. (121)

Een passage met mooie verwijzingen naar het einde van de roman Dertig dagen. Ook hier spelen de wolken het leidmotief. De scène roept het prachtige gedicht op ‘Erinnerung an die Marie A.’ van Bertold Brecht.

Wolk in hoofdrol

Ook in dit gedicht speelt de wolk de hoofdrol. Het lyrisch ik herinnert zich maar weinig van die Marie A. Hij kan bijvoorbeeld haar gezicht helemaal niet voor de geest halen. Alleen de wolk herinnert hem dat hij haar gekust heeft. De sfeer van het erotische verhaal die de verteller in Dertig dagen citeert, roept datzelfde gevoel op.

De schrijfster worstelt met een writersblock, terwijl ze daar zo mooi in dat huis zit. In alle rust zou ze goed moeten kunnen schrijven, maar het lukt haar niet. Alphonse helpt haar over de drempel en sijpelt haar verhaal binnen.

Verantwoording bevestigt gedachte

Ik vermoedde al dat de naamloze schrijfster stiekem een verwijzing was naar de schrijfster van Dertig dagen. Na het lezen van de verantwoording lijkt deze gedachte helemaal bevestigd te zijn. En eigenlijk is het dan best jammer dat het in de verantwoording staat.

Stiekem hoop je namelijk dat de gedachte die je had bij het lezen, je eigen kronkel was.

Annelies Verbeke: Dertig dagen. Roman. Breda: De Geus, 2015. ISBN: 978 90 4453354 5. 320 pagina’s. Prijs: € 19,95

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn tweede bijdrage over Dertig dagen van Annelies Verbeke. We lazen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Dertig dagen in de wolken

image

De roman Dertig dagen van de Vlaamse schrijfster Annelies Verbeke heeft een prachtige omslag. Een wolkje drijft er in een verder helderblauwe hemel. De zon schijnt mooi op het wolkje en daarmee is het bovenste gedeelte van de omslagfoto ook wat lichter.

Voor mij als wolkenliefhebber een prachtige omslag. Nog meer omdat ik als titel niet voor Dertig dagen gekozen zou hebben. Ik was bij het lezen van het boek namelijk getroffen door het woord wolkenboot. Het is een prachtige benaming in een titel: De wolkenboot.

Boektitels met een wolk erin

Er zijn natuurlijk al best wat boektitels met een wolk erin. Denk aan De wolkenberg van Aimee E. Liu, Wolkenatlas van David Mitchell en De wolkendrinker van Fritz J. Raddatz. En ik zie regelmatig andere titels met wolken erin voorbijkomen. Ik kreeg zelfs een keer een roman over wolken aangeboden ter recensie.

De bootvormige wolk die voorbij drijft, is een erg mooie passage in Dertig dagen. De hoofdpersoon Alphonse wordt wakker in het licht en ziet de wolk langskomen. Het geeft hem een gelukzalig gevoel. De zomer lijkt dit jaar niet te wijken voor hem. Zo voelt het.

En dan was er de zon en die wolkenboot, warm licht, als een bevestiging van de opperste gelukzaligheid waarmee hij was ontwaakt. Hoe kan dat, vraagt hij zich af, hoe kan ik zo blij ontwaken na zo’n droom? (58)

Het wakker worden uit een nare droom in het zomerse licht is een sleutelpassage in de roman van Annelies Verbeke. Het verhaal is ook zo mooi en volledig gecomponeerd dat deze ogenschijnlijke toevalligheid niet toevallig is. Maar het komt niet hinderlijk of opdringerig over. Alleen heel mooi.

De wolken komen regelmatig terug in de roman. Ze drijven over als voorspellers. Een klassiek motief maar bij Annelies Verbeke past het helemaal in haar verhaal. Zo goed dat ik het gemiste kans vind dat de roman niet die prachtige naam gekregen heeft: De wolkenboot.

Annelies Verbeke: Dertig dagen. Roman. Breda: De Geus, 2015. ISBN: 978 90 4453354 5. 320 paginaś. Prijs: € 19,95

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Dertig dagen van Annelies Verbeke. We lezen dit boek vandaag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.