Tagarchief: archeon

Themapark – Naar de hunebedden (5)

We lopen daarna door het themapark om te zien in welke huizen de hunebedbouwers leefden. Huizen die al veel laten zien van de bouw als het Los Hoes. Een eenvoudige kapconstructie zoals nog duizenden jaren gebouwd is. Zelfs onze huizen zijn hier nog op geïnspireerd met de schuine, aflopende daken.

Op het dak ligt riet, soms heel stengels. Boven het vuur hangen grote stukken dierenvel, van koeien onder meer. Het houdt de vonken tegen van het vuur. Dat verkleint de kans op brand. De rook zoekt een weg door de kieren en gaten. Bovenin de nok van het dak, aan de voorkant van het huis, zit een groot gat voor de ventilatie.

De bankjes die er staan zijn typisch iets voor de moderne mens. Wij brengen een heel groot deel van de dag zittend door. Iets wat de hunebedbouwers veel minder deden. Zeker, ze zullen gezeten hebben, maar meer op de vlakke bodem of op een boomstam of iets anders. Niet op een krukje of een bankje zoals die hier staan.

Ook hier leer je weer vuur te maken. Er zijn meerdere technieken vertellen de vrijwilligers van het park. Ze dragen de kleding van de hunebedbouwers. Lange gewaden om het lichaam gedrapeerd. Het is lekker warm bij het vuur, terwijl het buiten ondanks de zon helemaal nog niet zo heet is.

De huizen uit de bronstijd en de steentijd lijken op elkaar. Anders is het met de hutten van de jagers en verzamelaars. Hier zijn het vooral tijdelijk bouwsels. Voor een korte periode om als er geen voedsel meer te vinden is, verder te trekken.

Er staat een tent gemaakt van takken en dierenvellen. Het houdt veel kou tegen, het vuurtje zou voor de tent moeten worden gemaakt. De ronde hut die naast de tent staat, is gebouwd van wilgentenen en riet is heel mooi. Hier is het zelfs mogelijk om een vuurtje in aan te leggen.

Inspirerend en mooi om te zien hoe onze verre voorouders leefden in het ruige moerasland dat Nederland toen was. Daarnaast is er een heus blote voetenpad te vinden in het themapark. De schoenen uit en dan met de blote voeten over houtsnippers, kleine steentjes, zand, verbrande houtskool, schelpen en modder.

Een belevenis voor de voeten. Hier liepen de hunebedbouwers gewoon de hele dag doorheen met de blote voeten. De dikke eeltlaag die zij bezaten, hebben wij niet meer, merk ik als ik zo loop. Het is wel een belevenis en ik neem mij voor om vaker op blote voeten straks in de tuin te lopen.

Na het ijsje gaan we terug naar het hunebed. Die belevenis willen we nog een keer meemaken. Het is altijd mooi om met zoiets af te sluiten. Nog even langs de stenen en het verleden beleven. Daar kan geen museum tegenop. Dichterbij kun je niet komen. Dat ervaar ik hier weer. Het is genieten als we een momentje helemaal alleen zijn bij de stenen. Kijken, kijken, maar vooral beleven. Wat is dit mooi!

Zo rijden we even later genoegzaam weer naar huis. Het is een eind rijden zo vanuit Noord-Drenthe naar de Flevopolder. Als lijkt de terugreis veel sneller te gaan. Geen Hans Sibbel over forensende automobilisten, maar nu draaien we muziek van Spinvis. Een gezellig dagje weg, een betere verjaardag kun je je niet wensen. En inderdaad, ze is er heel content mee.

Dit is het 5e en laatste deel van de serie Naar de hunebedden.

Naar de Romeinen

20141014_141759Van de Middeleeuwen stappen we in de Romeinse tijd. Doris maakt een koperen speld. Met een hamertje tikt ze driftig op een aambeeld. Terwijl ze bezig is kijken wij in het badhuis. Het is een enorm gebouw, met verschillende zalen en verschillende baden. Het is allemaal erg groot en pompeus. Het maakt een overweldigende indruk, maar mist de slag naar het verleden.

Datzelfde gevoel heb ik ook bij de andere dingen rond de Romeinse tijd. Ik mis de knusheid en het huiselijk dat we in de prehistorie wel hadden. Ook in de Middeleeuwen was dit persoonlijke veel sterker. Hier lijkt het te draaien om de grootheid van alles.

gladiatorengevecht_archeon

We bezoeken ook een gladiatorengevecht. We zien alle archeotolken meedoen bij een spectaculair gevecht. Met humor en bravoure vertellen de medewerkers over deze gevechten om af te sluiten met een levensecht nagespeeld gevecht tussen een ervaren gladiator en een vrijwel kansloze vechtersbaas. Het publiek wordt mooi opgezweept en kiest partij voor de zwakkere. En met succes, zo blijkt.

20141014_115649

Daarna kruipen we nog even terug in de prehistorie. We lopen nog even langs de hutten uit vervlogen tijden. Het is een tijd die helemaal begint te leven. Zeker ook de hutten van de jagers en verzamelaars die meer dan 10.000 jaar geleden door Nederland trokken.

De boten die ze maakten en de eenvoudige maar zeer doeltreffende hutten. We luisteren aandachtig naar de archeotolk. De mensenmassa die we eerder vandaag hier zagen, is verdwenen. De medewerker probeert een speer te maken en vertelt over de jagers en verzamelaars.

20141014_115632

We slenteren nog even door het verleden. We weten dat het een reconstructie is, maar het is zo levendig dat je even helemaal leeft in het verleden, de tijd van de prehistorie. Daarom is vooral dit gedeelte van het park erg indrukwekkend.

Bekijk ook de video van Doris in de prehistorie

Kaarsje van bijenwas

20141014_131051Door de omstandigheden van het programma gedwongen moesten we eerst naar de Middeleeuwen om mee te doen aan wat activiteiten voor Doris. Ze mocht een kaars maken van bijenwas en ze maakte zelf een vilten armbandje. We bezochten gelijk even de chirurgijn, barbier en die boeiend vertelde over geneeskunde in de Middeleeuwen.

Deze tijd staat veel dichter bij ons. Met een beetje moeite kun je in een oude stad deze gebouwen deels herkennen. Ook lopen de medewerkers in kleren rond die zo uit een schilderij van Brueghel zijn gestapt. De hoofdbedekking met kapjes en de lange, wijde gewaden komen zo uit een schilderij van de meester. De huizen vertonen ook veel gelijkenis met deze schilderijen.

20141014_125722

Dat is in de huizen die wat verderop staan wat moeilijker te zien. Hier is meer houtwerk. De huizen die geïnspireerd zijn op huizen uit Dorestad zijn veel eenvoudiger. De drukte en het vuur maken ze ook benauwder van binnen. Wel is het mooi om de slaapplaatsen en de verschillende vertrekken voor het vee te zien. De afscheiding tussen alle ruimtes is minimaal.

Katapult door de tijd

broodje-bakkenVan het klooster schieten we met een katapult door tijd en gaan naar de steentijd. Een lange boerderij staat iets achter het klooster. Bij de ingang zitten een paar medewerkers.

Ze dragen kleding uit die tijd en delen deeg uit waarmee de kinderen brood kunnen bakken. De medewerkers noemen zich archeotolken. Zij vertellen over de periode die ze vertegenwoordigen.

20141014_153553

Ik kijk binnen in de donkere boerderij. Het is een grote ruimte. De boerderij is erg lang en biedt ruimte aan heel veel mensen. Volgens de gids is deze lineaire bandkeramiek boerderij gebaseerd op een boerderij gevonden bij Geleen uit ca. 5300 voor Christus.

Dat is een hele tijd geleden. De boerderij is aardedonker van binnen, een vuurtje smeult. Een archeotolk blaast en het vuur laait op.

20141014_153621

De mensen leefden veel buiten en het verblijf in huis zal alleen zijn geweest als ze ertoe gedwongen werden door barre weersomstandigheden of andere situaties. Het verbaast mij dat met zo weinig licht zoveel gedaan werd. We leven nu in een wereld waar overal licht is. De angst voor het duister heeft gewonnen van het donker dat dingen verborgen houdt en geheimen verbergt.

De tocht naar de Hunebed en de bijbehorende Trechterbekerboerderij is geweldig. We stappen een paar duizend jaar over van de ene boerderij naar de andere, maar wat een beleving. Ook hier een archeotolk die alles wat ze nodig heeft om haar heupen draagt. Ze loopt op blote voeten en port het vuur aan. Onderwijl vlecht ze een mand.

20141014_120209

Bij de bronsgieterij mag Doris meeblazen met een primitieve balg om het vuur tot boven de 1000 graden te krijgen naar de temperatuur om brons te smelten. De archeotolk legt uit hoe het brons gesmolten werd. Ze vertelt hoe de mallen in kuilen in de grond werden ingegraven om het brons op te gieten. Een tijd komt tot leven bij het zien van dit alles.

Een hut verder komen we al bij het begin van de jaartelling, de tijd waarin de Germanen in Nederland leefden. De archeotolk legt uit hoe ze met hulp van een ijzer weer tot veel meer in staat waren dan de mensen in de bronstijd.

20141014_113257

Hij helpt mee je voor te stellen hoe de Romeinse legermacht indruk zal hebben gemaakt op de boeren. Een Romeinse soldaat droeg nog meer ijzer dan een koning. Een heel legioen dat voor hen verscheen, moet werkelijk intimiderend zijn geweest. Wie stuurt er zoveel koningen op ze af?

De prehistorie is een mooie tijd om bij stil te staan.

Wordt vervolgd

20141014_120545

Archeon – een reconstructie

20141014_123716Een reis naar vervlogen tijden. Een gereconstrueerde reis, dat wel. Het is altijd lastig om in de prehistorie te duiken. Er zijn namelijk geen schriftelijke documenten uit die tijd. Archeologen maken bij hun opgravingen altijd een reconstructie. Het Archeon laat die reconstructies zien. Samen met gebouwen waar vaak wat meer documentatie van is: de Romeinse tijd en de Middeleeuwen.

Inge wil al naar het archeologisch themapark sinds het geopend is in 1994 en Doris is gek op geschiedenis. Ik was een beetje huiverig. Ik zie nog de kale vlakte met de paar nep-historische gebouwen vanuit de trein als ik van Leiden naar Utrecht reed. Kan een reconstructie wel het verleden oproepen?

20141014_115913

Het zijn de laatste dagen van het jaar dat het park nog open is in deze herfstvakantie. Het is ook niet echt weer om naar een park in de open lucht te gaan, maar we wagen het toch. De regen onderweg moedigt niet echt aan. We worden ook nog eens helemaal om Alphen aan de Rijn geleid door de routebeschrijving van de website, maar we weten er te komen.

Bij de ingang valt de regen met bakken uit de hemel. Een groep pubers verspert de toegang tot de kassa. Ze staan overal, terwijl wij al betaalde kaartjes hebben. Maar we weten door de massa heen te komen en in het entreegebouw binnen te dringen. Naast de parkeerkaart kopen we ook een vermaakkaart voor Doris. Ze kan nu aan een paar activiteiten onderweg meedoen.

20141014_120222

Dan vluchten we door de regen naar het klooster. Daar is het toilet. Dat in het aangrenzende gebouw met archeologische vondsten uit Zuid-Holland ook wc’s zijn is de kassadame waarschijnlijk vergeten. We hollen door de tijd van jagers en verzamelaars heen en scheren langs de steentijd, op weg naar het Middeleeuwse klooster.

Bij het klooster raak ik in gesprek met een vrijwilliger. Hij is helaas niet in monnikenpij, de regen en het werk in de kloostertuin weerhouden hem de kleren uit het verleden aan te trekken. Hij vertelt mij over het zanggroepje waarvan hij deel uitmaakt. Ze zingen Gregoriaans. Hij laat mij een gezang zien waaruit het do-re-mi is ontstaan.

Lees verder: Katapult door de tijd