Tagarchief: alma mathijsen

Waarzegger

image

Wat ik één van de meest aangrijpende scènes in De grote goede dingen vindt, is de herinnering aan het bezoek aan de kermis. De kleine Mila gaat met haar vader naar de kermis. Ze wil heel graag naar de waarzegger, maar ze mag niet. Ze is te jong. Dan vraagt Mila aan haar vader of hij niet naar binnen wil.

Hij deed alles wat ik wilde. Terwijl ik buiten stond te wachten had ik een naar gevoel gekregen. Mijn vader moest daar weg en vlug ook, maar ik durfde hem niet te waarschuwen. (122)

Als hij naar buiten komt, merkt ze dat er iets niet goedzit. Ze vraagt hem wat de waarzegger tegen haar vader heeft gezegd:

‘Niet, dat ik een hele leuke opa ga worden.’ (122)

Na deze gebeurtenis denkt Mila dat mensen tegen haar liegen om haar te sparen. Maar pas veel later ontdekt ze dat mensen ook liegen om zichzelf te sparen. Het is een prachtig moment die zomaar in het verhaal komt. Dit soort passages geven de roman veel meerwaarde.

Alma Mathijsen De grote goede dingen Amsterdam: De bezige bij, 2014. ISBN 987 94 234 8844 6. Prijs: € 17,90. 176 pagina’s.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn derde bijdrage over De grote goede dingen van Alma Mathijsen. We lezen dit boek op vandaag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.

Losgeweekte Proust

image

De schrijver Proust is van de geur, gekoppeld aan de herinnering. In zijn grote herinneringswerk À la recherche du temps perdu ruikt een personage iets en een heel aangrijpende, intense herinnering komt boven. Het wordt vaak aangehaald in de literatuur maar ook daarbuiten. Veel schrijvers halen Proust aan voor de intense beleving van de herinnering, gekoppeld aan de zintuigen, in het bijzonder geur en smaak.

In De grote goede dingen doet Alma Mathijsen hetzelfde, maar dan omgekeerd. Ze heeft het over de geur van haar vaders vingers. Ze roken altijd naar sigaretten. Ze probeert aan de hand van die geur de herinnering van haar vader op te roepen:

Soms rook ik om aan mijn vingers te ruiken, om te herinneren. Toen ik voor de eerste keer zelf een sigaret opstak, lukte dat nog. Nu niet meer, nu ruik ik alleen de tabak, de herinnering heeft zich losgeweekt van de geur. Ik heb de herinnering te vaak opgeroepen, de rek is eruit. (29)

Hier haalt de vertelster heel mooi de ‘ruikende Proust’ aan in een poging de herinnering op te roepen. Het is zeer beperkt houdbaar, merkt ze. Elke sigaret die ze rook om haar dichter bij haar vader te brengen, brengt hem juist verder van haar weg. Ze kan haar vader niet eindeloos naar zich toehalen. Hij is er niet meer.

De eindeloos herhaalde herinnering, het ophalen van de oude verhalen, halen hem niet meer dichterbij, maar verder weg. Een confronterende constatering. Hetzelfde effect heeft de vondst van de violofoon zelf ook. Het mag dan wel het instrument zijn waar haar vader heel mooi op speelde. Het draait in De grote goede dingen om de zoektocht naar het verleden. Niet om de voorwerpen. Die zijn beperkt houdbaar. Dat is afscheid nemen.

Alma Mathijsen De grote goede dingen Amsterdam: De bezige bij, 2014. ISBN 987 94 234 8844 6. Prijs: € 17,90. 176 pagina’s.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn tweede bijdrage over De grote goede dingen van Alma Mathijsen. We lezen dit boek op vandaag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.

Violofoon

image

De cover van Alma Mathijsens roman De grote goede dingen laat een violofoon zien. De foto is gespiegeld waarbij de strijkstokken evenwijdig aan elkaar lopen. De verantwoording vertelt dat het een fragment van een foto van Hub. Mathijsen met violofoon is.

Aan de hand van de violofoon zoekt hoofdpersoon Mila naar haar overleden vader is De grote goede dingen. Samen met Don, de beste vriend van haar vader, reist ze naar de plekken uit het verleden van haar vader. Ze zijn op zoek naar zijn violofoon, een instrument uit de jaren ’20. Mila’s vader Just kon dit instrument fenomenaal bespelen. Of zoals Don het vertelt:

‘Een violofoon heeft een grammofoontoeter in plaats van een klankkast, dat geluid gaat één richting op. Het klinkt als een viool die pijn lijdt. Je vader kon dat geluid optillen. Uitdragen totdat het meer werd dan alleen die toeter.’ (27)

Het is een zoektocht naar een instrument. Kort na de begrafenis van haar vader is de violofoon meegenomen door een lid uit de muziekgroep waarvan hij deel uitmaakte. Het instrument is niet meer in Nederland, niet in Duitsland en uiteindelijk moeten ze afreizen naar Israël om het te vinden bij het medelid van het muziekgezelschap.

Maar draait het om het vinden van die violofoon? De reis is symbolisch. Onderweg denkt Mila vaak aan haar overleden vader. Ze zoekt de antwoorden op zijn vroege dood. Hij dronk en rookte zich dood. Waarom wil je dan eigenlijk een kind op de wereld zetten? Ze probeert de man te begrijpen en vermengt haar eigen herinneringen aan hem met de herinneringen die Don heeft.

Daarbij ondergaat ze ook een deel van zijn levenswijze. Zo bedrinkt ze zich zelf ook op een avond en voelt hoe de dronkenschap haar verdooft. Het brengt haar opnieuw ellende. Alsof haar moeder het voorvoelt aan de telefoon met de opmerking: ‘wees voorzichtig. Goed terugkomen.’

Afscheid nemen doet pijn. De herinnering een plek geven. Het boek is een mooi eerbetoon aan de liefde voor een vader. De rol die de moeder van de vertelster speelt is minstens even mooi. Ze vormt het evenwicht tegenover die losbandige vader. Het verhaal maakt zich daarmee los van een zoektocht naar een muziekinstrument. Het lijkt meer een zoektocht naar de vertelster Mila zelf. En ze vindt veel onderweg.

Alma Mathijsen De grote goede dingen Amsterdam: De bezige bij, 2014. ISBN 987 94 234 8844 6. Prijs: € 17,90. 176 pagina’s.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over De grote goede dingen van Alma Mathijsen. We lezen dit boek op vandaag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nlLees de bijdragen van anderen in de reacties.