Categoriearchief: vrouw

Anticonceptie – Anna Karenina herlezen (6 – deel 2)

Een stuk in het verhaal van deel 6 valt wel heel sterk op. Het gedeelte over de anticonceptie. Anna Karenina meent dat ze geen kinderen meer zal krijgen. Het staat er in mijn ogen nogal raadselachtig met de vele puntjes. De enige plek in de Anna Karenina. Voor de 19e eeuwse lezer, zou het onomwonden duidelijk zijn.

Vele puntjes

Zeker met de vele puntjes erbij, waarbij je als lezer niet te weten komt wat Anna aan haar schoonzusje vertelt. Het doet de schellen van de ogen van Dolly vallen. Het heeft grote betekenis voor haar, haar wereldbeeld verandert er zelfs door:

Opeens begreep ze hoe het kwam dat er zoveel gezinnen waren met maar een of twee kinderen. Deze openbaring riep een afgrond van gedachten, overwegingen en tegenstrijdige emoties bij haar op, waardoor ze niets kon zeggen en Anna alleen maar aan kon staren, met grote ogen, verbijsterd. (787)

De oplossing is dus veel eenvoudiger dan zij tot nog toe altijd dacht. Het bezoek aan Anna grijpt Dolly om nog iets anders aan. Het brengt haar bij haar eigen huwelijk, waarnaar de eerste zin van deze roman verwijst. Dat van een ongelukkig gezin dat op zijn eigen manier ongelukkig is.

Tij keren?

Dolly ziet eigenlijk geen kans om het tij te keren. Haar man Stiva Oblonski gaat nog steeds vreemd. Niet meer met het meisje waarmee ze hem betrapte, maar weer met een ander meisje. De lezer was er even getuige van bij de boer tijdens het jachtpartijtje met Ljovin.

Als de mannen terugkomen van de jacht, staat er de veelzeggende zin, dat het jammer is dat vrouwen zoiets genoeglijks wordt onthouden als de jacht. En al het andere, denk je er als lezer van deze tijd onmiddellijk bij.

Lev Tolstoi: Anna Karenina. Vertaald uit het Russisch door Hans Boland. Amsterdam: Athenaeum, 2018 [2017]. ISBN: 9789025307943. 1024 pagina’s. Prijs: € 41,99.
Bestel.

Rolpatronen – Tiny House Farm

Bij het voornemen om in de Tiny House Farm te stappen, hebben we afgesproken dat Inge alle zaken regelt. Tot nog toe lukt dat heel aardig. Zo heeft ze alle stukken voor de hypotheekaanvraag geleverd, een makelaar uitgezocht en heel veel andere rompslomp afgewikkeld met de gemeente, de bouwer en veel andere instanties waarmee we te maken hebben.

Zo hebben we vorige week dinsdag eindelijk de koopovereenkomst voor de gemeente kunnen ondertekenen en zijn we een paar dagen later gebeld voor een afspraak om de akte laten passeren bij de notaris.

Wat daarbij opvalt is dat officiële instanties altijd de neiging hebben om de man van het echtpaar te bellen. Zowel door de gemeente als door de notaris ben ik gebeld.

Blijkbaar zijn het vastgeroeste patronen dat bij officiële dingen in eerste instantie de man wordt gebeld. Terwijl in allebei de gevallen de contactgegevens van Inge als eerste vermeld staan.

Van die dingen die je ontdekt als je bezig bent met een huis. Alle officiële dingen lijken dan opeens via de man te moeteb gaan, terwijl ik denk dat dit helemaal niet nodig is. Maar goed, volhouden dus en wie weet help ik de maatschappij een stapje verder met dit vooroordeel.

Niet elke man heeft het thuis voor het zeggen.

Bloed met bloed: Divina Commedia: Louteringsberg: Canto 25b

De dichter Statius geeft een verhandeling hoe de zielen hier in dit deel van de Louteringsberg toch kunnen vermageren. Het begint met de seksualiteit. De Latijnse dichter stelt dat het bloed van de man transformeert in sperma, waarna het bij de vrouw binnenkomt.

Er heerst best een bepaalde schaamte over seks, waar Statius niet gedetailleerd over spreekt. Hij stelt dat je beter over die dingen kunt zwijgen in plaats van te spreken. Zeker is dat het sperma wordt opgenomen in het bloed van de vrouw. Volgens Statius doordat het sperma van de man verandert in bloed en mengt met het bloed van de vrouw. Daaruit komt de nieuwe mens voort.

Bloed heeft duidelijk een mythische waarde voor de middeleeuwer, maar de verteller legt de weg van de mens verder uit. Na zijn dood, als Lachesis geen vlas meer heeft om te spinnen, stelt Statius, dan begint de fase van de onstoffelijkheid. Door die onstoffelijkheid kun je vermageren terwijl je als ziel geen eten nodig hebt.

En even als de lucht, van regen zwanger,
Door dat ze ‘t licht, haar vreemd, in zich weêrkaatst,
Met onderscheiden kleur zich toont gesierd:

Zóó vormt zich ook de lucht in haar nabijheid
Tot die gedaant, waar zich de ziel in afdrukt
Naar aard en kracht, waar zij zich ook bevindt.

Alsdan geheel en al de vlam gelijkend,
Die ‘t vuur steeds volgt, waar ‘t zich ook moog bewegen,
Zoo volgt de nieuwe vorm ook steeds den geest.

Vandaar nu heeft de ziel haar zichtbaar deel
Dat schim genoemd wordt, waar zij iedren zin
Een werktuig, mede zichtbaar, in verschaft.

Vandaar dat wij nog spreken, dat wij lachen,
Of tranen storten en de zuchten slaken,
DIe ge op den Berg wis zult vernomen hebben. (vs 91 – 105; vert. Kok)

Het lijkt of de Latijnse dichter Statius hier een vergelijking maakt met de werking van de regenboog. Heel expliciet is zijn vergelijking niet, maar je zou hem zo kunnen maken.

De zielen die hier rondlopen gedragen zich doordat de atmosfeer zo is. Je kunt ze zien doordat ze de lucht om zich heen vorm geven, de vorm van een menselijk lichaam. Maar in feite kun je er doorheen lopen, want ze zijn lucht.

Een prachtige uitleg die Statius hier geeft. We krijgen even een inkijkje in de gedachtenwereld van de middeleeuwer. Dat Dante en zijn 2 begeleiders ondertussen langs een gapende afgrond lopen, brengt je weer terug in het verhaal. Net als de mededeling van Vergilius: kijk goed uit, want een verkeerde stap is zo gezet!

Gedichten rond Canto 23

Lees meer op wolkenhemel.blogspot.nl

Literatuur
De hier gebruikte vertaling is van A.S. Kok uit 1863-1864. Er zijn vele vertalingen van Dantes meesterwerk in het Nederlands verschenen.

Walgelijk dik

image

In de roman De ochtendgave van A.F.Th. van der Heijden ontmoet Caspar Sonmans 6 jaar na de huwelijksnacht zijn vrouw Sara in de kamer van de Franse ambassadeur Ezechiël Caloyanni, markies van Lavandes. Caspar heeft een raadselachtig briefje ontvangen van de ambassadeur waarin hij schrijft dat de secretaris de betaalde boetes omdat zijn vrouw niet thuis was, terugkrijgt.

In de diplomatenkamer staat achter het gordijn niet de ambassadeur zoals hij verwacht, maar zijn vrouw:

Ze was het, en ze was het niet. Haar lichaam kwam me ronder en vleziger voor dan ik me herinnerde, maar dat kon aan de kledinglagen liggen. (170)

Haar donkere haar is vaalblond, volgens Sara met hulp van de kamenierster:

‘Ik laat haar emmers licht bier drinken, dat ze dan weer uitplast… om mijn haar te bleken. Blond voor blond, noemen we dat. Het riekt wel, door de mout.’ Sara grinnikte. ‘De juffer klaagt dat ze zo aankomt van al dat bier.’ (172)

Hier past Van der Heijden een mooi staaltje weetjes uit de geschiedenis in zijn roman. Hoe blondeerde men in de 17e eeuw het haar: met de plas van bier. De laatste opmerking is natuurlijk 21e eeuwse humor in een roman die speelt in de 17e eeuw.

Caspar ziet dat zijn vrouw is voller geworden. Hij vindt het weelderige vlees mooi. Ze zijn in gesprek over de situatie, de geboorte van hun kind, Etienne die op een dag voor zijn deur stond en die Sara bij hem heeft laten afleveren. Ze vindt dat hun zoon door hem moet worden opgevoed. Een bijzonder verhaal.

Tot haar nieuwe postuur onderwerp van gesprek wordt. Ze probeert de trouwjurk aan te trekken omdat ze iets minder opvallends zoekt voor de ontsnapping. A.F.Th. van der Heijden weet Sara als een typisch hedendaagse vrouw te laten spreken over haar nieuwe figuur.

De stof viel niet langer ruim en soepel over haar boezem en heupen: ze moest zich er echt in wringen.
‘Ik ben walgelijk dik geworden.’
‘Rijper.’
‘Zie je wel, je vindt me een vetzak.’ Ze stond met een boos gezicht voor de spiegel te draaien. (196)

Net als de eerdere grap over de kamenierster zou een vrouw in 1678 nooit zoiets over zichzelf zeggen. Hier sijpelt de 21e eeuw in het verhaal. Niet erg, vooral erg grappig hoe een historische roman ook veel verteld over de tijd waarin we nu leven.

Het is het spel dat A.F.Th. van der Heijden speelt met zijn personages, het verhaal en met de lezer. Een verrukkelijk spel. Het spel van een schrijver van formaat. Dat maakt ook dat De ochtendgave een roman is om van te genieten.

A.F.Th. van der Heijden: De ochtendgave. Roman. Amsterdam: De bezige bij, 2015. ISBN: 978 90 234 5776 3. 304 pagina’s. Prijs: € 23.90. Bestel

Dik, druk en dronken

image

Een vrouw die zichzelf is kwijtgeraakt en weer op zoek gaat naar zichzelf. Dat is Dik, druk en dronken. Een driedubbele D om aan te duiden dat het de hoofdpersoon teveel wordt. Haar hele leven heeft Janine zichzelf aan de kant geschoven. Eerst voor haar zwemmende broer en later voor de carrière voor haar man, die architect is.

Dan gaat het niet meer. Ze vlucht letterlijk het huis uit. Ze past haar broek niet meer, voelt zich waanzinnig dik en krijgt het niet meer voor elkaar om haar rol als moeder en vrouw op zich te nemen. Ze heeft nooit meer aan zichzelf gedacht, alleen gegeven en heeft heel haar leven in dienst gesteld voor anderen. Het gaat niet meer.

Ze stapt uit de hectiek, vraagt haar man Bram om een beetje begrip en rijdt naar het strand van Scheveningen. Ze overnacht er en ontmoet er een jeugdvriend Marcel van wie ze hoort dat hij heimelijk verliefd op haar was. Ze zag het niet.

Ik hield van hem, bedenk ik nu, in een tijd dat ik nog niet wist wat liefde was. En nu hou ik opnieuw van hem. De situatie is misschien onwennig, maar hij is dat zeker niet. Ongelooflijk hoe snel je weer vertrouwd bent met een oude vriend. Alsof al die jaren niet zijn verstreken. Alsof we gewoon elke week trouw naar toneelles zijn gegaan en nog altijd samen scènes doen. (123)

In gesprek met hem ontdekt Janine wel dat hij doet wat hij altijd wilde doen. Al is zijn leven net zo goed vastgelopen. Hij wil niet teveel werken om zijn kinderen ook te zien opgroeien, terwijl zijn vrouw hem te laks noemt. Het tegenovergestelde van Janine, die juist alle tijd van de wereld heeft voor haar kinderen, terwijl haar man voor het inkomen zorgt.

Een eigentijds dilemma waar vooral veel vrouwen mee worstelen. Doe ik wat ik altijd had willen doen en mijn relatie: is er nog iets intiems in te vinden. Waarom is alles een verplichting geworden. Janine weet op een verrassende manier het leven weer naar zich toe te trekken door te gaan doen wat ze altijd had willen doen. Daarbij accepteert ze wie ze is, dik, druk en dronken. Ze laat zich niet meer het leven dicteren door anderen, maar leeft.

Daarbij blijf ik wel zitten met een boeiende vraag: wat ze wil gaan doen, vraagt wel een enorme hoeveelheid werk en energie. Vindt ze daarmee de rust die ze aan het begin van de roman zoekt?

Nanda Roep: Dik, druk en dronken. Apeldoorn: Uitgeverij Nanda, 2015. ISBN: 978 94 90983 35 2. 276 pagina’s. Prijs: € 19,90. Bestel

De roman Nora van Colm Tóibin

image

Een intrigerend boek is de roman Nora van de Ierse schrijver Colm Tóibin. Het verhaal van de weduwe Nora speelt zich af in het Ierland van de jaren ’60. De verteller valt meteen met de deur in huis. Nora verkoopt het geliefde vakantiehuisje in Blackwater. Haar 2 zoons en 2 dochters vinden het jammer, maar ze beseffen dat ze sinds de dood van hun vader Maurice krapper bij kas zitten.

Daarna volgt het verhaal over rouw en verdriet, terwijl de spanningen tussen protestanten en katholieken toenemen in Ierland. De verteller weet het verhaal mooi met de geschiedenis van de 20e eeuw te vermengen. Zo spelen de onlusten in Dublin een rol, net als de landing op de maan. Het geeft de roman een mooie dimensie.

Het zijn de worstelingen van een jonge weduwe met 2 oudere dochters en 2 jongere zoons. Ze merkt dat vooral haar zoons veel moeite hebben met het verlies van hun vader. Daarbij worstelt ze ook met haar eigen verdriet. Dat ze overal geconfronteerd worden met hun overleden vader, lijkt ze vooral pijn te doen. Iedereen heeft het erover en snoert het onderwerp aan als iets even anders loopt. Die confrontatie vinden ze moeilijk. Zeker als ze ontdekt dat haar oudste zoon Donal haar jongste zoon Conor pest. Het is ook heel lastig om te werken en daarmee pas aan het einde van de middag thuis te zijn. De jongens zitten te lang alleen thuis, concludeert ze:

Ze maakte zich een voorstelling van het huis, van hoe vreemd vervuld van afwezigheid het moest zijn. Ze besefte dat de veranderingen in hun leven nu normaal voor hen leken. Ze speurden niet zoals zij in elke situatie, op elk moment, naar tekenen van wat er ontbrak of van wat er had kunnen zijn. De dood van hun vader was opgenomen in een deel van hen waarvan de jongens zich niet bewust waren, voorzover zij kon uitmaken. (144/145)

Nora krijgt veel hulp en kracht uit het dorp waarin ze woont. Veel mensen steunen haar omdat ze het aan zichzelf beloofd hebben en zich aan hun belofte willen houden. Daarnaast krijgt ze ook nieuwe vrienden. Haar vrienden en de kennismaking met klassieke muziek helpt haar door deze zware tijd heen. Met hun hulp krijgt ze een baan, ontdekt de muziek en gaat ze nieuwe vriendschappen aan.

Het lastige in het verhaal vormt wel de opvoeding van de 2 jongens. Lijken de oudste dochters Fiona en Aine zich goed te redden, haar zoons Conor en Donal hebben het veel moeilijker om het leven op te pakken na de dood van hun vader. In Nora weet de verteller heel treffend de opvoeding van de 2 jongens te pakken. Er is sprake van een ontwikkelingsgang waarbij iedereen zijn eigen draai vindt. Al is het niet altijd naar de zin van Nora.

Ze heeft een sterke mening, maar weet hem vaak voor zich te houden. De roman laat daarmee vooral het proces van loslaten zien.

Colm Tóibin: Nora. Oorspronkelijke titel: Nora Webster. Uit het Engels vertaald door Anneke Bok. Breda: De Geus, 2015. ISBN: 978 90 445 3457 3. 378 pagina’s. Prijs: € 22,95. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn tweede bijdrage over Nora van Colm Tóibín. We lazen dit boek op 30 december bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.