Categoriearchief: vliegtuig

Vliegveld Twente – #fietsvakantie

Een bijzondere wereld is het gedeelte van Twente waar de oude vliegbasis Twente lag. Ik herinner mij het protest toen dit vliegveld weg moest. Er zijn nog alternatieven bestudeerd om er een vliegveld voor burgerluchtvaart van te maken. Het is mislukt en veel mensen waren er rouwig om.

Waarom? De vliegtuigen die hier vlogen, maakten een verschrikkelijk kabaal. Om over de uitstoot van vieze stoffen maar te zwijgen. Nu is het hier heerlijk stil en wordt het voormalige vliegveld omgebouwd tot natuurgebied. Meer geluk kun je niet hebben. Ik herinner mij het kabaal van de F16’s die bij Soesterberg vlogen. Met de rust die er nu heerst is het bijna niet meer voor te stellen.

Wij genieten van de bossen waar we doorheen fietsen en zo ook op heel geheime plekjes komen. De wachthuisjes langs de weg, waar vroeger dienstplichtigen de wacht hielden, zijn nu leeg. Een enkele bezoeker waagt zich eraan om te gaan kijken. Wij fietsen door over het mooie fietspad in de richting van Oldenzaal.

Alles nog een beetje onwennig, dwars over de landingsbanen en langs de grote hangars. Alles om de Russen buiten te houden. Nu is het hier heerlijk rustig en hoop dat alle dagjesmensen die hier nu fietsen ook dat gevoel hebben. Wat een fantastisch besluit om dit herrieterrein weer terug te geven aan de natuur.

De verborgen impact

img_20160811_202320.jpgBewust leven vraagt ook om bewust met energie bezig te zijn. Uit de bibliotheek heb ik het boek De verbogen impact, Alles wat je wilt weten én kunt doen om eco-neutraal te leven van Babette Porcelijn meegenomen. Het boek vertelt alles wat we eigenlijk best weten, maar doet het op een onthullende manier.

Porcelijn verdeelt namelijk de impact in wat je ziet aan vervuiling en belasting van het milieu. Dat is een kwart. Het grootste deel van de impact zie je namelijk niet. Dat is de verborgen impact die Babette Porcelijn op 74 procent schat.

Verborgen impact zijn uitstoot van broeikasgassen die je niet ziet, landgebruik en ontbossing, en verschillende soorten vervuiling zoals gebruik van gif of andere milieubelastende middelen.

In de top 10 van de grootste impacts in ons dagelijks leven staan spullen, vlees en wonen. Daarna volgen de dingen waar ik mij vaak druk om maak: de auto (4) en vliegen (6). Gelukkig vertelt Babette Porcelijn dat vliegen misschien op de 6e plek staat. Dit is een gemiddelde. Iemand die een reis naar Australië of China maakt, zal vliegen meteen naar de 1e plek in de top 10 brengen. Bij een minder verre afstand, komt vliegen ook snel boven die 6e plaats.

Babette Porcelijn vergelijkt vliegen niet met autorijden zoals veel vliegmaatschappijen doen. Zij doen net alsof je naar Bali ook met de auto kunt rijden, terwijl niemand dat doet. De impact berekent ze door te kijken naar de reistijd. De trein is hier echt het schoonste alternatief van de snelle vervoermiddelen. Al blijft de fiets het schoonste (wel de fiets met trappers) daar kost 6,5 uur reizen geen enkele boom, de trein 8, de auto 17 en het vliegtuig 130 bomen.

De top 10 is dus voor ieder individu anders. Dat geldt ook voor autorijden. Bij een grootverbruiker die 45.000 kilometer per jaar rijdt, komt de impact van de auto snel op de 1e plek in de top 10. In haar boek merkt ze op dat autorijden veel energie kost.

Ze vergelijkt elektrisch rijden met rijden op fossiele brandstoffen. Elektrisch rijden kost ook best veel energie, maar de impact hiervan verdwijnt voor een groot gedeelte uit ons zicht. Het maken van een elektrische auto heeft meer impact dan het maken van een auto op fossiele brandstof.

De fabricage van de batterijen en andere onderdelen heeft grote impact. Daarbij is het ook heel belangrijk hoe de auto opgeladen wordt. Is het op zonne-energie of komt de stroom uit een kolencentrale? Dat maakt gigantisch uit.

Babette Porcelijn: De verborgen impact, Alles wat je wilt weten én wat je kunt doen om eco-neutraal te leven. Amsterdam: Think big act now, 2016. ISBN: 978 90 8251 0201. 202 pagina’s. Prijs: € 22,50.

Bommenwerper

image

Een oud-collega van de krant benaderde mij een tijdje terug om een bijdrage te leveren aan een boek over de Tweede Wereldoorlog in Delden. In het laatste halfjaar bij de Tubantia schreef ik over een bijzondere operatie: de berging van een Britse bommenwerper.

In een weiland bij Bentelo was de Britse bommenwerper van het type Short Shirling MK 1. Het toestel was in de nacht van 27 op 28 augustus 1942 op weg naar het Duitse Kassel. Naast de 7 bemanningsleden waren ook 4 grote bommen aan boord, zogeheten 1900 ponders.

Voor het boek schrijf ik over het voorval zelf en de nasleep, waaronder de berging van het vliegtuig en de begrafenis van de bemanningsleden. Meer dan 60 jaar na de gebeurtenis is het toestel geborgen. Het leverde veel gesprekken op in het dorp en bij ons op de krantenredactie.

Een deel van de gebeurtenissen mocht ik vastleggen voor de krant. Het leverde mooie verhalen op, 60 jaar na de bevrijding. Volgend jaar is het alweer 70 jaar geleden dat Nederland bevrijd werd. Daarom verschijnt er weer een boek over een oorlog die eindeloos te boek gesteld is.

Het schrijven van mijn bijdrage voor het boek roept de herinnering van de berging weer op. Dat ik daar in het drassige veld bij de burgemeester stond te luisteren naar de vondsten. Of de momenten dat mensen uit de buurt mochten kijken en hun verhalen vertelden. Ik luisterde en schreef.

Ik zal nooit vergeten hoe ik ooggetuigen sprak. Zij vertelden over het ongeluk alsof het een dag eerder was gebeurd. Wat een prachtige kans dat ik het weer mag opschrijven.

Reizen door de tijd

image
Vliegen is voor Paul Theroux reizen door de tijd

Paul Theroux ziet vliegen niet als de ultieme vorm van reizen. Ik ben het van harte met hem eens. Ik heb tot nog toe één keer gevlogen in mijn leven. Dat was op mijn huwelijksreis naar Barcelona. We vertrokken ’s morgens vroeg om op tijd op Schiphol te zijn. We moesten uren wachten op het vliegveld en kwamen iets na het middaguur in Barcelona aan. Ineens ben je daar. De temperatuur, de atmosfeer. Alles is anders dan toen je vertrok.

Het was maar een klein stukje en viel niet eens buiten de tijdgrens, maar het verschil was groot. De reis zelf vormt een belangrijk onderdeel bij het reizen. Dat leek door het vliegen grotendeels te vervliegen. Het vliegen zelf vond ik niet zo bijzonder en alles wat erom heen speelde, zag ik als een langdradige vorm van wachten. Op stoeltjes in die grote hallen van de luchthaven.

Paul Theroux ervaart hetzelfde als hij vliegt. Aan het begin van De oude Patagonië-expres gaat hij hier op in. Het vliegen heeft de reisliteratuur ‘armetierig’ gemaakt, schrijft hij. Over de reis valt weinig meer te schrijven dan de lappendeken die de vliegende reiziger onder zich ziet voorbijtrekken. Of geweeklaag over vliegzones en een jetlag. Om over de landing maar te zwijgen:

‘Wanneer ik land in een vliegtuig, klopt mijn hart in mijn keel; ik vraag me af – en denkt iedereen dat niet? – of we zullen neerstorten. Mijn leven flitst voorbij, een kleine keuze uit povere en zielige onbenulligheden. Dan vertelt een stem mij dat ik moet blijven zitten tot het vliegtuig geheel tot stilstand is gekomen; en wanneer we geland zijn, barst uit de luidsprekers de orkestversie van Moon River. (14/15)

Over de reis zelf valt weinig te zeggen. De vliegtuigpassagier is vooral een reiziger door de tijd. ‘De tijd wordt ingetrokken of op zijn minst scheefgetrokken: hij vertrekt uit de ene tijdzone inen komt in de andere weer naar buiten.’ (15) Zijn geest is niet ingesteld op de vliegteis, maar op de bestemming. Het reizen is slechts een bijkomstigheid.

Het reizen per trein is voor Paul Theroux de ultieme reisvorm. Hij ontmoet andere mensen, het reistempo is goed te overzien. Het raampje geldt als oriëntatiepunt. Als hij in de laatste trein, vlakbij de eindbesteming Esquel zit, schrijft hij dit: ‘Een van de fijne dingen van het reizen per trein is dat je weet waar je bent door uit het raam te kijken. Er zijn geen bordjes nodig. Een heuvel, een rivier, een weiland – oriëntatiepunten vertellen waar je bent.’ (414)

Meer lezen

Lees mijn andere blogs over De Oude Patagonië-expres van Paul Theroux:

Close up en vliegtuigstrepen

De zon houdt zich nog schuil achter de boom
Een close-up van het vertrouwde beeld levert soms een ander beeld op. Het fototoestel ziet het dagelijkse toneelstuk dat hier achter het huizenblok opzij wordt uitgevoerd, toch anders.

De zon trekt al iets verder naar beneden

Een vliegtuig bemoeit zich met het plaatje en trekt zelf een lijn door het beeld. Hij valt zelfs mooi in verhouding met de wolk eronder.

Mooie rode gloed en een vliegtuig die een lijn door het plaatje trekt

Het dichterbij halen van de scherming brengt zelfs andere kleuren dan wanneer de foto grof genomen wordt.

Zelfde standpunt, maar dan groothoeklens, de camera neemt heel andere kleuren op

Vliegtuigstrepen

De zonsondergang op de camping is een andere zonsondergang dan thuis. Op Westerholt kijken we tegen een bosrand aan en zien een mooie kleurenpracht vlak boven de bomen verschijnen. Vanuit de caravan, of staande op het grasveld voor de caravan kun je dan lange tijd genieten van het verschuiven van de kleuren en de overgang van licht naar duisternis.

Strepen krassen

Ik keek zaterdagavond zo eens naar de lucht. In de hemel krasten vliegtuigen hun strepen. Een vliegtuig stootte een zwarte streep achter zich aan van condens en uitlaatgassen. Ik hoorde het vliegtuig hoog boven mij vliegen. Zo stil was het om mij heen, dat ik dit geluid kon horen.

Strepen trekken

Een vreemd idee dat een week geleden geen enkele streep boven ons werd getrokken. Het zorgde voor een serene rust boven ons, maar bezorgde menig mens een sneller kloppend hart en veel onrust. Van m’n vliegtuig vliegt niet, ik zit al 5 dagen aan de broodjes kaas en ik moet op een veldbed slapen, tot aan de kreet ‘ik wil naar huis’.

Dikke strepen

Nu vlogen ze weer en maakten strepen dikker dan ooit. De motoren hoorde ik gaan. Ik kon net het vliegtuig ontwaren en besefte dat het voorbij was. We vliegen weer en het vliegverkeer is weer op gang. Geen vulkaan kan meer roet in het eten gooien.