Categoriearchief: schilderen

Willink in Ruurlo

De schilder Willink. Ik ben getroffen door zijn schilderijen. Vooral van het realisme dat geen realisme is. Het is een samengestelde compositie van donkere luchten, vergezichten en naakte beelden. Een vermenging van Griekse oudheid met de hedendaagse werkelijkheid. Weergegeven alsof het foto’s zijn.

Klassiek beeld en wolkenluchten bij Willink

Indrukwekkende luchten

Ik ben een bewonderaar. Zeker ook door de indrukwekkende luchten die hij afbeeldt op zijn schilderijen. Elke lucht heeft een spanning. Het lijkt wel of er geen eind aan komt, zoals de hemel de sfeer van het schilderij uitdrukking geeft. Heel treffend en pakkend. Het laat je niet meer los.

Neem het schilderij van de parachutisten. De hemel neemt de hemelbestormers mee naar beneden op de vleugels van de regen. Alles glijdt naar beneden, het lijkt daarmee bijna op een waterval die je naar beneden ziet komen. Heel trefzeker en vergankelijk.

Of de klassieke beeldengalerij die er staat tegen de achtergrond van een donkere hemel. Het zonlicht op het beeld, de lucht erachter bijna groen en heel dynamisch. Het landschap, waartussen ineens de herkenbare torens van de Mozes en Aaronkerk opduiken. Helemaal uit zijn habitat, bakermat van de stad, maar in het schilderij een heel nieuwe dimensie gevend. Staat links de boom, eenzaam als tegenhanger van de Griekse beeldengalerij.

Kasteel Ruurlo herbergt een belangrijke collectie van Carel Willink

Collectie Willink in Kasteel Ruurlo

Wat een prachtige collectie is er verzameld in Kasteel Ruurlo. Een indrukwekkend gebouw, waarvan het trappenhuis bekend is van de televisieserie De Zevensprong. De vele bouwperiodes hebben het tot een mooi kasteel gemaakt. Zeker ook met de vernieuwing van de lange glazen brug die leidt naar de ingang. Net als de prachtige entree, waarin ook een nieuwe trap is gemaakt.

De inrichting van het gebouw met de donkere wanden in grijs en groen, waartegen de schilderijen van Willink mooi aftekenen. Gelukkig ook geen overdaad aan schilderijen. Hiermee krijg je goed de kans om de aandacht aan het schilderij te geven die het verdient.

Jurken van Fong-Leng

Erg mooi zijn de tentoongestelde jurken. In 1 zaal, staan er 4 opgesteld. Wat een fraaie jurken van Fong-Leng, gedragen door Mathilde Willink! Het meest getroffen ben ik door de drakenmantel. Wat een prachtig werk is dit. Een heus kunstwerk, de doorgetrokken schubben over de mouwen. En de vuurspuwende bekken van de draken. Samen met de intens paarse kleur, steekt deze jurk boven alles uit.

Detail paradijsvogeljurk Fong-LengDat geldt wat mij betreft ook voor de paradijsvogels, die in de gelijknamige jurk overal opduiken. De kleurrijke vogels, springen er echt uit. Wat een gaaf kledingstuk. Je zou wensen dat je ook mensen in deze kleding zou zien. Ik vind het heel mooi.

De jurk in de ruimte ernaast, stelt een beetje teleur. Ook omdat het zo’n kleurrijke jurk is op het schilderij van Willink. De zilverkleurige luipaardmantel op het schilderij is veel kleurrijker dan de jurk die in de zaal hangt. Het blijkt om een 2e exemplaar te gaan van Fong-Leng, een reproductie uit 1997 van het origineel. Minder indrukwekkend, maar het origineel hangt in het Amsterdams Museum. Zo zie je dat de jurken van Fong-Leng niet zijn na te maken, zelfs niet door haarzelf.

Kunstenaar Carel Willink

De collectie in Ruurlo geeft een prachtig beeld van Carel Willink. Je doorloopt zijn hele bestaan als kunstenaar. Van het abstracte werk uit zijn jonge jaren, beïnvloed door abstracte schilders. Later, in de loop van de jaren 1930 gaat hij over tot realistische schilderijen. Er staan mooie voorbeelden hiervan in het museum. Een berglandschap waarin vooraan 2 mannen met elkaar op de vuist gaan. Of een Alpenachtig schilderij dat alle schakeringen herbergt van wit naar grijs – en alles wat er tussen ligt.

Allemaal werken waar je eigenlijk langer naar zou willen kijken. Zou dus niet misstaan om er nog een keer heen te gaan. Dan rijden we meteen langs Gorssel, waar een nog veel grotere collectie van andere realisten te zien is. Uit dezelfde collectie van Hans Melchers. Daar kun je nog 10 andere werken van Willink zien, waaronder het beroemde schilderij De Zeppelin uit 1933. In het kasteel Ruurlo zie je de tegenhanger van dit schilderij in Straat met standbeeld. Eigenlijk nog indrukwekkender omdat het een bijna lege straat is op klaarlichte dag.

In de verte zie je 2 wandelaars en het standbeeld. Deze compositie met het felle zonlicht op straat, tegen de dreigende wolkenlucht, geeft het schilderij een unheimisch gevoel. Je kunt het niet duiden. Later is dit door liefhebbers getypeerd als het voorvoelen van de Tweede Wereldoorlog, wat Willink terecht wegwuifde. Het is namelijk veel meer. Het typeert de kunst van Willink en die mag je niet zomaar aan een tijdgeest wijten.

Willinks laatste schilderij met uiteraard luchten en klassieke beelden

Bijna geen roze huis meer – Tiny House Farm

De muren moeten de definitieve verflaag krijgen. Dat vraagt om een goede kwaliteit van verf. Het merk Jotun schijnt de beste deklaag te hebben, Jotun Demidekk. Om te voorkomen dat we elk jaar moeten schilderen, tasten we dit jaar diep in de buidel. Daarom is er nu een grondige schilderbeurt aan de gang.

Alleen een probleem: ze kennen de kleurcode van ons huis niet. De RAL-code die we hebben van ons huisje 4003 (heidepaars), is niet te maken voor Jotun. Paniek natuurlijk, want we willen wel het mooie, roze kleurtje houden die we nu hebben.

Roze baken

Misschien is niet iedereen enthousiast over de kleur van ons huis, maar het is wel een baken geworden in een wereld vol zwarte en bruine huizen. Een andere kleur kiezen dan het roze dat het nu is, is geen optie voor ons. Wat nu?

We krijgen vanuit de groothandel te horen dat het onmogelijk is om ons huisje in een roze kleur te geven. We moeten een Jotun-nummer zien te achterhalen. Bijna niet te vinden. Daarom bellen met de importeur Norway Coatings om te weten te komen welke kleuren Jotun hanteert. Kan er een roze gemengd worden?

De schilder is gaan mengen, maar dat levert een veel te lichtroze kleur op. Ik denk dat een zonnige dag genoeg is om die diepe kleur die ons huisje nu heeft, gelijk wit wordt. Afgekeurd. Wat nu?

Kleurenwaaier

We speuren op internet naar de kleurenwaaier, maar mogen van de groothandel gelukkig ook de kleurenwaaier lenen. Als de schilder de waaier bij het hout houdt, komt daar de nieuwe kleur. In de NCS-kleuren die Jotun hanteert, is het de code: S1060-R30B. Vrijwel hetzelfde, maar wel een speurtocht.

Nu hopen dat het straks hetzelfde uitpakt als de verf tegen de muren gaat. Ik ben heel benieuwd hoe roze ons roze huisje straks nog is.

De Lairesse in Rijksmuseum Twenthe

Het Rijksmuseum Twenthe in Enschede. Het staat al lange tijd op mijn lijstje. Ik woonde er niet zo ver vandaan, in Almelo. Later op de camping bij Delden bezocht ik het museum evenmin. Deze week bezoeken we voor het eerst het grote museum in Twente. Het bezit een mooie collectie en biedt eveneens mooie wisseltentoonstellingen.

De orgelluiken van het Westerkerk-orgel in Amsterdam wilde ik wel van dichtbij zien, daarom bezoeken we de expositie “Eindelijk! De Lairesse”. Een overzichtstentoonstelling van het werk van deze grote schilder uit de Gouden Eeuw. Vergeten terwijl hij in zijn tijd gelijk stond met Rembrandt van Rijn.

Ik denk dat er een relatie is tussen Gerard de Lairesse (1640 – 1711) en Twente. Dat hij hier een oorsprong zou hebben. Maar dat is helemaal niet zo. De relatie tussen de schilder en de tentoonstelling is Bob van den Boogert. Hij heeft zich van harte ingezet om de tentoonstelling te realiseren. Helaas heeft hij het niet met eigen ogen mogen zien, hij overleed plotseling in het voorjaar van 2015.

Het is zeker indrukwekkend om de 60 schilderwerken van Gerard de Lairesse hier bij elkaar te zien. Zijn compositie en kleurgebruik verschilt wezenlijk van Hollandse meesters als Frans Hals. Hij heeft een heel eigen stijl, verwijst hierbij heel sterk naar de klassieke oudheid en de bijbehorende verhalen.

Duidelijk bedient hij de Amsterdamse, nieuwe elite. Op zoek naar een eigen identiteit waarin de klassieken duidelijk als grote inspiratie gelden. De verhalen met Endymion, Venus en Mercurius in de hoofdrol. Allegorieën, overgoten van de engelen, kleine kinderen en weelderige vrouwen.

Het zijn allemaal beelden waar Rembrandt een andere draai aan zou geven. De stijl en compositie van De Lairesse doet sterker denken aan een Vlaamse schilder als Rubens. Het verraadt misschien zijn afkomst. Hij komt uit Luik – al is dat geen Vlaanderen – en wordt door een steekpartij met 2 zusters gedwongen zijn geboortestad te verlaten. In Amsterdam komt hij terecht en zijn klassieke stijl bevalt goed onder de burgerij van de hoofdstad.

Morgen het vervolg van dit museumbezoek: Omwolkt door engeltjes

 

Donkere vlek

image

We krijgen een opdracht bij binnenkomst: schilder de vlinder die bij deze dag past voor jou. Er staan al verschillende vlinders op. Een vlinder met een zwarte rand, een vlinder in de kleuren van de Nederlandse vlag en een vlinder die helemaal oranje.

Ik ontwijk de opdracht. Moet het echt? Nou, ik neem eerst nog even een kop koffie, denk ik. Dan sta ik uiteindelijk voor het doek met een penseel in de hand. Geen idee wat te schilderen. Ga dat eerst bedenken voordat je al een penseel in de aanslag hebt.

Ik kan niet schilderen, geef ik als excuses. Het beeld dat ik schilder ziet er altijd anders uit dan ik in mijn hoofd heb. Maar nu heb ik zelfs geen plaatje in mijn hoofd. De vlinder wil niet komen. Ik zie alleen een merel in mijn gedachten.

Het is de merel die ik niet zie, alleen hoor. De zon straalt door een strakblauwe hemel. Geen wolkje aan de lucht. Ik zit op de grond. Alle stoelen zijn bezet en voor een rij stoelen waarop de familie zit. Voor hen de kist en het uitzicht op de laan met aan weerszijden de dennenbomen. Veel woorden en muziek. Dan is er even een totale stilte.

Niemand zegt iets, zelfs geen ademhalen hoor je. Totale stilte. En hoor een merel zingen in 1 van de dennenbomen waar je vanuit de aula op kijkt. De mooie ronde zang van mijn vriend spreekt de mooiste woorden van troost. Het is een verhaal buiten mensen, van een vogel.

Ik pak het penseel, doop hem in de zwarte klodder verf die er nog ligt van de zwarte rand op de vlindervleugel. Het penseel draait een rondje, doet een poging om een achterlijf te boetseren. Een grote klodder maakt het lijf boller. Ik pak oranje voor de snavel, zie dat ik die al in zwart gemaakt heb en pruts lang toch het oranje op het doek te laten vallen.

Dan de poten, het worden 2 lompe klompen in het oranje van de snavel. Als ik nog even kijk en zie dat het niet goed is, probeer ik de vogel onherstelbaar te verbeteren. Het achterlijf moet anders ik klieder met zwart. Het lijf wordt alleen maar groter en de vorm van de ranke merel verandert in een dikke donkere kip.

Het blijft een vreemde gewaarwording een vogel tussen de vlinders. Al blijft de vogel die in mijn hoofd fluit veel mooier dan deze donkere vlek.

Museum De Fundatie – Topstukken

image

De algemene expositie valt een beetje in het niet bij de grote tentoonstellingen van Ans Markus, Rood en de enorme foto-expositie met werk van meer dan 25 Nederlandse fotografen. Wij kijken er niet zo erg naar. Voor ons trekt het werk van Ans Markus meer de aandacht. Ook de expositie rond de communistische tijd in Rusland, Rood, staat niet erg in onze belangstelling. Je moet je aandacht verdelen.

Van topstukken valt onmiddellijk het grote werk van Jan Cremer in het oog. Het is een gigantisch schilderij, waarbij ik Doris iets vertel over de bijzondere schildertechniek van Jan Cremer. Het is het schilderij waar Jan Cremer 1 miljoen gulden voor vroeg in 1961: La Guerre Japonaise. Het schilderij is nooit verkocht, tot De Fundatie het schilderij vorig jaar kocht.

image

Voor het schilderij demonstreer ik hoe Jan Cremer ruim 50 jaar geleden de verf rechtstreeks vanuit de pot op het doek smeet. Ook was hij in de weer met de verfbrander en met andere technieken om het schilderij relief te geven. Geen idee wat het moet voorstellen, al verwijst de rode bol in het meest linkse paneel, naar Japan en de zon.

De schilderijen van Lucebert vindt Doris erg mooi. In tegenstelling tot het werk van Cobra-genoot Karel Appel van wie iets verderop een schilderij hangt van zijn muze Machteld. De hoed op haar hoofd is best grappig, net als de cirkels die de rondingen verbeelden. De boomschors van Karel Appel die in het zaaltje hangt, herkennen we uit het Gemeentelijk museum in Den Haag. Hier lijkt hij op een eend die wegvliegt.

image

De schilderijen van Ans Markus blijven hangen in je gedachten. Je vergeet ze niet snel, zeker ook de combinaties van schilderijen van schilders die haar voorbeeld zijn. Ze weet haar stijl hier heel mooi tussen te plaatsen. Dat maakt het tot indrukwekkende getuigen van haar eigen schilderkunst.

Terwijl we even koffie drinken in de espresso-bar genieten we van het uitzicht over Zwolle. Recht voor ons de hoge muren en daken van de Grote of Michaelskerk, iets opzij de Onze Lieve Vrouwekerk met de toren die aan een peperbus doet denken. Een prachtig gezicht. Ook omdat de nieuwbouw van dit gebouw laat zien hoe mooi oud en nieuw met elkaar kunnen samensmelten.

image

De enorme bol op het 19e eeuwse pand, maken het gebouw extra opvallend, maar het lijkt geen moment het originele gebouw in de weg te staan. Iets wat ik wel heb met de badkuip die tegen het Stedelijk Museum in Amsterdam is aangebouwd. Een project dat ongeveer gelijktijdig met Museum De Fundatie gereed kwam.

We dwalen nog even lekker rond door het gebouw. Het heldere licht en de ruime indeling doet de drukte vergeten. De schilderijen komen prachtig tot hun recht in dit mooie museum. We genieten nog na als we buiten staan en een rondje wandelen door Zwolle, langs de huizen van letterkundigen als Rhijnvis Feith en Potgieter.

image

Ans Markus in Museum De Fundatie

image

De tentoonstelling met een overzicht van het werk van Ans Markus is de reden dat we Museum De Fundatie in Zwolle bezoeken. Eigenlijk had ik al eerder willen gaan toen de grote overzichtstentoonstelling van Jan Cremer was, eind vorig jaar. Het kwam er niet van, maar het interview met Ans Markus in december, heeft mij erg nieuwsgierig gemaakt. Ik sprak haar kort voordat de tentoonstelling in Zwolle zou worden ingericht. Ze werkte hard om alles ervoor in gereedheid te brengen. Zo wilde ze de serie rond Verdriet afhebben.

Het is gelukt, heb ik gezien. Het is een prachtige tentoonstelling geworden met ongelooflijk veel schilderijen uit haar atelier. Het grote werk rond de cyclus van leven, valt onmiddellijk op in de grootste zaal. Het beheerst de hele wand, de serie rond verdriet is aan de zijwand gepositioneerd. Aan de andere kant de schilderijen van haar moeder. Intrigerende beelden.

image

Zo bij elkaar is het een imposante weergave van haar werk. In de kleinere zijzalen is iets thematischer te werk gegaan. Daar hangen wat meer schilderijen uit eerdere periodes. Ze heeft veel werk gemaakt, waarbij ze ondermeer beroemd is geworden met de schilderijen van de geblinddoekte vrouwen.

Ook het thema Medea en de grote schilderijen van ruimtes komen aan bod. Of de vrouw die in een reeks spiegels kijkt, het is haar dochter, maar het lijkt wel of je naar Ans kijkt. De intrigerende zelfportretten waarin de schilderes je recht in de ogen kijkt. Intrigerend en bijna intimiderend. Ook heel kwetsbaar. Ze spaart zichzelf niet in deze schilderijen. Je kunt erin verdrinken, de beelden.

image

Natuurlijk is er meer, veel meer. Op de vierde verdieping, bij de espresso-bar, hangen eerbetonen aan meesters als Vincent van Gogh, Edward Munch, Pablo Picasso en Hoppen. Stuk voor stuk heel mooie composities waarbij in het midden de meester op moderne wijze wordt weergegeven.

Iets verderop hangen schilderijen met een eerbetoon aan couturiers. Ze geeft zichzelf weer in de mooiste jurken. De kleding lijkt uit het doek te komen, met alle plooien, zoals ze valt. De persoon die ze draagt, doet er bijna niet toe. Zeker ook omdat de achtergrond donker is en alle aandacht op de kleding zelf valt. Heel intrigerend, zelfs als je niet zoveel met kleren heb. Ans Markus is echt een liefhebber van kleding en dat vind je terug in deze schilderijen.

image

De tentoonstelling met een overzicht van het werk van Ans Markus is tot en met 17 april te zien in Museum De Fundatie in Zwolle.