Categoriearchief: onderwijs

Ben jij anders gaan lezen door school? – #50books vraag 45

img_20161106_083730.jpgOp Twitter zag ik een interessante discussie over het literatuuronderwijs op school. De ontlezing is namelijk op zijn retour. Jongeren durven weer een boek te pakken en te gaan lezen. Hierbij grijpen ze ook terug op het papieren boek. Even geen mobieltje, even geen internet, maar gewoon met een boek op schoot.

Ik ben gek op lezen en verslond toen ik jong was al veel boeken. Ik las De schippers van de Kameleon, de spannende scheepsverhalen van K. Norel en Snuf de hond van Kees Prins. Op de Middelbare school maakte ik kennis met de geschiedenisboeken van Thea Beckman. Enthousiast geworden door een fragment van Kruistocht in spijkerbroek bij Nederlands.

De liefde voor literatuur kwam pas na de Mavo op de MTS. Ik ontdekte de boeken van Maarten ‘t Hart en via hem rolde ik de Nederlandse literatuur in. Pas toen ik stopte met de MTS en versneld Havo en VWO ging doen, volgden andere boeken van ondermeer Harry Mulisch en ook Jan Wolkers.

Daarom loopt mijn liefde voor het lezen hand in hand met de opleidingen die ik deed. Maar geldt dat voor iedereen?

Daarom de boekenvraag voor deze week:
Ben jij anders gaan lezen door school?

Ben je juist meer gaan lezen door je opleiding en je docenten? Of werkte het literatuuronderwijs juist demotiverend voor je?

Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden.

Blog mee over #50boeken

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Onderwijsvernieuwing

image

Steve Jobs heeft aan het eind van zijn leven in het contact met Obama gewezen op het hopeloos ouderwetse onderwijsstelsel. Hij verbaast zich erover dat de schoolklas nog helemaal is ingericht volgens een systeem waarbij de leerkracht voorin de klas bij het bord staat en de leerlingen uit het schoolboek hun informatie halen.

Leerkrachten moesten behandeld worden als specialisten, zei hij, niet als fabrieksarbeiders die aan de lopende band staan. Schoolhoofden zouden de bevoegdheid moeten hebben om hen aan te nemen en te ontslaan op basis van hun kwaliteiten. Scholen zouden tot minstens 6 uur ‘s avonds en elf maanden in het jaar open moeten zijn. (649)

Al het leermateriaal en tests moeten volgens Jobs digitaal beschikbaar zijn, aangepast aan elke leerling met directe feedback. Het vraagt om een heel andere inrichting van het onderwijs, afgestemd op elke individuele leerling en de leerkracht die daar als coach doorheen laveert. Het huidige onderwijs – ook in Nederland – is veel te veel ingericht op alles om de leerling heen en niet op de leerling zelf.

Politiek verlamt

Het project valt stil en Steve Jobs is teleurgesteld in Obama.

‘Hij heeft moeite met het geven van leiding omdat hij niet graag mensen schoffeert of wegstuurt.’

In zijn gesprekken met de president valt hem op dat politiek verlamt, zeker als je op een positie zit waarbij je macht afhankelijk is van anderen.

‘De president is heel slim, maar hij bleef maar redenen geven waarom dingen niet konden. Ik werd er woest van.’
Walter Isaacson: Steve Jobs, de biografie. Oorsponkelijke titel: Steve Jobs - the Biography. Vertaald door Rob de Ridder. 16e druk. Houten, Antwerpen: Uitgeverij Unieboek/Het Spectrum, 2013 [eerste druk: 2011].

Mijn eerste boekenweek – #50books

image
Mijn eerste boekenweek: het geschenk van Leon de Winter en het essay van Jan Wolkers

Ik kreeg literatuurles van Margo. Ik ben haar achternaam vergeten. Ik was verliefd op lezen en ook een beetje op haar. Haar bevlogenheid en meisjesachtige uitstraling. Ook al was ze de zestig gepasseerd.

De eerste kennismaking met de boekenweek was in 1995. Daarvoor is het begrip met het bijbehorende boekenbal altijd langs mij heengegaan. In 1995 – ik had mijn eerste roman geschreven in het jaar ervoor – en was van de MTS naar de eenjarige Havo gegaan. Versneld schoot ik in een jaar door 4 en 5 Havo. Margo loodste ons er doorheen.

Er was ophef over het geschenk van dat jaar, geschreven door Leon de Winter. Het droeg de naam Serenade. De lay-out van het boekje als een muziekboek uitgegeven door Edition Peeters. Als een groengele uitgave van Bachs orgelwerken. Het kaft was net iets te geel, maar de sierlijke letters kwamen aardig overeen.

Het boekje werd in die tijd gratis verstrekt op middelbare scholen. Volgens sommige christelijke scholen zou het verhaal van Leon de Winter teveel expliciete seksscenes bevatten. De docenten Nederlands ontdekten het pas toen de dozen opengingen en weigerden hun leerlingen bloot te stellen aan deze verderfelijke literatuur.

Omdat mijn school onder volwassenen educatie viel, kregen wij geen geschenk. Maar Margo wist een doosje te ritselen van een collega. Ik zie nog de grote stapel boekjes in de doos liggen. De spanning en het moment dat dat boekje op je bureau kwam te liggen.

Het was het tweede boekje. Ik was daags ervoor al naar de literaire boekhandel ‘Het paard van Troje’ gegaan. En kocht er een stapel boeken van Leon de Winter. Gekocht van mijn krantengeld. De verzamelde verhalen, Kaplan, Supertex en De ruimte van Sokolov. Ik kocht er het boekenweekessay Zwarte bevrijding van Jan Wolkers bij. ‘Wat bijzonder dat je allemaal boeken van Leon de Winter erbij koopt’, zei de verkoper nog toen hij het plastic tasje inpakte.

Daarna de recensies lezen. Het spectakel van de boekenweek drong nu pas tot mij door. Vanaf dat jaar heb ik nooit meer een boekenweek overgeslagen. Elke woensdag stond ik als eerste in de boekwinkel om het boekenweekgeschenk te bemachtigen. Later moest ik een exemplaar in huis hebben voor de bespreking van de boekenweek op het Zuid-Afrikaanse Litnet. Al had ik eens een presentie-exemplaar proberen te bemachtigen vooraf. Ik kreeg van het CPNB alleen te horen dat propraganda van het Nederlandse boek in het buitenland niet de core-business was de stichting.

Van het boekenweekgeschenk van Leon de Winter weet ik niks meer. Ik kan van de inhoud niks uit mijn hoofd lepelen. Wel van het boekenweekessay. Het was natuurlijk vijftig jaar na de bevrijding. De bevrijding moest wel als thema. Als de trompet de Last Post blaast aan het begin van de dodenherdenking, moet ik altijd aan het essay van Jan Wolkers denken.

‘En iedere keer had ik de neiging om met de tranen over de wangen te roepen, zoals Oliver Hardy in Saps at Sea, ‘Blow the horn, Stan! Blow the horn!’ (Zwarte Bevrijding, p. 22)

Vooral ook omdat het aan het einde weer terug komt:

‘Wat ik zelf ga doen aan de vooravond van die vijftig jaar bevrijding. Als ik in de buurt van Amsterdam mocht zijn, zal ik zeker tussen de mensen staan die in de bocht van de Amstel, bij de fusilladeplaats Rozenoord, de doden herdenken en luisteren naar de Last Post die daar zo zuiver wordt geblazen over het water van de rivier. En ik zal weer denken. ‘Blow the horn, Stan! Blow the horn!’ (p. 56)

Het was het eerste wat ik van Jan Wolkers las. Zo drong de literatuur meer en meer in mij. Ik las het nog met rode oortjes. De oortjes zijn nu misschien nog rood van schaamte. De laatste jaren lukt het mij steeds minder goed om het geschenk door te komen. Het lijkt niet meer de aandacht en liefde van weleer te hebben. Of dat nu bij de schrijvers ligt of bij mij als lezer, kan ik moeilijk achterhalen. De kraai viel mij heel erg tegen. Het geschenk van Tom Lanoye kan ik nauwelijks navertellen, iets met een Russische straaljager die neerstort.

Dagje museum

Lucas van Leyden in Museum De Lakenhal in Leiden

De juffen en meesters staken vandaag, daarom gaan Doris en ik het museum in. We nemen met de trein naar Leiden en beginnen bij De Lakenhal. Dat doen we omdat ik haar dolgraag het prachtige schilderij Het laatste oordeel wil laten zien van Lucas van Leyden. Een prachtig schilderij uit 1527 waarin de renaissance al echt doorklinkt.

Het is ook een poging haar al voorzichtig te laten kennismaken met schilderijen. We nemen allerlei elementen even onder de loep. Een suppoost spreekt mij aan in het Engels dat ik niet mag fotograferen. Maar de foto is al gemaakt.

Tempel in het Museum van Oudheden

We gaan verder naar het Rijksmuseum van Oudheden aan het Rapenburg. Altijd weer een vreemde gewaarwording als je door de stad van je studie loopt. In die tijd ging ik alleen maar bij De Lakenhal naar binnen om even naar het schilderij van Lucas van Leyden te kijken. Gewoon even een halfuurtje op zondagmiddag. We zijn zojuist net zo lang in het museum geweest.

In het Rijksmuseum van Oudheden zijn we wat langer. We gaan met een boekje de Egyptische voorwerpen bekijken. Doris is onder de indruk van het tempeltje in de hal. Net als van de voorwerpen die we bij het verhaal van Amon & Amara moeten zoeken. Ze vindt zelfs het oog van goud. Of de prachtige diadeem. De sarcofagen en mummies trekken veel aandacht.

Dan is tijd voor de rest. De tentoonstelling over de Etrusken krijgt wat minder onze aandacht. De archeologische vondsten uit Nederland op de bovenste etage wel. Net als de voorwerpen van de Romeinen en uit het Nabije oosten. We voelen het aardig in de benen. Willen eigenlijk best nog wat kopen in de museumshop. Een mooi Egyptisch hoofd staart mij verleidelijk aan. Maar ik weet mij te bedwingen.

Helaas gaat de Hortus net dicht waardoor we even later een kleine pauze houden op het plein bij de Pieterskerk. De plek waar Het laatste oordeel oorspronkelijk gehangen heeft. Via de boekwinkels en de treinreiswinkel lopen we naar het station voor een versnapering. Een heerlijk middagje cultuur. Leerzaam en leuk tegelijk.

Moet hoogleraar wel lesgeven?

De minister van onderwijs Marja van Bijsterveldt vindt de hoogleraar te weinig college geeft. In een interview in de Volkskrant die ik een paar weken geleden ook aanhaalde, zei ze het volgende over de demonstratie van de hoogleraren in Den Haag:

‘Hm. Het was waardig. Maar ik had liever al die hoogleraren gewoon in collegezalen aan het werk gezien. Dat gebeurt veel te weinig, dat de professor echt een rol speelt in het onderwijs. Hij moet inspireren, diepgang brengen.’

De hoogleraren moeten eens van achter hun bureau vandaan komen en zich met het onderwijs bemoeien. Het is niet vreemd dat hiertegen veel hoogleraren in het verweer kwamen. Weet Marja van Bijsterveldt wel waar ze over praat?

Of deze opvatting waar is, laat ik eerst eens achterwege. Laat ik eens beginnen met de zogenaamde internationale lijsten met topuniversiteiten. Lees verder Moet hoogleraar wel lesgeven?

Linkse waanzin en andere propaganda

Politici blinken uit in het opwekken van een idee bij het publiek. Als je een frase maar lang genoeg herhaalt, dan gelooft het publiek dat vanzelf. Vooral populisten weten de woede van het volk aan te wakkeren als je maar lang genoeg een onwaarheid opnieuw vertelt, wordt het vanzelf een waarheid.

Vanmorgen trof ik op het station een foldertje aan van de PVV waar ik veel onwaarheden vond. Het gebruik van subsidieslurpen en linkse waanzin. Het milieu dat maar als een linkse hobby wordt weergegeven en de arme autorijder die maar eindeloos betaalt voor al die waanzin. Hardwerkende ondernemers moeten zwaar lijden onder al die wetten en onnodige belastingen. Kortom, het land is zwaar in crisis.

Beeldvorming

De keerzijde van dit brute verhaal is dat het vooral beeldvorming is waar de teksten over gaan. Als je het maar vaak genoeg zegt en herhaalt, dan wordt het vanzelf waar. De waarheid is dat bepaalde rechtse hobby’s als auto en ondernemers de belastingbetaler ook bakken met geld kosten. Het grootste deel van de staatsschuld is niet veroorzaakt door een buurtschool waar onderwijzers keihard werken om kinderen kennis bij te brengen.

Het grootste deel is veroorzaakt door banken in nood, een garantie van een kleine 100 miljard is richting die banken ook nog eens afgegeven. Ook blijft het sterk de vraag of het bedrag dat destijds is betaald om Fortis te redden ook weer terugkomt. Geld waar geen linkse hobby ook maar iets mee te maken heeft gehad. Het merkwaardige is dat deze discussie helemaal niet gevoerd wordt.

Wangedrag

Wel moet iedereen voor het wangedrag van een kleine (rechtse) elite boeten. Scholen die veel werk verzetten in wijken waar minderbedeelden wonen, moeten flink geld inleveren. Hierdoor nemen kansen voor jongeren enorm af en ontstaan een onveiligheid die vele malen groter is dan de schijnveiligheid die de PVV in haar folder propageert: ‘cameratoezicht en preventief fouilleren’.

Als ik dan lees dat het merendeel van werkend Nederland zijn handen afhoudt van de zorg, niet voor de klas wil staan of de handen wil laten wapperen in de Rotterdamse haven, dan vraag ik mij af hoe oprecht het geschreeuw is. Bovendien weet ik niet wie straks onze troep moet opruimen, want ook daarvoor zijn weinig mensen te porren.