Categoriearchief: moestuin

Verwaaide kas – Tiny House Farm

De grootste vijand in onze tuin is de wind. Het waait hier altijd. Zelfs als het niet waait. Zeker als het weer omslaat, dan slaat hier voor de wind toe. Je ontkomt er niet aan in de polder. Het hoort bij Almere, maar blijft soms ongemakkelijk.

De kas voor de genadeklap

De microklimaatjes verschillen hier sterk van elkaar. Zo hebben de buren die wat meer in de beschutting wonen van het helofytenfilter en het gebouw, maar ook van de omliggende huizen.

Ontbrekende stippen

Bij ons staan nog niet alle huizen. Sterker nog: er moeten zelfs nog een paar stippen worden gezet. Daarom zal het voorlopig ook zo blijven.

Wind en heel veel sneeuw bedreigen de kas

De tol die je moet betalen voor al die wind is best hoog. Zo groeien veel planten langzamer of niet. Daarnaast droogt het land ook sneller uit door de wind. Zeker als het langdurig niet regent, dan is de grond eerder uitgedroogd. De planten worden er steeds beter bestand tegen, maar het kost veel tijd.

Groene haag

We willen het nu vooral hebben van een groene haag. Die kan veel wind tegenhouden, maar als in de winter de blaadjes van de bomen vallen, houden de bomen en struiken natuurlijk minder tegen.

Vorig weekend sloeg de wind genadeloos toe. Het waaide weer hard. Dit keer uit het Noorden en dat werd ons kasje uiteindelijk teveel. De plastic overkapping begaf het. Gelukkig zagen we het gebeuren. We stormden het huis uit en trokken de overkapping er snel van af. Daarom geen schade aan omringende bomen, struiken en andere planten.

Winterse bui

Maar de planten die in ons kas stonden hadden geen bescherming meer tegen al die winterse buien. Jammer, maar er zat niks anders op dan een deel van de bietjes, opkomende sla en bonen even asiel in huis te geven.

Het weer afgelopen weekend was nog niet van dien aard om aan het restauratieproject te beginnen. De wind blijft onze grootste vijand. Het vraagt veel geduld en doorzettingsvermogen om het vol te houden. Maar we houden ons vol. We laten ons niet zomaar verslaan door een beetje wind.

Plastic hoes om verwaaide kas

Daarom heb ik zondag bij de eerste windstilte het plastic hoes uit de schuur gehaald. Een flinke slag om het groene plastic weer om het frame te krijgen. Het is aardig toegetakeld met de harde noordenwind. Het is overal stukgeslagen. Daarom zit het nu vooral vast met stenen.

Alles weer terug, maar voor hoe lang?

Als het hard waait, zwiept het een stukje omhoog. De gerepareerde ingang is kapot, maar ik wil nog kijken hoe lang dit het allemaal houdt. Wie weet halen we de nazomer nog en kunnen we in het najaar een kasje gaan opbouwen.

Zoek de rabarber – Tiny House Farm

Sommige planten zitten verstopt in de bodem. Na de winter komen ze al dan niet tevoorschijn. Het is altijd weer spannend waar ze precies zitten. Rabarber is zo’n voorbeeld.

Het lukt nog niet zo goed om rabarber goed op te laten komen. Vooral de hete zomers houden ze erg klein. De harde zeeklei doet de rest. We vertroetelen ze dit jaar wat meer dan eerst, met onder andere koffieprut.

Rabarber extra verwennen

Volgend jaar zullen we ze ook wat extra verwennen met compost. Op sommige plekken zijn ze afgelopen jaar niet zo goed meer opgekomen. Daarom is het extra spannend wat er nu in de grond in zit.

Niet overal komen ze nu op. Maar het kan ook zijn dat er wat tussen zitten die later zijn. De kou van de laatste dagen helpt natuurlijk ook niet mee. De grote bladeren verschrompelen meteen bij het voelen van zoveel de noordenwind meegebracht hagel en natte sneeuw.

Opdoemende rabarber

Toch doemt er soms ineens eentje op. Een tijdlang hielden we de rabarber die het laatste gepland is, goed in de gaten. Maar ik was er niet zo zeker van of het plekje waar ik de koffieprut had neergelegd, wel de juiste was.

Tot er ineens een vreugdekreet in mij loskomt. Daar zie ik toch duidelijk het begin van de rabarber. De bladeren nog mooi in een knop, die later als een ontward zakdoekje vol met vouwen, opent. Wat een blijdschap voor zo’n klein plantje.

Eerste rabarberoogst?

De rabarber die bij de wilgen groeit, lijkt het nu het beste te doen. De stengels intens rood en de bladeren steeds groter. Zou het dan komend voorjaar zover komen: de eerste rabarber uit de tuin op het bord?

En beloofd: ik zal ze wat meer gaan vertroetelen en minder aan hun lot overlaten. Dus flink wat compost erbij en als het langere tijd droog is wat extra water. Zo kunnen ze uitgroeien tot planten waar we elk jaar van kunnen oogsten.

En extra troeteltips zijn altijd welkom.

Meneer Hendriks – Tiny House Farm

Het voorjaar komt steeds dichterbij. De amandelboom staat al voorzichtig in bloei. Ook piept op een paar plekjes al voorzichtig de rabarber uit de grond. Veelbelovende dingen. Ik kijk ernaar uit.

De amandelboom is voorzichtig in bloei

Het eerste jaar moestuinieren was heel fanatiek. Het was ook veel water geven en ontzettend veel aandacht voor de planten. Niet alles lukte. En dan de tomatenziekte die heel de tomatenoogst in een week lamlegde. Oneetbaar en de smurrie die we ervan maakten, smaakte ons niet zo.

Altijd iets eetbaars

Nu richten we de tuin vooral in als een voedselbos; waarbij de fruitbomen ook in gildes groeien. We bouwen in lagen, zodat de planten en bomen elkaar versterken en er altijd wel iets eetbaars in de tuin is te vinden.

Inrichten van de moestuin

Een heel klein hoekje ben ik aan het inrichten voor de moestuin. We kweken de planten op in de kas. Daarnaast groeien er in de kas ook de planten die beter gedijen op meer warmte. Voor de andere planten richten we een klein moestuintje in.

Moestuinbak

Hiervoor ben ik druk in de weer om een vierkante moestuinbak te maken. We hadden nog wat grote balken liggen, gekregen van buren of nog over van ons eigen huis. De houtvoorraad lijkt wel onuitputtelijk. Ook deze vierkantemeterbak maak ik ervan.

De moestuinbak gemaakt van stukken resthout

De grond in de bak is klei vermengd met de compost die vorige week arriveerde en waar ik tussen het werk door af en toe een kruiwagen van heb versjouwd van de oprit naar de achtertuin.

Handzaag

De dikke balken voor de bak kan ik niet zagen met de decoupeerzaag. Hiervoor gebruik ik de handzaag. Zorgvuldig afgetekend gaat de zaag erin. In het begin gaat het nog best lastig, maar tijdens het zagen komt meneer Hendriks van de MTS voor ogen.

Zagen met de afkortzaag

Meneer Hendriks was altijd te vinden in de werkplaats. Hij begeleidde de vakdocenten bij de praktijklessen. We bouwden de hoek van een raam, een kozijn, een timmerdoos, een klein tafeltje en een zaagbankje. Na afloop mocht je deze voorwerpen kopen. De minitrap heb ik gelaten voor wat hij was. De rest heb ik nog altijd. Niet zo mooi gemaakt. Ik heb en had zeker in die tijd, geen handige vingers en handen.

Botte bijl

Meneer Hendriks zag met lede ogen hoe ik het hout toetakelde, met de botte bijl in het vurenhout hakte. Precies de spaanders verwijderde die moesten blijven zitten en liet zitten wat zo hinderlijk in de weg zat. Geen handige Harry dus.

Bij het zagen met de handzaag komt hij weer voor de geest. Hij zag mijn geploeter dan met de handzaag. Hij zei dan dat ik voor niet moest drukken en trekken, maar de zaag het werk moest laten doen. Geef de zaag de ruimte, laat hem het werk doen. Als je geen druk zet en de kracht bij de beweging laat, gaat het bijna vanzelf.

Mes in de boter

Ik kreeg het toen niet voor elkaar, maar nu bijna 30 jaar later, lukt het mij. De zaag doet het werk en daar gaat het. Als een mes door de boter. Een geweldige ervaring. Ook al weet ik dat deze zaag best bot is, ik krijg het voor elkaar. Dankzij meneer Hendriks.

De kas met de moestuinbak in onze achtertuin

En zo zet ik de moestuinbak in elkaar op een zaterdagmiddag. Genietend van het voorjaarszonnetje. Samen met de permacultuurtuin krijgen ook een paar eenjarige groenten een kans. Het is gewoon te lekker om het niet te doen.

Voedselbos – Tiny House Farm

We proberen onze tuin in te richten naar de ideeën van de permacultuur en maken er een klein voedselbos. Dan is het goed om af en toe ook inspiratie op te zoeken. Dat is in deze coronatijd best lastig. Ik wil al langere tijd bijvoorbeeld naar het Voedselbos De Overtuin bij de botanische tuin Trompenburg in het Rotterdamse Kralingen.

de bosrand van het voedselbos Zeewolde
Bosrand van het voedselbos Zeewolde

We hebben in de buurt gelukkig ook wat initiatieven. Zo is er eentje op nog geen halve kilometer bij ons vandaan. In het Kathedralenbos is 2 jaar geleden en vorig jaar al een deel van het toekomstig voedselbos Eemvallei van Staatsbosbeheer aangeplant. Dit jaar is er dat niet gebeurd om de aanplanting van vorig jaar wat meer ruimte te geven. Het afgelopen jaar was het heel warm waardoor veel nieuwe aanplant is doodgegaan of minder goed is gegroeid.

Voedselbos dichtbij in Zeewolde

In Zeewolde is ook een mooi voedselbos. En omdat we vorige week in de vakantie ook nog een uitstapje wilden maken, zijn we hier naartoe gegaan. Het Voedselbos Zeewolde is ook een jaar of 2 terug aangeplant. Er is een stuk bestaand bos gedeeltelijk weggehaald en daar zijn nu allemaal voedselrijke bomen en struiken voor in de plaats gekomen.

Klein hoefblad in het voedselbos
Klein hoefblad in het voedselbos

Natuurlijk is het zo in de winter heel anders dan midden in de zomer. Toch is het mooi om zo de contouren van het voedselbos te zien en te kijken wat er allemaal staat. Het voedselbos in Zeewolde aan de Eikenlaan is 1,4 hectare groot. Samen met het IVN, dat er vlakbij zit, werken vrijwilligers aan de realisering hiervan.

Veel geduld

Bij een voedselbos draait het vooral om heel veel geduld. Zoiets ontstaat niet zo snel. Bomen en struiken moeten groeien en de laatste jaren is het heel droog in de zomer geweest. Daardoor had deze jonge aanplant het ontzettend zwaar. We zien het zelf ook in de tuin. Niet alle planten wisten goed te wortelen door de warmte in de laatste 2 warme zomers. De langdurige droogte zorgde eveneens voor weinig groei. Overleven is dan belangrijker dan groeien. Tegelijk zal het de planten sterk maken voor langdurige droge periodes.

Onderstte kruidenlaag in het voedselbos
De onderste kruidenlaag in het voedselbos met bosaardbei

Het was heel inspirerend om eens te kijken in Zeewolde. Wat een prachtig bos is het. Zelfs in deze opbouwfase en ook in dit seizoen. Het zal nog wel even duren voordat het zijn vruchten afwerpt. Daar moet je wel geduld voor hebben. Ik herken dat ook in onze eigen tuin. Het kost veel tijd voordat de bomen zo groot zijn dat ze veel vruchten dragen en de struiken hebben ook zeker 2 jaar nodig om meer opbrengst op te leveren.

Hommels op de toverhazelaar
Vroege hommels op de toverhazelaar

Toverhazelaar en uiensoepboom

De braamstruiken groeien al hard. Ook in Zeewolde zag ik er veel groeien. Net als dat ik getroffen werd door een prachtige winterbloeier die met het mooie weer al heel wat hommels trok: de toverhazelaar. Prachtige bloemen waar hommels en zweefvliegen gek op zijn. Net als dat sommige struiken en bomen al prachtig in knop stonden. Zo is er in deze tijd van het jaar al best veel te beleven.

Ook heerlijke plekjes om te zitten
Plekjes om te genieten van de warme voorjaarszon

Een zorgvuldig ingeplant bos zoals het voedselbos in Zeewolde is onze tuin niet. Ook is het te klein voor heel veel bomen. Daarom blijft het klein. We hebben nog niet alle planten staan en komen door het bezoek aan zo’n voorbeeld ook op ideeën voor andere planten. Nu staat de toverhazelaar op ons lijstje. Net als de Chinese Mahonie of uiensoepboom. Echt planten voor in een voedselbos.

Voedselbos Sierradenbuurt

Enthousiast geworden door Zeewolde, ben ik ook in Almere Buiten gaan kijken naar het buurtinitiatief in de Sierradenbuurt. Het voedselbos Sierradenbuurt valt mij wel een beetje tegen. Hier is niet zo gedacht in lagen zoals bijvoorbeeld wel in Zeewolde is.

Voedselbos Sierradenbuurt Almere Buiten

Voedselbos Sierradenbuurt is teveel een park met perkjes waar je toevallig van de planten kan eten. Dat is naar mijn mening niet genoeg voedselbos. Al is het natuurlijk bij ons zelf ook de vraag of het echt een voedselbos is of een permacultuurtuin die neigt naar een voedselbos.

Genoeg om over na te denken en vooral om veel van te genieten. Nu en in de komende tijd.

insectenhotel
En natuurlijk een insectenhotel

Kas – Tiny House Farm

Van een buurman hebben we zijn kas gekregen. Het is een uit metalen buizen opgetrokken bouwwerk waar een zeiltje overheen gespannen is. Omdat we nog helemaal geen ervaring hebben met het kweken met een kas en omdat een glazen geval best een investering is, hebben we eerst gekozen voor deze kas. Wie weet levert het een verrassend resultaat op.

De buurman zette het op een moment in de app-groep dat het helemaal niet uitkwam. Daarom kreeg hij een tijdelijk plekje achter het huis, op de hopen klei. Eerst moest ik de grond egaliseren op de plek waar we hem neer wilden zetten. Hij mocht staan achter de vlinderstruik en de rode bessenstruiken die we van ons vorige huis hebben meegenomen.

Reepje ruimte

Er is dan precies nog een reepje ruimte over om langs te lopen. Zo kunnen we er straks nog goed bij om de bessen te plukken. Al vraag ik mij af of deze bessenstruiken het gaan redden. Vorig jaar hadden ze het zwaar met de warmte. Gelukkig hebben we veel stekjes van de struiken gemaakt. Ze staan nu her en der in de tuin. Zelfs een paar flinke stukken snoeisel zijn aangeslagen in de kleigrond. Een mooie oplossing en hopelijk leeft het volgend jaar een aardige oogst op. Vooral in de gemixte vruchtenjam is de rode bes echt een smaakmaker.

Eerst de grond gelijk krijgen. Er ligt nog een grote hoop klei dat het begin vormde van de terp rond ons huis. Een deel van het zand heb ik afgegraven voor het leggen van het terras en de vloer onder het schuurtje. Daarom is er een rare hoop klei aan het einde gekomen. Ik graaf de berg netjes weg en trek de grond glad. Zo komt er ruimte voor de kas.

Het stalen framework van de kas staat klaar
De kas heeft een plekje gekregen in de tuin

En inderdaad, daar staat de basisvorm netjes. Al lijkt hij links voor nog een beetje hoger te staan. Ik graaf de stangen een eindje in, zodat de kas ook overeind blijft als het een beetje steviger waait. Nu nog de plastic hoes weer zien op te kalefateren. De rits gaat niet meer helemaal dicht en er zijn een paar plekken waar de touwverbindingen los zitten.

Rabarber – Tiny House Farm

Wanneer zou het voorjaar echt beginnen? Misschien als het sneeuwklokje en de krokus opkomen, maar ik voel het komen als de rabarber opkomt. Vorig jaar deed de rabarber het niet zo geweldig. Ik denk dat het komt omdat de grond nog niet helemaal goed was.

rabarber
De eerste tekenen van rabarber

Teveel stikstof

Teveel stikstof en nog te weinig andere voedingsstoffen in de grond. Dat was ook de reden dat de spruitjes niet wilden. Ze groeiden te hard. Nu dragen de opgeschoten spruitjes zaadjes. Maar als de grond wat evenwichtiger is, zullen deze ook beter groeien.

rabarber tussen stro
Rabarberblad tussen stro

Nu komen de eerste stronken op. De laatstgeplante rabarber kon ik niet meer vinden, maar gelukkig kwam er ook eentje op die het vorig jaar niet zo lekker deed. Op andere plekken wil het nog niet zo. Ik hoop er het beste van. Het vraagt misschien ook wat geduld. Zo hebben we wat compost erbij gelegd en veel stro.

Eerste tekenen

Ik hoop dat het helpt, maar de eerste tekenen zijn veelbelovend. De plant die ik kwijt was, vond ik weer, maar nu groeit er een dikke stronk zuring midden op de plek waar de rabarber zou moeten opkomen. Ik hoop er het beste van, maar ja. Het is in onze tuin vooral een groeien naar evenwicht.

Rabarberstronken
Ja, rabarberstronken!

Op een paar plekken komt het in wat grotere hoeveelheden op. Lijkt al meteen een betere opening te zijn dan vorig jaar. Het zal in de toekomst een mooi evenwicht moeten vormen met de fruitbomen en andere planten in ons kleine voedselbosje rond het huis. Er zal nog flink wat werk verzet moeten worden voor het zover is.

Rabarber van bovenaf gezien
De eerste tekenen rabarber.

Maar het voorjaar is er als de rabarber opkomt.