Categoriearchief: lezer

Waarom blog je over boeken? – #50boeken vraag 16

image

Afgelopen maandag overleed blogger en lezer Ruud Ketelaar. Op woensdag eerden we hem op twitter met de hashtag: #ruudwas. Prachtige herinneringen kwamen voorbij. Ook over lezen en bloggen over lezen.

#50boeken

Ruud volgde actief #50books en schreef soms ook een blog op een vraag, maar wel onder de noemer #50boeken. Hij weigerde te schrijven onder de Engelse naam zolang er een goed Nederlands alternatief voor handen was.

Meer dan eens wees hij de vraag heel resoluut af, maar als ik doorvroeg, liet hij zich verleiden. Even later verscheen er dan een prachtige blog over het onderwerp.

De lezer Ruud

Een echte lezer. Hij voedde zich met wat hij las, deed er altijd iets mee en schreef er dan een mooie blog over. Als hem dat uitkwam. Hij liet zich zeker niet dicteren elke week mee te doen. Het was de vrijheid die hij nodig had.

De echte lezer

Een echte lezer. Schrijvers worden veel geëerd, maar lezers eigenlijk niet. Zo voelt het bloggen over boeken ook voor mij: schrijven wat je leest. Zo krijgt de lezer een stem, net als dat lezers met elkaar praten over boeken en elkaar zo inspireren.

Door erover te praten of bloggen krijgt een boek nog meer waarde. Niet iedereen houdt van het geklets over boeken, maar de bloggers van #50books blijkbaar wel. Zij kruipen regelmatig achter hun computer om iets te schrijven over een boek dat ze gelezen hebben.

Daarom blijven we deze week heel dicht bij onszelf met de blogvraag over boeken:

Vraag 16

Waarom blog je over boeken?

Ik ben benieuwd naar de motivatie waarom je over boeken schrijft. Postuum is dit ook een eerbetoon aan lezer en blogger Ruud.

Blog mee over #50boeken

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Niet sneller, maar langzamer – #50books antwoorden vraag 6

image

Een vraag waar door het snelle schrijven een paar onvolkomenheden in waren terechtgekomen. Gelukkig heb ik kritische lezers die misschien iets langzamer lezen dan ik schrijf.

Snelschrijver

Een drukke week is daar de schuld van, maar ik heb de gewoonte om sneller te willen schrijven dan goed voor mij is. Of zoals de dichter Adriaan Roland Holst opmerkt in zijn kwatrijn aan Simon Vestdijk: ‘o gij, die sneller schrijft dan God kan lezen!’.

Maar terug naar het snellezen. De boekenvraag van vorige week ging over hoe snel je eigenlijk leest. Ben je je daarvan bewust en zou je stiekem sneller willen lezen?

Voor de lol

De bloggers die mijn boekenvraag hebben beantwoord, hebben mijn blog gelukkig niet snelgelezen. Zo gaat Ruud diep in op het lezen voor de lol en zakelijk. Zakelijk lezen mag snel.

Als het ter ontspanning is, dan gebeurt het op het tempo dat het best bij het boek past. Dat zal rond de 50 pagina’s per uur zijn bij hem, maar het lezen van filosofie of poëzie vraagt wat meer tijd.

Poëzie lezen

Om op het laatste nog wat dieper in te gaan, heeft hij mijn opmerking over het hardop uitspreken van poëzie goed begrepen. Al geloof ik niet dat het zo zwartwit is als Ruud het ziet.

De taal staat weldegelijk soms boven de betekenis. Daarom kan ik zelfs genieten bij de voordracht van een gedicht in een andere taal die ik niet beheers. Gewoon omdat hier de pure klank van de poëzie spreekt.

Meer lezen

Snellezen of niet. Renata en Elisabeth zouden wel meer willen lezen dan ze nu doen. Fictie vraagt hierbij een andere leeshouding dan zakelijke teksten. Daar mag je best een woordje laten vallen, maar bij een roman moet je toch een beetje de aandacht zien te houden. Dorien merkt dat met het verstrijken van de jaren het lezen steeds sneller gaat. Een boek uitlezen is nu veel makkelijker, concludeert ze aan het eind van haar reactie.

Tijd nodig

Peter vertelt over de militair tijdens zijn militaire dienst die films op video opnam en daarna versneld afkeek. Zo kon hij toch meepraten over de films, maar hoefde hij er niet al die kijktijd aan te spenderen.

Misschien zou ik wel snel willen lezen, maar ik kan het niet, concludeert Peter. Hij heeft een tijdje gedacht dat hij het kon, maar merkt dat de boeken die hij zo snel gelezen heeft, ook vluchtig gelezen heeft. De inhoud is niet beklijft. Nee, lezen heeft tijd nodig.

Minder lezen

Maakt het voor het lezen van fictie veel uit of je snel leest of niet? Voor Paul is snellezen geen optie. Hij ziet een tijdwinst alleen maar in het niet-lezen. Juist het herlezen van bepaalde passages kost tijd en is slecht voor het geheugen.

Daarom probeert hij vooral wat hij gelezen heeft, op te halen uit zijn geheugen. Veel effectiever. Het scheelt tijd en is een goede geheugentraining, vindt hij.

Minder lezen

Minder lezen levert zo meer tijdwinst op dan snellezen. Het laatste bevat ook het risico dat je dingen moet herlezen omdat niet alles goed is opgeslagen in het geheugen.

Niet met een boek

Met succes volgde blogger Carel een cursus snellezen. De truc: diagonaal door de tekst heen gaan. Heerlijk bij het lezen van krantenberichten of een saai rapport voor het werk. Voor een boek is het zonde, vindt hij: ‘Smul van de opbouw, van de woordkeuze.’

Ervaren van een tekst

Voor Niek betekent snellezen dat de leeservaring verandert. Ze krijgt het gevoel dat ze langs de bladzijden zweeft en er alleen uithaalt wat nodig is om de tekst te kunnen volgen. Dat gevoel is misschien handig bij het doornemen van een vergaderstuk, een boek dat je voor je plezier leest, verliest aan waarde.

Juist het ervaren van een tekst verdwijnt bij het snellezen van een tekst. Daarom is het rustig lezen van een fictieboek juist heel prettig. Het draagt bij aan de ervaring van het boek.

Niet sneller, maar langzamer

De wens juist niet sneller te lezen, maar langzamer komt ook bij blogger Ali naar voren. Bij het lezen van een nieuw, spannend boek, wil ze er nog weleens te vlug doorheen gaan. Iets dat ze herkent van het lezen toen ze nog kind was. Maar met dat snellezen verlies je het overzicht. Daarom ziet Ali langzamer lezen als winst. Het hoeft allemaal niet zo snel.

Nog sneller?

Martha leest al snel, vindt ze zelf. Als ze nog sneller zou lezen, dan zou ze helemaal niks meer meekrijgen. Ze moet zich juist een beetje afremmen. Langzaam lezen zorgt ervoor dat je meer van het boek kan genieten. Wel zou ze wat meer tijd willen hebben om te kunnen lezen. ‘Kan iemand wat meer uren in de dag stoppen?’ verzucht ze.

Leesuitdagingen

Blogger Jannie verbaast zich over alle leesuitdagingen die ze tegenkomt op internet. Het initiatief van elke week een boekenvraag, beschouwt ze ook als zo’n uitdaging. Elke week een vraag verzinnen en dan aan het eind alle antwoorden samenvatten tot een blog.

Al die leesuitdagingen kunnen er ook voor zorgen dat je sneller wilt lezen dan goed voor je is. Want als je snelleest, draagt dat bij tot een minder goed tekstbegrip. Ook Jannie haalt het Amerikaanse onderzoek van psychologen aan die dit concluderen.

Als je zo graag wilt snellezen, lees je dan nog wel met de juiste intentie? Dat is natuurlijk een goede vraag. Lezen voor je plezier zou niet moeten draaien om aantallen, maar meer om het genieten van het boek dat je leest.

Tekstbegrip

Voor blogger Fokke staat het tekstbegrip voorop bij het lezen. Hoe langzamer je leest, hoe beter je het boek begrijpt. Je kunt wel door een boek willen vliegen, maar krijg je dan nog goed mee waar het boek over gaat?

Genieten dus van het boek dat je voor je hebt. En dan lees je maar een boek minder. Geniet vooral van het boek dat je aan het lezen bent en denk niet aan al die boeken die je nog zou willen lezen. Uitdaging of niet. Een echte leesuitdaging is het goed lezen van een boek.

Lees morgen de zevende vraag voor #50books

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Schrijven over schrijven – #50books vraag 5

image

Vorige week kwam ik het postuum uitgegeven boek De ontdekking van Moskou van Harry Mulisch tegen in de bibliotheek. Het boek is niet voltooid door de schrijver. Net als Het boek van violet en de dood van Gerard Reve behoort deze boektitel tot een boek dat vaak aangekondigd is, maar nooit kwam. Het laatste is in een iets gewijzigde vorm als Het boek van violet en dood later verschenen, maar het resultaat viel tegen.

Datzelfde geldt natuurlijk ook voor het boek De ontdekking van Moskou. Behalve dat je je kunt afvragen waarom een niet voltooid boek moet worden uitgegeven, valt het boek gewoon tegen. Harry Mulisch kreeg het niet voor niks niet af. De personages komen niet tot leven, concludeerde hij, waarna hij het schrijven van dit boek opgaf en andere boeken schreef.

Plukboek

Overigens is het werk nooit voor niks geweest. Het boek fungeerde sindsdien als ‘plukboek’ zoals je een oude auto kunt opknappen met andere auto, een ‘plukauto’. Zo gebruikte Harry Mulisch veel ideeën uit De ontdekking van Moskou voor latere boeken zoals de zeer succesvolle roman De aanslag.

Dat brengt mij bij een intrigerende vraag. Het schrijven over schrijven, er zijn veel boeken over. Het blijft in mijn ogen een vreemde gewaarwording. Een schrijver komt er niet uit, heeft geen verhaal en begint dan maar te schrijven over het schrijven.

Schrijven over schrijven

Het schrijven over schrijven in romans is een tijdje in de mode geweest en confronteert lezers met het probleem van de schrijver, namelijk schrijven. Je kunt wel schrijven over schrijven, maar is dat voor de lezer wel interessant. Is het voor een lezer niet veel leuker om te lezen over lezen?

Je komt ze nog weleens tegen, romans over schrijven. Hotel Rozenstok van Christophe Vekeman bijvoorbeeld. De romanheld, die dezelfde naam als de schrijver draagt, worstelt met het schrijven. Hij wil niet meer schrijven, maar iets heel anders doen.

Hij stopt niet alleen met schrijven, maar ook met drinken en trekt zich terug in een mysterieus hotel in L. Daar ontdekt hij zichzelf uiteindelijk en keert als schrijver huiswaarts om het boek te schrijven dat je in je hand vasthoudt.

Essays en handboeken over schrijven

De grote uitzondering van boeken over schrijven, zijn de zogenaamde handboeken of de essay’s van schrijvers die je een kijkje in de keuken gunnen, zoals de lezingen die Gerard Reve in Leiden gaf, net als de lezing over het schrijven van gedichten die Gerrit Komrij eveneens in Leiden gaf als gastschrijver.

Schrijftips

De handboeken over schrijven, zijn er legio. Ik heb er niet zoveel mee, maar ik kan er wel van genieten als schrijvers schrijftips geven, zoals Walter van den Berg bijvoorbeeld gisteren in een interview in de Volkskrant een paar schrijftips meegaf.

Het brengt bij mij de nieuwe boekenvraag:

Wat vind jij van boeken over schrijven, een gruwel of een mooie aanvulling in je boekenkast?

Blog mee over #50books

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Lees de antwoorden op vraag 4: 10 boeken die je moet lezen?

Inbinden bij opruiming – #50books antwoorden vraag 3

image

Uitgerekend gisteravond zag ik een facebookberichtje van de boekhandel in mijn woonplaats: de opruiming is begonnen. Ik ben er zojuist terug van de markt gelijk even langsgereden. Het aanbod valt inderdaad tegen.

Wat een verschil met de vondsten van de beantwoorders van de derde boekenvraag voor #50books. Ik ben heel wat moois tegengekomen in de inspirerende blogs over de opruiming. Al zijn boekenlezers vaak net zo ongeduldig als gewone mensen die niet kunnen wachten en meteen kopen wat ze zien.

Boeken opruimen

Boekenverslinder Ruud Ketelaar ziet in de boekenopruiming vooral de opruiming van zijn eigen boekenkast. Om de paar jaar doorloopt hij zijn boekencollectie en vraagt zich bij elk boek af of het de moeite waard is het te bewaren. Het meeste dat hij wegdoet, geeft hij dan weg aan anderen. Een heel mooi gebaar. Hij ruimt overigens vooral op om weer nieuwe boeken te kunnen kopen.

Bij het kopen van boeken in de opruiming springt hij niet meer uit de band. Wel heeft hij een goed oogje voor de mooie juweeltjes die in de dozen liggen uitgestald. Met jaloerse ogen zie ik de 4 dichtbundels die hij heeft veroverd bij De Literaire Boekhandel in Utrecht.

Geen koopjesjager

Voor Peter is het puur toeval als hij een boekwinkel in de opruiming binnenstapt. Hij is geen koopjesjager en gaat alleen naar de winkel als hij iets nodig heeft. Als hij dan met de opruiming in een boekwinkel staat, voelt hij zich een kind in een snoepwinkel: hij kan niet kiezen tussen al dat lekkers.

Door elkaar

Boekenblogger Ali houdt eigenlijk helemaal niet van de opruiming. Zeker, een boek tegen een aantrekkelijke prijs, vindt ze geweldig. Maar die dozen waar al die boeken door elkaar liggen, zijn een doorn in haar ogen. Ze schrijft:

Op zoek naar boeken die je leuk vindt, moet je dan langs van alles wat dus gewoon niet leuk is.

Alles ligt door elkaar, feit en fictie. Daarom vermijdt ze liever de opruiming. Een uitzondering maakt ze voor boekhandels die de afgeprijsde boeken overzichtelijk aanbieden. Daar wil ze wel graag rondneuzen.

Boekenmarkt

Overigens is ze gek op de jaarlijkse Deventer boekenmarkt waarbij ze van te voren alle boekenstalletjes uitzoekt, die ze wil bezoeken. Ook op internet is de opruiming heel aantrekkelijk: bestel 1 boek en je wordt gebombardeerd met mailtjes vol aanbiedingen.

Impulskoper

Geen mooiere uitdaging dan de opruiming voor de impulskoper, zou je denken. Maar daar is Martha het niet mee eens. Als zij een boek heel graag wil hebben, dan koopt ze het meteen. Ze gaat niet wachten of het misschien maanden later goedkoper is. Bovendien heeft een verschrikkelijke hekel aan toegetakelde boeken.

Boeken waar de rug van geknakt is, een pagina beduimeld of die de sporen hebben dat er vaak door gebladerd is. Nee, Martha wil door maagdelijk witte pagina’s bladeren en de eerste zijn die de letters leest. Bij de opruiming bestaat het aanbod uit erg veel beduimelde boeken waar al veel mensen door gebladerd hebben met hun vieze vingers. Daarom is de opruiming niet het eerste waar Martha blij van wordt.

Een andere impulskoper, Renata Oort, is juist helemaal ‘in too’ de aanbieding. Ze gooit bewust mailtjes met aanbiedingen van Kobo weg om maar niet in de verleiding te komen.

Weinig verheven uitverkoop

Carel wil best weleens snuffelen in het boekaanbod op een rommelmarkt of bij de bieb. Alleen gebeurt het maar zelden dat hij een boek vindt dat hij ook koopt. Ook hij constateert dat de boekenopruiming niet meer is wat het geweest is. Voorraad houden kost geld en de boekwinkel houdt die voorraad bewust heel klein. De enige opruiming die dan overblijft is de opheffingsuitverkoop. Een weinig verheven opruiming natuurlijk.

Ook Niek springt maar zelden uit de band bij de boekenopruiming. Ze verkeert in de luxepositie dat ze niet meer speciaal hoeft te sparen voor een boek. Daarmee is het niet meer zo speciaal een boek te kopen. Tegelijkertijd merkt ze dat de hoeveelheid boeken die op het nog te lezen stapeltje komt, groeit. Daarmee is het helemaal niet verstandig zich over te geven aan de hebzucht van de aanbieding.

Collectors items

Voor Paul is de opruiming evenmin een aanlokkelijke gelegenheid zich te laten gaan. De reden is dat hij steeds minder papieren boeken leest. De papieren boeken die hij koopt zijn weer helemaal niet goedkoop. Ondanks dat het tweedehands exemplaren zijn, zijn de ‘colletors items’ weer zo prijzig dat sommige mensen je voor gek zouden verklaren.

Reddingspogingen

Boekenblogger Jannie stapt ook maar weinig in de boekhandel tijdens de opruiming. Het kopen van afgeschreven boeken bij de bibliotheek en afstruinen van boekenmarkten, doet ze ook niet meer. Ze vindt het zonde om te zien wat er allemaal aan boeken van de hand gaat. Haar reddingspogingen heeft haar vooral een grote verzameling ongelezen boeken opgeleverd. Binnenkort gaan ze naar de plaatselijke boekenmarkt voor het goede doel.

Uit de band springen?

De band waaruit Foxxblok springt, is niet zo heel dik. Hij staat stil bij 3 boeken die hij in de opruiming heeft gekocht. De memoires van Theo Kars, die het niet moet hebben van zijn schrijverskwaliteiten maar wel van zijn bijzondere verhalen. Moby Dick omdat het het favoriete boek is van J.M.A. Biesheuvels en een striproman over de Beatles in de categorie: Nice To Have.

Ingebonden lezers

De antwoorden op deze boekenvraag laten bescheiden lezers zien die de boekenopruiming een beetje aan anderen overlaten. Ze binden in en springen niet zo snel uit de band. Misschien dat lezen de hebzucht in je vermindert…

Lees de vierde boekenvraag voor #50books

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Alle gelezen boeken in 2015

image

Ook in 2015 zijn er flink wat boeken door mijn vingers gegaan. Heerlijk om dat allemaal te lezen en het is net zo leuk om erover te schrijven. Ik hoop dat ik de lezers van deze blog daar veel plezier mee doe. Daarom een lijst met alle boeken waarover ik heb geschreven.

Alle gelezen boeken in 2015

Ik lees niet alleen voor mijzelf. Ik vind het ook heerlijk om voor te lezen. Het grote voorleesproject, het voorlezen van de complete serie over Harry Potter, heb ik afgerond in 2015.

Nabokovs kever

image

Het is extra leuk om te lezen hoe schrijvers zelf tekeningen maken van personages van andere schrijvers. Nabokov maakte bijvoorbeeld schetsjes bij Kafka’s ‘Die Verwandlung’. De kever die Gregor Samsa is geworden, staat geschetst bovenin Nabokovs exemplaar van ‘The Metamorphosis’.

Een bijzonder idee dat schrijvers zelf ook de verbeelding proberen te schetsen van andermans verhalen. Het is daarmee nog interessanter als Peter Mendelsund in zijn boek opmerkt over Kafka die figuurtjes tekent. Als de Tjechische dichter Gustav Janouch vervolgens aan Kafka vraagt wat hij tekent, dan zegt Kafka dat het gewoon maar wat figuurtjes zijn, ‘persoonlijke, niet te ontcijferen hiërogliefen’. Mendelsund citeert de Tjechische dichter die op zijn beurt weer Kafka citeert:

‘Mijn figuurtjes hebben geen goede, ruimtelijke proporties. Ze hebben geen eigen horizon. Het perspectief van de figuren, wier omtrek ik tracht vast te leggen, ligt vóór het papier, aan de andere, botte, kant van het potlood – in mijzelf.’ (179)

Die typering van zijn eigen schetjes geldt ook voor de personages van Kafka in zijn boeken, stelt Peter Mendelsund. Zou Kafka het ook gevonden hebben voor zijn eigen literaire werk en daarom zijn vriend Max Brod opdracht hebben het werk te vernietigen na zijn dood?

Buiten het feit dat ik vind dat als een schrijver wil dat zijn werk vernietigd wordt, hij het zelf moet doen, is het een interessante gedachte. De nietszeggende figuurtjes op het papier, zijn daarmee de afspiegeling van de figuurtjes in Kafka’s hoofd. Het potlood is de brug tussen hoofd en papier.

Wat Nabokov bij het verhaal ‘The Metamorphosis’ van Kafka doet, is precies het omgekeerde. Hij neemt het verhaal in zich op, een kever doemt in zijn gedachten op, waarna hij de kever probeert toe te vertrouwen aan hetzelfde papier waarop het verhaal staat.

Peter Mendelsund: Wat we zien als we lezen. Oorspronkelijke titel What We See When We Read. Nederlandse vertaling Roos van de Wardt. Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas Contact, 2015. ISBN: 978 90 254 4567 6. 432 pagina’s. Prijs: € 21,99. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn vijfde bijdrage over Wat we zien als we lezen van Peter Mendelsund. We lazen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.