Categoriearchief: koken

Zieke tomaten en chutney – Tiny House Farm

Een ramp: zieke tomaten. Het begint met raadselachtige donkere plekjes op de vruchten. Maar het breidt zich meer en meer uit. Tot je ziet dat de hele tomatenplant steeds meer donkere plekken krijgt. Het is een ziekte.

We zijn het gaan uitzoeken. En je wordt er niet zo vrolijk van. Het is Phytophthora infestans. Een verwoestende schimmel die niks overlaat van je planten en vruchten. De belangrijkste reden is gebrek aan ventilatie. De oplossing voor de toekomst: goed openhouden van de planten. Maar als het eenmaal toeslaat, is er weinig meer aan te doen.

Phytophthora infestans

Een studie naar tomatenziekten hoe dit kan ontstaan is duidelijk. Phytophthora infestans is een schimmel waarvan de aantasting door de lucht verloopt. Het betekent voor ons dat we in de zone naast het huis de komende jaren geen tomaten kunnen kweken.

Wat de impact verder is, is niet zo duidelijk, maar voor nu hebben we de planten vernietigd. Niet op de composthoop, meteen in de container en alle nog goede vruchten van de planten gehaald. Heel veel vruchten zijn al aangetast, maar er bleef nog genoeg over.

Verder rijpen

Een deel van de groene tomaten hebben we met een banaan in een afgesloten zakje gedaan om verder te rijpen. Het is natuurlijk niet zo lekker als een zongerijpte tomaat aan de plant zelf, maar het is beter dan niks. En dan is alle moeite niet voor niks geweest.

Een ander deel van de onrijpe tomaten hebben we wel verwerkt. We hebben een recept gevonden voor chutney. Deze van oorsprong Indiase smaakmaker combineert de groene tomaat met appel en gember. Het is een vruchtenpuree die misschien nog wel het meeste op jam lijkt. Je kunt het eten op brood, bij vlees of iets anders.

Chutney

Groene tomaten kun je niet rauw eten, het vraagt om een goede bereiding. Deze hebben wel even op het vuur staan pruttelen in het groentemengsel. Ik heb een voorzichtig hapje geproefd. Heel aardig. Ben best benieuwd hoe het smaakt als het koud is en met wat je het goed kunt eten.

Er zijn nog een paar rijpe tomaten, maar het gaat hard met de schimmel

Lezers over de kook – #50books antwoorden vraag 15

image

Een vraag over een ander soort boeken dan literaire boeken is de 15e vraag van #50books. Het draait dit keer om het fenomeen kookboeken. Hoe is het met de kookboeken in de kasten van de bloggers van #50books gesteld? Een interessante vraag. Ook omdat het interessante antwoorden oplevert.

Op de middelbare school las mijn lerares Nederlands altijd tijdens het koken. Niet in een kookboek, maar in een roman. De aardappels kookten regelmatig door, met alle gevolgen van dien. Als ze aangebrand eten opdoende, was dat voor haar gezin een teken dat ze een goed boek las. De lezers van #50books zijn evenmin fervente lezers van kookboeken.

Passie voor koken
Carel schrijft dat zijn passie koken is en dat hij daarom wel wat kookboeken in huis heeft liggen. Hij leest ze niet echt, bekent hij er meteen bij. In het verleden heeft hij er menig recept uit gehaald, maar nu zoekt hij het minstens zo snel op internet op.

Overigens heeft het koken hem ook geholpen aan de titel van zijn verhalenbundel. Het heet Marokkaans koken en andere verhalen. Volgens Carel omdat kookboeken het zo goed doen en de verhalen om te smullen zijn. Het titelverhaal is een sfeertekening van een kookworkshop. Een verhaal ongetwijfeld spannender en voedzamer dan menig kookboek.

De tel kwijt

Soms raak ik de tel kwijt met de boekenvragen. Het is de 15e vraag en niet de 14e, merkt Niek terecht op. Zeker staan er bij haar thuis kookboeken in de kast. Alleen is er niet zoveel mee gedaan. Ze ziet koken vooral als een noodzakelijk kwaad en laat het liever over aan haar man. Ook hij wijkt niet uit naar het kookboek; hij varieert gewoon op wat hij al kent zonder dat het ooit verveelt.

Noodzakelijk kwaad

Ook Martha leest geen kookboeken. Ze ziet koken als een noodzakelijk kwaad om niet van de honger om te komen. De app ‘receptenvinder’ biedt voor Martha genoeg mogelijkheden om een vegetarische maaltijd in minder dan 20 minuten in elkaar te kunnen flansen. Daarom geen grootse gerechten of fantaseren erover.

Dovemansorendieet

Lezers zijn geen keukenprinsen of -prinsessen. Ze lezen liever dan dat ze koken en over eten lezen ze ook niet zo graag. Dat laat Jannie ook zien. Ze stort zich liever op een vergelijking van Maarten ’t Harts Dovemansorendieet, Over zin en onzin van gewichtsverlies met Kris Verburghs De voedselzandloper. Als ze er 1 moet aanbevelen van deze 2, dan is het wel Maarten ’t Hart. NIet zozeer vanwege de inhoud, maar meer vanwege het literaire tintje.

Groente en weinig aardappelen

Fokke opent met een citaat van Gerard Reve uit Op weg naar het einde: ‘Veel groente en weinig aardappelen, dat eet voor een man niet zo lekker.’ Daarna vertelt hij over zijn eerste kookboek geschreven door Ina Hoffmann: Vlot koken, lekker eten. Een boek dat hij als student kreeg, boordevol met recepten voor gerechten die in een halfuurtje klaar zijn. Niet dat het altijd lukt, maar hij gebruikt het kookboek nog regelmatig.

Kookboeken in keuken

Net als Fokke, heeft leesblogger Ali plezier in koken. Ze probeert graag dingen uit. Daarom staan de meeste kookboeken van haar ook in de keuken. Bij de recepten die ze probeert, stopt ze een geeltje als bladwijzer en notitieblaadje. Maar ook bij Ali dringt het internet meer en meer de keuken binnen. Het is nu eenmaal makkelijker zoeken op computer of mobiel dan in een kookboek.

Lees morgen de nieuwe boekenvraag

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen

Lees jij kookboeken? – #50books vraag 15

image

Boeken waarvan er heel veel van over de plank gaan zijn kookboeken. Een apart soort boeken boordevol met recepten van lekkere maaltijden, die er op het plaatje lekkerder uitzien dan wanneer jij ze hebt gemaakt.

Bij mij weten is het thema van de boekenweek nog niet koken of eten geweest. Dat terwijl er heel wat wordt gekookt en gegeten in boeken. Receptenboeken, boeken met eten als thema, dieetboeken en verhalen, gedichten en romans waarin eten een belangrijke rol speelt. Zonder veel moeite is daar een erg interessante bloemlezing van bij elkaar te brengen, is mijn overtuiging.

Daarom gaat de boekenvraag voor vandaag over kookboeken in de boekenkast: heb je kookboeken of andere boeken in relatie met eten en raadpleeg je ze vaak? Of kijk je eerder voor recepten en diëten op internet of in een notitieboekje waarin je de recepten hebt verzameld?

Bovendien is het de grote vraag, net als met woordenboeken of de encyclopedie, lees je hem of noemen we dit eerder raadplegen?

Vraag 15

Heb je kookboeken en lees of raadpleeg je ze weleens?
Ik ben benieuwd naar de antwoorden.

Blog mee over #50books

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Het eitje van Martin Bril

image

In de bundel Vader en dochters schrijft Martin Bril over het koken van het perfecte ei. Op een zondagmorgen heeft hij iets goed te maken, zodoende bereidt hij een feestelijk ontbijt. Bij een feestelijk ontbijt hoort een gekookt ei. Een halfzacht eitje: ‘het wit net stevig, niet snotterig meer, ook niet glazig; het geel zacht, net niet te dun, nog niet kruimig.’

Hij houdt zich aan de vier minuten die hij van huis uit heeft meegekregen. Voor de zekerheid checkt hij het in De Dikke Van Dam. Pagina’s recepten met ei erin of ei op allerlei manieren verwerkt, maar niet hoe je het perfecte eitje kookt. Voor Martin Bril zijn er twee mogelijkheden. Of het is zo makkelijk dat Van Dam hier geen ruimte voor vrijmaakt in het kostbare kookboek. Of zelfs de Van Dam tast volledig in het duister.

Het lukt niet om het perfect eitje te presenteren. Het gezin zit aan veel te hardgekookte eieren. Bril raakt geirriteerd. Hij gaat het nog een keer proberen. Alleen zijn jongste dochter lust nog wel een eitje. Volgens mevrouw Bril is het zes minuten in de pan, vanaf het begin. Nu zijn de eieren heuse snottebellen.

image

Niemand wil nog een ei, maar Martin Bril wil het perfecte ei. Hij gaat opnieuw aan de slag. Vier minuten, maar dan natuurlijk 4 minuten in kokend water. Als hij klaar is, eet hij het perfecte ei. Trots als hij is, schalt hij zijn heldendaad door het huis. Maar niemand reageert.

Heerlijk hoe een schrijver drie bladzijden lang schrijft over het koken van een eitje. Hoe herkenbaar ook. Bezig met het ontbijtje, vraag je altijd hoe lang het ook alweer was. Vraag het in een gezelschap en je krijgt van iedereen een ander recept.

Ik las het verhaal laatst voor, voor het slapen gaan. Heerlijk om te doen, een verhaal van Martin Bril (voor)lezen voor het slapen gaan. We moesten erom lachen. Vandaag verscheen er rond lunchtijd een berichtje van Inge op WhatsApp. ‘Ga nu ei a la Martin Bril eten.’ Ik wenste haar veel succes.

Even later een foto. Het was net zacht. ‘Volgende keer iets langer koken. 20 seconden langer zou voor mij beter zijn’, schreef ze. Het waren ook wel grote eieren. Je kunt wel dezelfde tijd gebruiken bij het koken van een ei, de grootte en het gewicht van een ei verschilt telkens. Zodoende is de tijd van vier minuten een gemiddelde tijd en zal het ene ei een paar seconden meer vragen dan het andere.

Gelukkig hield zij het bij dit ene ei. De volgende keer beter…

Snert

snert of erwtensoep

De dagen worden korter, het weer wilder en dan krijg je zin in snert. Dikke snert met worst. Het hele huis is in bezit genomen door een weeige geur. Een enorme pan staat op het vuur. In de grote pan borrelt een groene smurrie. Uren achtereen. Om het kwartier moet in de grote massa worden geroerd. De erwtensoep brandt zo aan.

Koken is natuurlijk een vorm van ontbinden. Je probeert de ontbinding in de lekkerste smaak los te krijgen. Vermengd met de weeige herfstgeur ontploft een heerlijke smaakexplosie in de keuken.

Zo kregen we gisteravond een heerlijk bordje snert voor onze kiezen. Het roggebrood met spek binnen handbereik. Zo vermengden zich alle mogelijke wintergroenten in een dikke brei. Voorzichtig blazen en hap. Wat een genot. Dan mag het even voor altijd najaar zijn.