Categoriearchief: harmonium

De 7 kruiswoorden in improvisaties en gedichten

Ik was er al een tijdje mee bezig, langzaam alles bij elkaar spelend, improviseerde ik op mijn harmonium over de 7 verschillende kruiswoorden. De woorden die Jezus zou hebben uitgesproken toen hij aan het kruis hing.

Voor de componist Charles Tournemire is het een inspiratiebron geweest. Het leverde een muzikaal portret op van meer dan een uur aan muziek. Vanavond bezoek ik een concert in Doesburg. Al voorbereidend maakte ik vandaag 7 gedichten op mijn blog wolkenhemel en publiceerde de bijbehorende improvisaties.

Niet allemaal even geweldig. Ik heb zelfs vandaag nog 2 nieuwe gemaakt. Wel een prachtige manier om mij voor te bereiden op het concert dat ik vanavond bezoek.

7 gedichten over 7 kruiswoorden

  1. Geen idee
  2. Alles komt goed
  3. Achteloos vol
  4. Onverlaat
  5. Liefde
  6. Volbracht (vanaf 18 uur)
  7. Toekomst (vanaf 19 uur)

Beluister de bijbehorende improvisaties

Speellijst van improvisaties

Alexandre verkocht – Tiny House Farm #ontspullen

alexandre-harmoniumBij de spullen die je wegdoet, zitten soms mooie dingen waarvan je hoopt dat ze een mooie bestemming krijgen. Daarom zal ik op mijn blog speciale spullen van mij extra onder de aandacht brengen. Zoals het Alexandre drukwind harmonium dat ik verkocht.

Ik deed er te weinig mee en ik neem liever een ander harmonium mee naar het kleinere huis. Welke dat gaat worden, weet ik nog niet. Ook omdat het pedaalharmonium dat ik boven heb staan niet in de beste staat verkeerd. Tegelijkertijd speelde ik weinig op mijn Alexandre harmonium.

alexandre-harmonium-klavier

Het is een bijzonder instrument. Ik kocht het in augustus 2004 bij een organist in Huizen. In zijn woonkamer stond naast het harmonium en een klavecimbel ook een motor. Ik maakte veel los bij zijn vrouw toen ik mijn verbazing uitte wat zo’n rijwiel in huis deed. Het maakte mijn positie als koper wel wat minder sterk.

Het instrument ging mee op het karretje van Theo, een koorlid van het koor in Langeveen waar ik toen organist was. Zwaar om te vervoeren, haalden we het in delen uit elkaar en zetten het op de kar weer in elkaar. Zo reden we de 100 kilometer weer naar huis.

alexandre-harmonium-merkstempel

Het was een dag voor mijn verjaardagsfeestje, zodoende liet ik het instrument trots horen aan mijn vrienden Rob en Nel. Samen met de 3 andere harmoniums in huis.

Nu heb ik het harmonium verkocht. Het had de volgende gegevens:

Frans drukwindharmonium: Alexandre

Frans drukwindharmonium van Alexandre Père & Fils, 4,5 spel. Een laat model, serienummer 123953, bouw ca. 1897. Goed werkend expression en transpositie klavier (van F tot C). Klavieromvang van C – c4.

alexandre-registers

Het instrument bezat de volgende dispositie:

Forte generaal (forteklep baskant)
Sourdine (S) – 8 vt (afgeleide)
Basson (4) – 8 vt
Clairon (3) – 4 vt
Bourdon (2) – 16 vt
Cor Anglais (1) – 8 vt

Expression

Flute (1) – 8 vt
Clarinette (2) – 16 vt zwevend
Fifre (3) – 4 vt
Hautbois (4) – 8 vt
Voix Celiste (C) – 16 vt solo
Tremolo (T)
Forte General (forteklep diskant)

Tutti-knop met knieën te bedienen.

alexandre-tongenraam

Ik heb het harmonium weggedaan omdat ik kleiner ga wonen en de hoeveelheid instrumenten ga terugdringen. Het instrument is in jaren ’90 gerestaureerd door Van Emmerik en toen ook behandeld tegen houtworm. Het verkeert in bespeelbare staat, alleen dient het hier en daar wat afgesteld of schoongemaakt te worden. Alle onderdelen werken goed.

Het instrument is verkocht. Ik hoop dat de nieuwe eigenaar er veel plezier aan beleefd.

Een vrouw op 1000º

imageWat vind ik eigenlijk van Hallgrímur Helgasons roman Een vrouw op 1000º? De achterflap ziet er veelbelovend uit: ‘een adembenemende reis door de twintigste eeuw’. Het boek zelf is ook veelbelovend, want het is dik. Daarmee vraagt de schrijver al veel van zijn lezer: leestijd! En de foto op de cover grijpt aan. Ik kan mijn ogen niet afhouden van die prachtige zonnebril die letterlijk van de foto afkomt.

Snel lezen

Het was net twee weken geleden toen ontdekte dat ik Een vrouw op 1000º nog helemaal niet in huis had. Ik mailde naar de organisatie van Een perfecte dag voor literatuur. Nee, ik had het allang in huis moeten hebben. Gelukkig kreeg ik het boek een paar dagen later nagezonden. ‘Jeetje, dat is een dikke’, was mijn eerste reactie. ‘Ik moet snel aan het lezen slaan.’

En dat moest ik. Want naast de ruim 540 pagina’s om te lezen, vraagt het boek ook om een oplettende leeshouding. Het onderwerp is groot en het verhaal bestaat uit veel verhaallijnen.

Sígur Ros

Hallgrímur Helgason heeft een indrukwekkend boek geschreven. Dat staat voor mij vast. Voor mij bestaat de IJslandse cultuur uit de rockband Sígur Ros. En die liefde voor die groep komt vooral voort uit mijn liefde voor het harmonium. De muziek van Sígur Ros greep mij bij de kladden. Het is eerlijke muziek, je krijgt wat je hoort. Prachtig zoals het harmonium zich daarbinnen voegt.

Voor het boek Een vrouw op 1000º is dat niet anders. Het is een boek vol verhalen. Bovendien bevat het veel verwijzingen naar de IJslandse cultuur en mythologie. Daarbij probeert het een link te leggen met de Europese cultuur en historie, maar de basis is een stevig IJslands fundament. De rotsen en baaien van dit koude en onherbergzame gebied lees je terug in dit boek. Het is bij tijd en wijle net zo grillig en bizar.

Parodie

Het boek is een grote parodie op de IJslandse autobiografie. Een genre dat ik niet ken, maar waar de ik-verteller en autobiograaf Here een keer naar verwijst:

[E]en literair genre dat ik absoluut verafschuw. Als je die moet geloven dan is het leven in IJsland één paradijs van galafeesten, waar ellende, miskleunen en nederlagen die niet bestaan, waar uitverkoren prinsesjes van gegoede families met schitterende cijfers uit de collegezalen komen, het parlement betreden en van daaruit hogerop klimmen door het bevruchten van verschillende vrouwen, tot ze uiteindelijk de enige ware hebben gevonden die al hun valsheid, leugens en gehoereer duldt en ervoer kan zwijgen. (403)

Alles wat hier staat, is het boek van Hallgrímur Helgason niet. Als eerste is de hoofdpersoon een vrouw, daarnaast komt Herbjörg Maria Björnsson weliswaar van gegoede huize, maar ze is een antiheld. Weliswaar is ze de kleindochter van de eerste president van IJsland, haar vader is een nazi (de enige van IJsland) en haar moeder heeft haar in de oorlog genadeloos in de steek gelaten. Bovendien rookt ze als een ketter en heeft ze veel mannen versleten.

Opeenstapeling van ellende

De belevenissen in de oorlog zijn een opeenstapeling van ellende waarbij de ene dode na de andere valt. Here moet niks hebben van mensen die hun hoofd wegdraaien voor ellende:

Het zou voor iedereen eens goed zijn de voorgevel van je huis kwijt te raken, het brandende geknetter van een kind te horen of toe te zien hoe je geliefde in de rug wordt geschoten. Ik heb mijn hele leven niet goed met mensen kunnen opschieten die nog nooit over een lijk heen hebben hoeven stappen. (11)

Here geeft hier een samenvatting van haar leven en het boek. Het verhaal is nog maar amper begonnen en ze vertelt over de granaat uit de Tweede Wereldoorlog. Ze bewaart het oorlogstuig als een relikwie. Het hele boek door vergezelt dit ‘Hitlerei’ haar en helpt haar door moeilijke periodes heen.

De draad kwijt

En dat is de toon van het hele boek. Regelmatig raak je de draad kwijt. Zeker in het begin van het boek werkt dat erg verwarrend. Voor mij waren die eerste paar honderd pagina’s een worsteling. Onherbergzaam als de IJslandse wildernis. Gladde gletsjers waar je zo een misstap maakt en bijna niet meer terug kunt.

Toch wist het verhaal mij vast te houden en hield mij nieuwsgierig genoeg om door te lezen. Ik wilde het niet opgeven, daarvoor daagde het ruige en onherbergzame mij teveel uit. Het voelde als een heuse ontdekkingstocht door IJsland.

Compleet met verwijzingen naar een cultuur, die door de eeuwenlange isolatie nog veel oorspronkelijks en eigens heeft. Daar is het boek misschien nog het meest van doordrongen. Het probeert vast te houden aan de IJslandse wortels en tegelijk de vleugels uit te slaan en los te komen van die isolatie.

Bizar en bijblijven

Dat maakt het boek bizar om te lezen, want Hallgrímur Helgason weet een portret van een land en een eeuw neer te zetten dat haar weerga niet kent. Here is een personage dat je nog lang bijblijft en stelt je nergens in teleur.

De ellende die haar steeds treft en waar ze weinig aan kan doen. Bedrogen door iedereen, zelfs haar eigen kinderen, weet ze zich staande te houden. Zo is het boek een portret van een krachtige vrouw voor wie ik bewondering koester. Het maakt Een vrouw op 1000º een boek dat bijblijft.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Hallgrímur Helgasons roman Een vrouw op 1000º. We lezen dit boek vandaag bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Hallgrímur Helgason: Een vrouw op 1000º, Uit de memoires van Herbjörg Maria Björnson. Vertaald uit het IJslands door Marcel Otten. Utrecht, Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij De Arbeiderspers, 2014. 542 pagina’s. Prijs: € 24,95

Spiegel en #mijnmoment

gedicht-spiegelEen prachtige uitnodiging van Henk-Jan Wildermaat (@punkmedia) om mee te doen aan #mijnmoment. Stiekem is het ook mijn moment aan het eind van dit jaar. Een bewogen jaar zoals ik in mijn stukje schrijf. Om 11 uur verscheen het vandaag online.

Nieuw blogvoornemen

Ik vertel in de blog onder andere over een blogvoornemen: mensen vragen iets te vertellen over een gedicht van mij dat ze geraakt heeft. Graag wil ik het uitbreiden met twee filmpjes. In het eerste geef ik een korte improvisatie over het gedicht. In het tweede gedicht draag ik het voor.

Gedicht Spiegel

Zojuist heb ik de koe bij de horens gevat en dit bij het gedicht Spiegel gedaan. Het staat sinds begin deze maand op mijn gedichtenblog wolkenhemel.blogspot.nl.

Ik schreef het gedicht voor Belgin, ze houdt het op de foto ook vast. In het groene lijstje en op het gele papier staat het gedicht.

Arvo Pärt

Bij het schrijven van het gedicht had ik de hele tijd het prachtige muziekstuk Spiegel im Spiegel van Arvo Pärt in gedachten. Het is het mooiste in de uitvoering met viool en piano.

Improvisatie bij Spiegel

De improvisatie die ik maakte bij het gedicht Spiegel gaat door op het eenvoudige motief van Arvo Pärt. Het melancholische van Arvo Pärt is bijna niet te evenaren. Daar is het te mooi voor. Maar misschien zegt de improvisatie iets over het gedicht.

Ik voer het uit op mijn pedaalharmonium. Excuses voor het slechte licht. Het geeft de improvisatie ook iets geheimzinnigs.

Voordracht

Naast de improvisatie draag ik het gedicht ook voor op youtube.

Opmerkingen? Reageer!

Ik ben benieuwd wat je van deze opzet vindt. Ik wil het graag uitbreiden en zal lezers, fans en vijanden uitnodigen iets over een gedicht van mij te zeggen. Hoe dat gebeurt, weet ik nog niet. Ook ideeën hierover zijn van harte welkom.

Improvisatie op Magnificat Nederlands Calvinisme

Ook het Nederlands Calvinisme kent zijn eigen Magnificat. De lofzang van Maria kreeg achter de psalmberijming een plekje als nummer 2 van de in totaal 12 enige gezangen. Naar mijn idee is het de enige plek dat het lied van een vrouw wordt opgevoerd. In mijn fantasie is het de laatste plek waar Maria nog een positie heeft in het Nederlands Calvinisme.

Omdat het advent is en ik vind dat Maria wel wat meer eer mag hebben, improviseerde ik de laatste weken veel over dit lied. Ik wilde deze improvisatie eigenlijk een plekje geven in mijn orgelmeditatie van 2 weken geleden. Het lukte niet. Daarom op deze laatste adventszondag geef ik de zwangere Maria gelegenheid de lof toe te zingen op de vrucht die ze in zich draagt.

De improvisatie bestaat uit een omlijsting van het koraal. Daarna geef ik liefst 7 improvisaties op lied. De wisselingen zijn op: 0:05 (koraal); 1:06 (1); 2:29 (2); 6:43 (3); 8:01 (4); 9:46 (5); 10:39 (6); 11:33 (7); 13:51 (koraal).

 

Schroevendraaier

Gesleept met het harmonium van Rob. Hij hoeft het niet meer. Een maand stond het buiten in de wind en regen, vannacht kwam daar nog een laagje vorst overheen.

Samen met Rob reden we het gevaarte met behulp van een boedelbak van Veenendaal naar Almere. Hij hielp het mee het huis in. De operatie het naar zolder te verplaatsen kostte mij de rest van de dag.

Uit elkaar schroeven en stukje voor stukje naar boven. Eerst de Leonhardt naar het recyclingperron gebracht, ook in stukjes. Ik sleepte een balg, het tongenmagazijn en het schot dat om het gebeuren heen zit, twee trappen hoog.

Bij het versjouwen van de balg hoorde ik steeds wat rammelen. Even later bevestigde ik de balg en zag iets steken in de luchtgaten. Ik maakte het los. Het was een schroevendraaier die door een van mijn voorgangers was achtergelaten. Compleet met houten handvat.