Categoriearchief: eten

Voedselbos – Tiny House Farm

We proberen onze tuin in te richten naar de ideeën van de permacultuur en maken er een klein voedselbos. Dan is het goed om af en toe ook inspiratie op te zoeken. Dat is in deze coronatijd best lastig. Ik wil al langere tijd bijvoorbeeld naar het Voedselbos De Overtuin bij de botanische tuin Trompenburg in het Rotterdamse Kralingen.

de bosrand van het voedselbos Zeewolde
Bosrand van het voedselbos Zeewolde

We hebben in de buurt gelukkig ook wat initiatieven. Zo is er eentje op nog geen halve kilometer bij ons vandaan. In het Kathedralenbos is 2 jaar geleden en vorig jaar al een deel van het toekomstig voedselbos Eemvallei van Staatsbosbeheer aangeplant. Dit jaar is er dat niet gebeurd om de aanplanting van vorig jaar wat meer ruimte te geven. Het afgelopen jaar was het heel warm waardoor veel nieuwe aanplant is doodgegaan of minder goed is gegroeid.

Voedselbos dichtbij in Zeewolde

In Zeewolde is ook een mooi voedselbos. En omdat we vorige week in de vakantie ook nog een uitstapje wilden maken, zijn we hier naartoe gegaan. Het Voedselbos Zeewolde is ook een jaar of 2 terug aangeplant. Er is een stuk bestaand bos gedeeltelijk weggehaald en daar zijn nu allemaal voedselrijke bomen en struiken voor in de plaats gekomen.

Klein hoefblad in het voedselbos
Klein hoefblad in het voedselbos

Natuurlijk is het zo in de winter heel anders dan midden in de zomer. Toch is het mooi om zo de contouren van het voedselbos te zien en te kijken wat er allemaal staat. Het voedselbos in Zeewolde aan de Eikenlaan is 1,4 hectare groot. Samen met het IVN, dat er vlakbij zit, werken vrijwilligers aan de realisering hiervan.

Veel geduld

Bij een voedselbos draait het vooral om heel veel geduld. Zoiets ontstaat niet zo snel. Bomen en struiken moeten groeien en de laatste jaren is het heel droog in de zomer geweest. Daardoor had deze jonge aanplant het ontzettend zwaar. We zien het zelf ook in de tuin. Niet alle planten wisten goed te wortelen door de warmte in de laatste 2 warme zomers. De langdurige droogte zorgde eveneens voor weinig groei. Overleven is dan belangrijker dan groeien. Tegelijk zal het de planten sterk maken voor langdurige droge periodes.

Onderstte kruidenlaag in het voedselbos
De onderste kruidenlaag in het voedselbos met bosaardbei

Het was heel inspirerend om eens te kijken in Zeewolde. Wat een prachtig bos is het. Zelfs in deze opbouwfase en ook in dit seizoen. Het zal nog wel even duren voordat het zijn vruchten afwerpt. Daar moet je wel geduld voor hebben. Ik herken dat ook in onze eigen tuin. Het kost veel tijd voordat de bomen zo groot zijn dat ze veel vruchten dragen en de struiken hebben ook zeker 2 jaar nodig om meer opbrengst op te leveren.

Hommels op de toverhazelaar
Vroege hommels op de toverhazelaar

Toverhazelaar en uiensoepboom

De braamstruiken groeien al hard. Ook in Zeewolde zag ik er veel groeien. Net als dat ik getroffen werd door een prachtige winterbloeier die met het mooie weer al heel wat hommels trok: de toverhazelaar. Prachtige bloemen waar hommels en zweefvliegen gek op zijn. Net als dat sommige struiken en bomen al prachtig in knop stonden. Zo is er in deze tijd van het jaar al best veel te beleven.

Ook heerlijke plekjes om te zitten
Plekjes om te genieten van de warme voorjaarszon

Een zorgvuldig ingeplant bos zoals het voedselbos in Zeewolde is onze tuin niet. Ook is het te klein voor heel veel bomen. Daarom blijft het klein. We hebben nog niet alle planten staan en komen door het bezoek aan zo’n voorbeeld ook op ideeën voor andere planten. Nu staat de toverhazelaar op ons lijstje. Net als de Chinese Mahonie of uiensoepboom. Echt planten voor in een voedselbos.

Voedselbos Sierradenbuurt

Enthousiast geworden door Zeewolde, ben ik ook in Almere Buiten gaan kijken naar het buurtinitiatief in de Sierradenbuurt. Het voedselbos Sierradenbuurt valt mij wel een beetje tegen. Hier is niet zo gedacht in lagen zoals bijvoorbeeld wel in Zeewolde is.

Voedselbos Sierradenbuurt Almere Buiten

Voedselbos Sierradenbuurt is teveel een park met perkjes waar je toevallig van de planten kan eten. Dat is naar mijn mening niet genoeg voedselbos. Al is het natuurlijk bij ons zelf ook de vraag of het echt een voedselbos is of een permacultuurtuin die neigt naar een voedselbos.

Genoeg om over na te denken en vooral om veel van te genieten. Nu en in de komende tijd.

insectenhotel
En natuurlijk een insectenhotel

Hoe kraak ik een amandel? – Tiny House Farm

Ons amandelboompje heeft 3 amandelen opgeleverd. Geen slechte oogst voor een boompje die we vorig jaar rond deze tijd hebben geplant. Waarschijnlijk heeft hij het goed naar zijn zin. De boom staat vroeg in het jaar in bloei. In februari zagen we de eerste bloesem. Deze boom staat het eerste van de fruitbomen in bloem.

benodigdheden om een amandel te kraken

De vrucht lijkt erg op een pruim. De amandel (prunus dulcis) is, net als de abrikoos (prunus armeniaca), familie van de pruim (prunus domestica). Ze kunnen elkaar ook bestuiven, maar dan moeten ze wel gelijktijdig in bloei staan. De abrikoos is vrij kort na de amandel aan de beurt. Wie weet staan ze komend voorjaar min of meer gelijktijdig in bloei.

Amandel op barsten

De amandelen hebben we al een paar weken geleden van de boom gehaald. De vruchten stonden op barsten. Dan zijn ze rijp. Als de buitenste schil elk moment uit elkaar kan vallen. Er komen een soort pruimenpitten uit. De schillen zijn makkelijk los te maken. Deze moet je even laten drogen. Maar als de buitenkant droog genoeg is, kun je daar ook de buitenkant van kraken.

Dat valt best tegen om de amandel te kraken. Mijn eerste poging mislukte. Er vloog van alles noot, maar ook bast en inhoud door de kamer. Ik wist een heel klein stukje van de amandel te pakken te krijgen.

Hoe te kraken?

Daarom op internet gezocht hoe je het beste een amandel kunt kraken. Niet zo heel moeilijk. Houd de noot vast met een tang. Tik daarna voorzichtig met een hamertje op de aanhechting in de lengterichting van de noot. En zo barst hij na een paar tikken open. Het gaat niet altijd zonder schade, maar je kunt wel het binnenste heerlijk naar binnen smikkelen.

Deze Hollandse amandelen zijn heel klein (minder dan een centimeter), maar ze smaken verrukkelijk. Een aanrader voor iedereen. Ik hoop dat we volgend jaar al wat meer amandelen kunnen eten. De 3e en laatste amandel was helaas leeg. Dat kan ook gebeuren. Maar we hebben de geoogste exemplaren eerlijk met zijn drietjes verdeeld.

Zieke tomaten en chutney – Tiny House Farm

Een ramp: zieke tomaten. Het begint met raadselachtige donkere plekjes op de vruchten. Maar het breidt zich meer en meer uit. Tot je ziet dat de hele tomatenplant steeds meer donkere plekken krijgt. Het is een ziekte.

We zijn het gaan uitzoeken. En je wordt er niet zo vrolijk van. Het is Phytophthora infestans. Een verwoestende schimmel die niks overlaat van je planten en vruchten. De belangrijkste reden is gebrek aan ventilatie. De oplossing voor de toekomst: goed openhouden van de planten. Maar als het eenmaal toeslaat, is er weinig meer aan te doen.

Phytophthora infestans

Een studie naar tomatenziekten hoe dit kan ontstaan is duidelijk. Phytophthora infestans is een schimmel waarvan de aantasting door de lucht verloopt. Het betekent voor ons dat we in de zone naast het huis de komende jaren geen tomaten kunnen kweken.

Wat de impact verder is, is niet zo duidelijk, maar voor nu hebben we de planten vernietigd. Niet op de composthoop, meteen in de container en alle nog goede vruchten van de planten gehaald. Heel veel vruchten zijn al aangetast, maar er bleef nog genoeg over.

Verder rijpen

Een deel van de groene tomaten hebben we met een banaan in een afgesloten zakje gedaan om verder te rijpen. Het is natuurlijk niet zo lekker als een zongerijpte tomaat aan de plant zelf, maar het is beter dan niks. En dan is alle moeite niet voor niks geweest.

Een ander deel van de onrijpe tomaten hebben we wel verwerkt. We hebben een recept gevonden voor chutney. Deze van oorsprong Indiase smaakmaker combineert de groene tomaat met appel en gember. Het is een vruchtenpuree die misschien nog wel het meeste op jam lijkt. Je kunt het eten op brood, bij vlees of iets anders.

Chutney

Groene tomaten kun je niet rauw eten, het vraagt om een goede bereiding. Deze hebben wel even op het vuur staan pruttelen in het groentemengsel. Ik heb een voorzichtig hapje geproefd. Heel aardig. Ben best benieuwd hoe het smaakt als het koud is en met wat je het goed kunt eten.

Er zijn nog een paar rijpe tomaten, maar het gaat hard met de schimmel

Tomaten en zaaien voor najaar – Tiny House Farm

De tuin is volop aan het bloeien en groeien. De tomaten hangen in volle trossen aan de struiken. Ze moeten nodig wat meer aandacht. Zodoende gaan we eens flink aan de slag om de planten wat uit te dunnen en op te hangen aan stokken. De volle bolle vruchten moeten namelijk nog rood gaan kleuren en daar is niet alleen veel zon voor nodig. Ze vragen ook om een iets andere aanpak dan maar gewoon laten gaan, zoals we tot nu toe hebben gedaan.

Veel water

Zeker, ze krijgen veel water. Met de warme dagen elke dag, nu iets minder, maar we letten goed op dat ze niet te droog staan. Dat is namelijk heel slecht voor de vruchten. Wat slorpen deze planten een hoop water zeg. Ook hebben we veel overtollige bladeren weggehaald. De vruchten moeten wel een beetje zonlicht vangen om te kunnen blozen.

We zijn druk bezig met het opknopen en ontwarren van de enorme groene massa die de laatste weken is gegroeid. Dat komt ook omdat het na de warme dagen eindelijk is gaan regenen en dat doet de planten heel veel goed. Het lijkt wel of ze helemaal zijn losgegaan. Het geeft de planten duidelijk veel kracht om te groeien. Heerlijk om zo bezig te zijn met je tuin. Zo bezig te zijn met je voedsel. Je vingers die zo heerlijk gaan geuren naar tomaat. Heerlijk!

Inzaaien

We gaan gelijk verder met andere onderdelen in de tuin. Zo zaaien we een stukje grond in dat ik gereserveerd heb om te gaan kamperen. Te druk en de warme dagen gooiden ook roet in het eten. Nu is het heel mooi kaal en zaaien we het meteen in met klaver. Iets wat we al een hele tijd van plan waren en nu eindelijk doen. Het stukje is niet meer dan een 9 vierkante meter, maar genoeg om te kijken of het inderdaad een middel is tegen de vele distels.

Ook zaai ik meteen weer wat zaden uit voor het najaar. Zo gaan er nog sperziebonen de grond in. En daarnaast ook worteltjes en rode kroten en brave hendrik. Ik hoop dat de laatste ook opkomt. Het schijnt dat deze een lage temperatuur nodig heeft om uit de grond te komen. Het zaaien in het voorjaar heeft niet mogen baten. Er is helaas niks opgekomen. Maar wie weet nu wel.

De eerste oogst – Tiny House Farm

Dan bereik je het punt dat je kunt oogsten uit de moestuin! We hebben de eerste rode bessen, frambozen (rode en oranje) en blauwe bessen van de planten gehaald. Daarnaast groeit de sla ontzettend goed. Daar hebben we al flink van gesneden.

We halen er een paar blaadjes af en dan groeit het vanzelf weer aan. Heerlijk. Het slaveld blijft zo in beweging met varianten van krulsla, rode bladsla en eikenbladsla. Wat weggaat, geeft weer nieuwe ruimte voor nieuw blad. Zo eet je door totdat je niet meer opkunt.

We hebben veel aardappels in de grond zitten. Als ik erover denk dan is dat wel genoeg voor een winter. De arme aardappelbroers op de markt. Ik kom er nu nog om de paar weken om een paar kilo piepers weg te halen. We jassen er hier aardig wat aardappels doorheen.

De kool blijft wat achter. De boerenkool en spruitjes schieten nog niet echt de grond uit. Ook is er veel vraat. Ze willen niet echt groeien. Ik hoop dat we er komende winter nog wat uit kunnen halen. Ook de rabarber wil niet echt. Van de 5 stonken die we afgelopen voorjaar de grond hebben gestopt zijn er 2 verdwenen en de andere 3 hebben er heel veel moeite mee.

Ik denk dat we hard moeten werken om de grond wat beter te krijgen voor de oogst. De akkerdistel doet het buitengewoon goed. Net als de melkdistel en andere soorten planten die hier flink aanwassen.

We kunnen al best leuk eten van de oogst en ik denk dat het andere jaren alleen maar meer wordt. Zeker als er ook andere dieren komen die mee kunnen helpen om het aantal muizen en slakken binnen de perken te houden. Ik zie daar namelijk nog steeds een flinke toename in komen. De permacultuur tuin biedt ook ruimte aan dieren die mee kunnen helpen om te voorkomen dat slakken en muizen een plaag worden.

Het meest bijzondere is om groenten uit je tuin te eten die je echt moet bereiden. Het eerste portie kroten dat we buiten in het zomerzonnetje eten. Wat smaakt dat geweldig. We proeven duidelijk de grond van Oosterwold. Heel aards smaakt het. Het zijn roodwitte kroten, eigenlijk wel roze, net als de kleur van ons huisje.

Als we een week later voor de 2e keer kroten eten, is de smaak alweer heel anders. Veel minder aarde, meer zoet. Een heerlijke, overtuigende smaak. Dat wordt een heerlijke zomer, want de tomaten groeien flink en het duurt niet lang meer voordat zij rood zijn. En wat dacht je van de jonge worteltjes. Heerlijk!

Hopelijk blijven we de muizen met hun eetgrage tandjes voor.

Aan de kroten

Fietskar – Sientje (47)

Een dochter en een hond. Wat zou dat mooi passen in een fietskar. Dat was de gedachte. Een aanbieding bij de Hema bracht ons op het idee om een fietskar te kopen. Er was ruimte in de fietsaanhanger voor 2 kinderen, maar 1 kind en 1 hond, zou toch ook moeten lukken? Sientje kon best wel vast met het tuigje dat we ook gebruikten in het fietsmandje of in de auto. Doris paste goed in een constructie van de fietskar zelf. Zo zou we de tocht veilig verlopen. Hier kon niets meer mis gaan.

Fietskar past niet door poort

Een gedoe! De fietskar paste niet door de poort. Eerst de kar er diagonaal uit, dan buiten de poort weer opbouwen, kind erin en de hond erbij. We konden eindelijk gaan rijden. Is altijd al een gedoe om met een kind snel weg te kunnen rijden, laat staan als daar ook nog een teckel bij komt. En Sientje was niet onwillig, maar ze stond bij dit experiment zeker niet te trappelen van ongeduld. Ze hanteerde eerder de bekende teckelhouding: ik werk niet tegen, maar zeker niet mee.

We zouden een lekker rondje rijden en ergens onderweg een picknick genieten. Al het eten klaargemaakt, broodjes gesmeerd, lekker drinken in flessen. We hadden best veel zin in een lekker fietsritje door onze nieuwe woonplaats Almere. Ik leerde gaandeweg al wel wat wegen kennen bij het hardloopgroepje waarmee ik iedere vrijdagavond een rondje holde.

Goed vastzetten

Eindelijk zat de hele familie vastgeklemd. Ook Sientje zat vast aan het tuigje. Het was een ingewikkelde constructie waarmee ze goed vastzat. Doris ernaast en het gezelschap kreeg zo een mooie lift achter de fiets van papa aan. We reden weg, onwennig, alles schudde op de klinkertjes bij de parkeerplaatsen. We konden niet gelijk het fietspad pakken, daarom namen we een stukje van de grote weg.

Ik sloeg de grote weg in of er gebeurde vanalles achterin. Sientje wist uit de kar te springen en de kar kapseisde op zijn kant. Een noodstop, langs de drukke weg. Doris hing gelukkig stevig vast in het tuigje. Ze huilde. Eerst Sien weer zien terug te krijgen in de kar en daarna alles weer overeind zetten. Doris troosten en alles naar een veiliger plekje brengen.

Sientje voelde er weinig voor om zich in de kar mee te laten voeren. Misschien zou ze liever zelf lopen of eigenlijk nog veel liever op de bank blijven liggen. Van haar hoefde het allemaal niet zo nodig. Ze wist heus wel dat er iets leuks kwam, maar om daar goed van te kunnen genieten was al dat gedoe vooraf teveel. Daarom wilde ze nog voor we goed en wel reden, al uitstappen.

Gevaarlijk

Niet handig en eigenlijk heel erg gevaarlijk om dat midden op een drukke weg te doen. Daarom zetten we de fiets op een rustig plekje iets verderop en probeerden Sientje beter vast te ketenen. We deden het met de overtuiging dat het leuk was dat ze met ons meeging. De hele picknick die we zo mooi hadden klaargemaakt thuis, lieten we ons niet afnemen door ons teckeltje.

We maakten Sientje nog vaster en ketenden haar zo stevig vast dat ze weinig kanten op kon. Alles was gerustgesteld en ik mocht weer gaan rijden. Zo reden we. Sientje probeerde natuurlijk te ontsnappen. Ze drukte de beschermende laag omhoog en wist haar neus naar buiten te krijgen. Zo hing ze met haar kop tot vlak boven het fietspad. Het waren slechts enkele millimeters die haar scheidden van het asfalt. Wij zagen het met angst en beven aan, maar lieten het maar zo. Zolang niemand schade opliep, was dit een acceptabele manier van transporteren. We hoopten dat de hobbels haar neus zouden sparen.

Best lastig om een geschikt plekje te vinden. Maar bij Almere Haven, ergens in het park, langs het fietspad maakten we een heerlijk plekje op het gras voor onze picknick. We spreidden een kleed over het gras. Om ons heen de voorjaarsbloemetjes. Sientje snuffelde heerlijk in het gras. Doris vond het ook lekker om in het zonnetje te zitten.

Genieten van buitenlucht

Genieten van de picknick in de buitenlucht. Ik dacht terwijl ik in een broodje hapte, nog even terug aan de omgevallen fietskar op nog geen 100 meter van ons huis. Wat was dit avontuur weer goed afgelopen. Het zorgde ervoor dat ik dubbel genoot van de picknick. Dat we hier zaten hadden we aan geluk te danken. Voor hetzelfde geld zaten we nu in het ziekenhuis bij de afdeling traumatologie.

Niet te lang aan denken, maar verder genieten van het samen zijn en vooral van elkaar.

Lees het vervolg: Schone was »

Lees elke week een nieuwe blog met een nieuwe herinnering aan Sientje.

[mc4wp_form id=”20905″]