Categoriearchief: Duitsland

Hoe lang kun je wijn bewaren?

We hebben een aardige collectie wijnflessen. Hoe lang zou je die wijn kunnen bewaren? Het meeste komt van de supermarkt of via een goedkope online webshop. Het zijn gewoon lekkere slobberwijntjes, niet heel speciaal, maar zeker wel van goede kwaliteit.

Een aantal jaren heb ik driftig wijn verzameld. Te beginnen bij een fles witte wijn uit Frankrijk waar ik bijzondere herinneringen aan had. De fles zou ik nog wel een keer bij een speciale gelegenheid drinken. De gelegenheid is nooit geweest.

Rieslings en Reserva

Zo staat die wijn uit 1995 nog in de kast. Net als een paar rieslings die we hebben overgehouden aan een bezoekje aan Duitsland in 2008. Of een paar flessen Reserva omdat ze zo heerlijk smaakten.

Allemaal wijn die je niet meer kunt drinken, leert een vluchtig onderzoekje op internet. We hebben de proef op de som genomen en het klopt. De geur is soms al niet om te harden en de smaak is ronduit smerig. Geen enkele wijn uit de wijnkast is te drinken.

Simpele wijn uit 1995

De simpele witte wijn uit 1995 is misschien wel het beste voorbeeld. De kurk was bijna helemaal doordrenkt. Buiten het feit dat de wijn niet goed bewaard is. In Leiden stond hij in een hoekje van de kamer en verder heeft hij zeker de helft van zijn bestaan rechtop doorgebracht.

Het is witte wijn, zelden lang houdbaar. Ik heb de wijn in een glas geschonken en zie het bewijs: troebel. Bruikbaar als schoonmaakazijn.

Bewaarwijn

De hoop is nu gevestigd op een paar flesjes onder de trapkast. Ze zijn ooit gekocht als zogenaamde bewaarwijnen. De houdbaarheidsdatum die erbij werd afgegeven zat rond het jaartal waarin we nu leven. Sommige al ervoor. Ik denk dat ik rond 2008 de flesjes heb gekocht.

Ik verwacht er weinig van. Als ze al te bewaren zijn, dan zal het klimaat waarin ze liggen geen bijdrage leveren aan de houdbaarheid. Daarom kun je beter gewoon af en toe een flesje kopen en leegdrinken, in plaats van een grote verzameling thuis te hebben staan.

Buiten het feit dat ik al jaren niet meer drink.

De steppewolf

De roman Zen en de kunst van het motoronderhoud brengt mij bij de Steppewolf van Hesse. Niet zozeer omdat het boek van Hermann Hesse zo vaak genoemd wordt, meer omdat de verteller in het boek van Robert M. Pirsig regelmatig spreekt over de steppewolf. In mijn ogen een regelrechte verwijzing naar het beroemde boek van Herman Hesse.

Het boek van Hermann Hesse, geschreven in 1927 behandelt een boeiend thema en heeft daarin veel overeenkomst met het boek van Pirsig. Al is de roman Zen en de kunst van het motoronderhoud breder opgezet en behandelt een groter mondiaal verhaal dan Hesse in zijn roman bereikt.

De Steppewolf refereert naar de nieuwe bewoner van de gemeubileerde kamer op zolder die de tante van de uitgever van het boek verhuurt. Daarmee opent de raamvertelling, gevolgd door de notities van de steppewolf, de heer Haller die de kamer bewoont.

Het verhaal draait voornamelijk over de zin van het leven en waarom je zou doorleven. Het thema van zelfmoord sijpelt overal wel door het verhaal heen. Het zoekt naar de zingeving van het leven en verwijst ook meteen naar de zinloosheid van het bestaan. Waarom zou je alles weten wat je weet en doen wat je doet.

Een lastig thema waarin je als lezer ook kunt verzanden in het meezoeken naar het antwoord op deze vraag. Dat is lastig. De steppewolf in je, verstopt zich dikwijls en wil zich niet altijd in vol ornaat aan je laten zien. Daarmee sluit de thematiek mooi aan op de roman van Robert Pirsig.

De roman van Hesse treft mij niet zoals bij voorbeeld Narziss en Goldmund dat wel bij mij doet. Het verhaal vind ik niet ijzersterk en het oogt ook te vaak als een vorm van drammen naar iets waarvan het antwoord altijd verschilt per mens maar ook per situatie. Je kunt hierop niet eensluidend een antwoord geven.

Hermann Hesse: De steppewolf. Roman. Oorspronkelijke titel: Der Steppenwolf. Vertaling Pieter Grashoff. Elfde druk. Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij, 1977 [1970]. ISBN: 90 234 1123 4. 208 pagina’s. Prijs: € 17,50.Bestel

Gedachten versus gevoelens

Denken en voelen. Deze 2 elementen staan centraal in de roman Narziss en Goldmund van Hermann Hesse. Het mooiste komt dit naar voren als Narziss en Goldmund bij elkaar zijn aan het einde van de roman. Goldmund vraag aan Narziss hoe het met Rebekka is.

Het gesprek komt op de Jodenvervolging en of iemand als Narziss dit tegen zou houden. Goldmund denkt aan de vervolgingen van Joden en de gruwelen van de pest. Dan corrigeert Narziss hem, zeker hij heeft gelijk…

Maar op één punt maak je een grote vergissing: je denkt dat wat je zoëven onder woorden bracht gedachten zijn. Maar dat zijn het niet, het zijn gevoelens! Het zijn de gevoelens van iemand, die wordt beziggehouden door de gruwelijke kanten van het bestaan. (234)

Daar staat tegenover dat deze gedachten snel verdwenen zijn als je op je paardje door de wereld rijdt. De vlucht uit deze naargeestige wereld. De pest en Jodenvervolging zorgen er bij Goldmund niet voor om niet zijn eigen gang te gaan. Hij steekt zijn hoofd in het zand!

Al zijn er meer manier om uit de gruwelen te treden. De kunst vervult zo’n rol bijvoorbeeld. Het heeft van Goldmund een kunstenaar gemaakt, terwijl Narziss in zijn geestelijke wereld weinig aandacht heeft gehad voor de aardse dingen. Goldmund loopt ervan over.

Herman Hesse weet in zijn roman op een mooie manier deze 2 werelden bij elkaar te brengen. Het maakt Narziss en Goldmund tot een verhaal dat wonderlijk mooi in balans is door dit fraaie contrast.

Hermann Hesse: Narziss en Goldmund. Oorspronkelijke titel: Narziss en Goldmund. Vertaald door Pé Hawinkels. 23e druk. Amsterdam: De Arbeiderspers, 1992 [1970]. ISBN: 90 295 1989 4. 274 pagina’s. Prijs: € 29,99.Bestel

Kastanjeboom

Het begin van de roman Narziss en Goldmund spreekt zo mooi tot de verbeelding. Het opent met de kastanjeboom bij de poort van het klooster in Mariabronn.

De opening van de roman is magistraal, zinnen om van te genieten en die je uitdagen om het verhaal te gaan lezen. Sterker nog: ze verleiden je en trekken je het verhaal in. Het is een verschrikkelijk mooie (en vooral lange) zin zoals je die maar weinig tegenkomt. Een eerste zin om nooit te vergeten:

Voor de poort van het klooster Mariabronn, met haar op tweelingzuiltjes rustende ronde boog, vlak bij de weg, stond een kastanjeboom. een vereenzaamde zoon van het Zuiden, onheuglijk lang geleden meegebracht van een pelgrimstocht naar Rome, een kastanje van een edel soort, noest van stam; hartelijk breidde zijn kruin haar rondingen uit boven de weg, ademde met ruime longen in de wind, liet in het voorjaar, als alles groen was, als zelfs de notebomen in de kloostertuin reeds getooid waren met prille, rossige blaadjes, nog geruime tijd op haar bladeren wachten, deed vervolgens, ongeveer in de periode dat de nachten het korst zijn, vanuit de balderbundels de matte, witgroene stralen opbloeien van haar zonderlinge bloesem, die zulk een suggestieve, zulk een tegelijk drukkende en pikante geur verspreidden, en liet in oktober, nog nadat fruit- en wijnoogst achter de rug waren, in de herfstwind uit haar geleidelijk geel wordende bladerkroon de stekelige vruchten vallen, die niet ieder jaar rijp werden, waar de jongens uit het klooster elkaar om in de haren zaten, en die door de uit Frans-Zwitserland afkomstige subprior Gregor op zijn kamer in het haardvuur gepoft werden. (5)

Een heel lange zin, maar heel erg mooi. De verteller heeft het hier over een tamme kastanje, waarvan je de kastanjes kunt opeten. De ‘onedele’ paardenkastanje krijgt namelijk veel eerder bladeren en prachtige bloemen. De bloemen in de vorm van heuse kaarsen, rustend op een bladerbed van toorsen. Sorry, ik merk dat de beeldende schrijfstijl van Hesse mij aansteekt.

In het fragment verwoordt de verteller wel de hele thematiek van de roman. Het plaatst natuur tegenover cultuur, zinnelijkheid tegenover het geestelijke, maar ook het aardse tegenover het hemelse.

Zo trekt de verteller je het verhaal in om nooit meer te vergeten. De boom komt overigens nog een keer terug als Goldmund terugkeert in het klooster Mariabronn:

Met een teder gebaar raakte Goldmund de stam aan, en bukte zich naar een van de stukgesprongen, stekelige schillen, die, bruin en uitgedroogd, op de grond lagen. (239)

Een mooi spel van de verteller met het onderwerp van de roman, waarbij de kastanje symbool staat voor het verleden van Goldmund. De kastanje die verderop nog terugkomt om te verwijzen naar de loop van de tijd. Het haalt op een aantrekkelijke manier de lezer weer bij de les.

Hermann Hesse: Narziss en Goldmund. Oorspronkelijke titel: Narziss en Goldmund. Vertaald door Pé Hawinkels. 23e druk. Amsterdam: De Arbeiderspers, 1992 [1970]. ISBN: 90 295 1989 4. 274 pagina’s. Prijs: € 29,99. Bestel

Narziss en Goldmund

Best veel over gelezen, de roman Narziss und Goldmund van de Duits-Zwitserse schrijver Hermann Hesse. Een boek dat in 1935 verschenen is. In het licht van zijn tijd al een vooruitstrevend boek en na de dood van Hermann Hesse waanzinnig populair geworden.

De insteek van deze roman gaat over 2 mannen, Narziss en Goldmund. De eerste is een slimme jongeman. Hij weet zich als novice snel op te werken in het klooster Mariabronn. Slim en geleerd als hij is, onderwijst hij de leerlingen in het Grieks, waaronder de nieuwkomer Goldmund.

Goldmund is een tegenhanger van de novice Narziss. De jongen krijgt les van Narziss, maar lijkt in niets op hem. Is Narziss geleerd, Narziss heeft aandacht voor het aardse. Daarom houdt de jongen het ook niet zo lang uit in het klooster. Het vrouwelijk schoon trekt aan hem en hij verlaat het klooster met medeweten van Narziss.

Dan verschuift het perspectief van de verteller naar Goldmund. De lezer volgt hem op zijn zwerftochten. Steeds als de jongeman ergens langere tijd kan blijven of hij op een andere manier verdienstelijk is, dan gaat het aan hem knagen. Korte tijd later verdwijnt hij weer. Geleid door de honger naar het zwerven of door het verlangen naar een vrouw. De vrouw wordt door de verteller gesymboliseerd in de zoektocht van Goldmund naar zijn moeder:

Hij wist zonder dat hij het zich eigenlijk bewust was of onder woorden had kunnen brengen, – het was een besef, dat dieper zat, in zijn bloed – dat zijn levensweg die van zijn moeder was, van de wellust en de dood. De vaderlijke kant van het leven, de wil en de geest, daar hoorde hij niet thuis. (148/9)

Daarmee levert Hermann Hesse met zijn roman een aangrijpend verhaal op waar je langer over kunt nadenken. Oogt de roman in het begin nog als een schelmenroman, later wordt het meer en meer een ontwikkelingsroman dat zo mooi het lichamelijke (Goldmund) tegen het geestelijke (Narziss) zet.

Het verhaal van Hermann Hesse verwoordt op een onvergetelijke manier waarmee veel mensen worstelen. Het zinnelijke tegenover het lichamelijke. 2 werelden die eigenlijk een eenheid vormen en laten zien dat leven om allebei de elementen vraagt.

Hermann Hesse: Narziss en Goldmund. Oorspronkelijke titel: Narziss en Goldmund. Vertaald door Pé Hawinkels. 23e druk. Amsterdam: De Arbeiderspers, 1992 [1970]. ISBN: 90 295 1989 4. 274 pagina’s. Prijs: € 29,99.Bestel

Op de rand van oorlog en revolutie

Een bezoek aan Huis Doorn confronteert je met de Eerste Wereldoorlog. Niet op heel veel plekken in Nederland dringt zich dat beeld zo aan je op. De pracht en praal van de Duitse keizer Wilhelm en tegelijkertijd die verschrikkelijke oorlog waarin de keizer zijn volk had geworpen.

Ik begreep van de rondleider dat koningin Wilhelmina niet zo’n hoge pet op had van de keizer. Ze vond het ergens laf dat hij gevlucht was en niet de consequenties wilde aanvaarden van zijn vroegere keuzes. De keizer was een oorlogsmisdadiger en zou bij overlevering aan het buitenland zeker zijn berecht. Nu speelde hij in Doorn zijn keizerrijk nog eens in het klein – heel klein – na.

In het Paviljoen krijg je een mooi beeld van de Eerste Wereldoorlog en wat het voor Nederland betekende. De helden van weleer komen voorbij en Mata Hari. De nachtclubdanseres speelde wel een heel gevaarlijke rol in de oorlog.

Mata Hari maakte zich erg verdacht bij de Fransen en is uiteindelijk berecht. Voor haar de doodstraf. Al heeft ze altijd de beschuldigingen ontkend. Wat dat betreft ben ik verschrikkelijk benieuwd naar de tentoonstelling die vanaf 14 okotober te zien is in Leeuwarden.

Mata Hari is berecht in 1917. Dit jaar betekent het keerpunt in deze verschrikkelijke oorlog. En dan concentreert zich die kentering in de maand maart. In maart 1917 worden de grote zetten gedaan op het schaakbord van de Eerste Wereldoorlog.

Will Englund: Maart 1917, Op de rand van oorlog en revolutie. Oorspronkelijke titel: March 1917: On the Brink of War en Revolution. Vertaling uit het Engels: Jan van den Berg, Piet Dal, Willem van Paassen en Jan Verschoor. Amsterdam: Hollands Diep, 2017. ISBN: 978 90 488 2954 5. 448 pagina’s. Prijs: € 29,99. Bestel