Categoriearchief: computers

Ik, robot

Bij het denken over die nieuwe robots is het heel boeiend om een boek als Ik, robot van Isaac Asimov te lezen. Het boek is vorig jaar verschenen bij de jaarlijkse actie Nederland leest. Dit boek komt uit 1950 en bevat een aantal verrassende inzichten die met een boek als When digital becomes human van Steven van Belleghem helemaal niet zo science-fiction zijn als ze lijken.

Daarbij valt mij op hoe sterk Isaac Asimov in zijn fictie al vooruit loopt op de zelflerende robot. Het verschil met deze tijd is wel dat Asimov niet zo’n cruciale rol voor computers heeft bedacht. De magneetband zoals we die uit muziekcassettes kennen, krijgt in Ik, robot nog een zware rol. Tegenwoordig behoort deze vorm van data-opslag tot de museale stukken.

De 9 verhalen van Isaac Asimov staan los van elkaar en behandelen grappige onderwerpen zoals een dronken robot, liegende robots of juist robots met humor. Het bestaat allemaal in die 9 verhalen van Isaac Asimov. Ze zijn 68 jaar geleden geschreven en ze geven een verrassend inkijkje in de nabije toekomst.

Onderdeel van de verhalen is Susan Calvin, geboren in 1982, en sociale robotwetenschapper. Ze vertelt haar ervaringen met robots. Vanaf het prille begin, de robot Robbie, tot aan de tijd waarin de twijfel ontstond of iemand nu een robot of een mens was. De democratie dreigt daarmee het lootje te leggen.

Ook deze verhalen spelen in op de angst voor robots. Kun je alles aan ze toevertrouwen? Al ben ik soms ook verbaasd over de hoge mate van vertrouwen die de personages hebben in de technologie en in robots. Niet iedereen bekijkt het met een kritische blik.

Dan blijkt de fantasie van Isaac Asimov helemaal niet zo groot te zijn als ze lijkt. Zeker als je beseft dat het 10e en laatste verhaal in de bundel geschreven is door een computer. Aan de hand van teksten van schrijvers bepaalt een zelflerende machine hoe de tekst moet worden.

Het is helemaal niet slecht. Al weet ik niet of bij dit verhaal het leeuwendeel van de tekst van de literaire schrijfcomputer komt of dat Ronald Giphart de computer meer dan een handje geholpen heeft.

We zijn waarschijnlijk eerder in een toekomst met robots dan we denken.

Isaac Asimov: Ik, robot. Met een extra verhaal geschreven door een robot genaamd Asibot onder leiding van Ronald Giphart. Oorspronkelijke titel: I, Robot. Vertaler: Leo H. Zelders. Amsterdam: Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, 2017. ISBN: 978 90 5965 437 2. 272 pagina’s. Het boek is eeen cadeau van de Openbare Bibliotheek.

Robotwereld

De robot neemt een toevlucht in ons dagelijks leven. Al lezend in het nieuwe boek van Steven van Belleghem Customers the Day after Tomorrow waarin hij stelt dat robots steeds meer een rol in onze maatschappij zullen vervullen.

Kijken we nu nog een beetje vreemd naar de zelfrijdende auto, over een aantal jaren zal het vertrouwen in de techniek zo zijn toegenomen dat we zelf niet meer zullen rijden. Op het moment dat iemand zelf achter het stuur gaat zitten, zal dat onverantwoord worden gezien.

Een bijzondere verschuiving van de maatschappij waarbij we veel gevolgen nog niet kunnen overzien. De toekomst belooft een maatschappij waarin we allerlei werk niet meer zullen hebben. Vrachtwagenbestuurders, schoonmakers en allerlei vormen van handwerk worden niet meer gedaan door mensen.

Dat het aantal robots snel bezit neemt van de wereld, blijkt uit de komst van veel zelflerende apparaten. We worden door verschillende chatbots geholpen. Hier komt geen mens meer aan te pas.

Een wereld vol nieuwe kansen dient zich aan. Er zullen veel dingen geautomatiseerd worden, maar ook worden verbeterd door robots. Robots zijn veranderd in zelfdenkende wezens, die steeds leren en daarmee allerlei technieken kunnen verfijnen.

Wat de problemen van die ‘Day after tomorrow’ zullen zijn, is niet goed in te schatten. Ik verwacht dat we tegen dingen zullen lopen waar we nu nog niet aan denken. En zal de mens aan het roer blijven staan of wordt de nieuwe wereld straks overgenomen door robots?

Steven van Belleghem: Customers The Day after Tomorrow, Hoe trek je klanten in een werled van AI, bots en automatisering. Leuven, Culemborg: Lannoo, Van Duuren, 2017. ISBN: 978 90 825 4224 0. 264 pagina’s. Prijs: € 29,99. Bestel

Tweedehands laptop

Het is eindelijk zover: ik heb een nieuwe laptop. De computer beneden is meer dan 10 jaar oud en trekt het niet meer. Ik vond laatst bij het opruimen het foldertje van de Aldi nog uit 2005 waarin hij wordt geprezen. De super de luxe computer van weleer is ingehaald door de tijd en draait zelfs supertraag op Ubuntu.

De aankoop van een nieuwe laptop stel ik al meer dan een jaar uit. Ik heb een oude laptop van iemand opgeknapt en die gebruik ik naar volle tevredenheid. Alleen mis ik beneden een snelle computer. Ik heb eens via Coolblue een goedkoop afdankertje gekocht, maar die beviel niet, waarna ik hem terugstuurde. Overigens een bijzonder goede en prettige service van Coolblue.

Wel lette ik de laatste weken extra goed op. Veel aanbieders hebben nu aantrekkelijke aanbiedingen omdat scholieren en studenten op zoek zijn naar laptops. Nu trof ik een aantrekkelijke aanbieding bij MicMac Computers voor een tweedehands laptop. Een mooi dingetje waarmee ik veel kan doen.

De keuze voor een tweedehands laptop kan ik iedereen aanraden. Als eerste voordeel is dat de kwaliteit van de laptop vaak vele malen beter is dan een nieuwe in die prijsklasse. Voor 400 euro kun je bij de Aldi of Mediamarkt een laptop kopen, maar die bezit 4 GB en niet 8 GB. Ook is de processor van mijn tweedehands laptop beter. Daarnaast zijn de behuizing en het toetsenbord aanmerkelijk luxer.

Dat is niet het enige voordeel. Het kopen van een tweedehands laptop is net als het kopen van een tweedehands auto beter voor het milieu. Hij hoeft namelijk niet meer gemaakt te worden. Het boekje van Babette Porcelijn: De verborgen impact, Alles wat je moet weten en wat je kunt doen om eco-neutraal te leven leert dat. Zo geef je de laptop een 2e leven en bespaar je de impact die het maken van een nieuwe laptop heeft op het klimaat.

Wij werken momenteel in huis alleen maar met tweedehands laptops. De vorige laptop van mij was ook een tweedehandsje. Het bevalt mij prima. Waarom iets nieuws kopen als je ook een mooi gebruikt apparaat kunt kopen.

Exit XP, welkom Xubuntu

imageMisschien ben ik wel overdadig gehecht aan XP. De laptop boven werkt er nog op, maar voor de grote gezinscomputer beneden ben ik de laatste week flink in de weer geweest.

Een heel karwei om het oude Medion-apparaat uit 2005 goed aan de praat te krijgen op een ander systeem. Het begon ermee dat hij geen installatie op een USB toeliet. Daarna wilde hij niet op het draadloos netwerk komen. Uiteindelijk heb ik Xubuntu via een gebrande DVD op de harde schijf gekregen.

Daarom de 10 meter lange kabel van zolder gehaald. Hij lag nog in een doos, voor het geval dat. Ik legde het tijdelijk aan om de computer in de laatste updates naar binnen te halen. En alles werkte voldoende, al is het nog een heel gerommel de juiste boot in de bios te krijgen. Het duurt altijd even voordat hij Xubuntu gevonden heeft.

Vanmorgen brak dan eindelijk het moment aan dat ik de tijdelijke Xubuntu omzette naar de definitieve versie. De nieuwste versie, de 14.04 gaf teveel problemen. Daarom is het de 12.04 geworden. Houdbaar tot 2017. Dus wie weet is het apparaat gewillig genoeg tot die tijd. Anders lukt het misschien nog wel op een later moment over te schakelen.

imageOp de website van een Linux- en Ubuntu-freak staat uitvoerig beschreven hoe het installeren moet, wat je gelijk moet doen na installatie en welke functionaliteiten je beter kunt uitschakelen.

Compleet met de diepgewortelde haat van de Linux-gebruiker voor Microsoft. Om bijvoorbeeld bepaalde lettertypen voor het LibreOffice-pakket te kunnen gebruiken heb je een licentie van Microsoft nodig. Wat schrijft de website:

Grappig detail: tijdens de installatie van de Microsoft-lettertypes (die u beslist wil hebben), wordt u gevraagd om aan te vinken dat u akkoord gaat met een licentie-overeenkomst van…. Microsoft.

Heerlijk…

Na een middagje rommelen staat de basis er en het werkt. Zelfs het afspelen van youtube-filmpjes die op een computer met 256 Mb werkgeheugen problemen geven. We kunnen dus weer vooruit voor de huis-tuin-en-keuken-functionaliteiten. Het werkgeheugen van 1 Gb is voldoende.

Alles draait en werkt… Benieuwd of het gaat bevallen. De eerste indruk is niet verkeerd.

Hoe zag internet er in 1999 uit?

image

Voor het symposium van komende vrijdag over de Zuid-Afrikaanse cultuursite litnet.co.za ben ik eens in het internet van 1999 gedoken. Het is 15 jaar geleden, maar het internet van die tijd doet nu prehistorisch aan. We surfden over het www met de browser ‘Netscape’ en gebruikten massaal nog Windows 95 of de eerdere versie Windows 3.1.

Veel van de sites die we nu gebruiken, waren er toen nog helemaal niet. Zoals facebook (2004), twitter (2006) en buienradar (2006). Sommige websites zijn zelfs alweer verdwenen, zoals hyves (2004-2013). Google bestond krap twee jaar, we zochten in 1999 nog vooral via Ilse. Het in 1998 gelanceerde startpagina.nl won aan populariteit.

Apple was een nagenoeg failliet concern, maar lanceerde een jaar eerder de succesvolle iMac. In 1999 werden de verschillende kleuren van deze computer gepresenteerd op de website. Microsoft had een jaar eerder in 1998 Windows 98 gelanceerd. Windows XP zou pas twee jaar later het licht zien, terwijl de software-ontwikkelaar binnenkort de service stopzet.

In deze tijd lanceert de Zuid-Afrikaanse schrijver Etienne van Heerden het ‘aanlyn-boekejoernaal’ Litnet.co.za. De site in die vormgeving bleef tot 2006 bestaan en bevat alle elementen van websites uit die tijd: een lange lijst links naar artikelen in het kladblok-lettertype FixedSys.

In 2006 wordt de website aan een nieuwe layout onderworpen en komt in een heus content management systeem (CMS). Het systeem wordt in januari 2012 vervangen door de huidige website. Litnet is nu meer dan ooit veranderd in een groot skakel-festijn. Bezoekers kunnen zelf bloggen, een reactie achterlaten of een discussie starten.

Het ‘aanlyn-boekejournaal’ waarmee Etienne van Heerden in 1999 begon, heeft zijn ultieme gedaante aangenomen.

Werelds en wereldvreemd XP – #WOT

image

Eens komt de dag dat het voorbij is. Dan houdt Microsoft ermee op om Windows XP nog te ondersteunen. Geen updates meer. Vanaf 8 april is het levensgevaarlijk om nog met het oude besturingssysteem het internet op te gaan, dreigen de berichten op internet.

Van het frivole besturingssysteem vol beveiligingslekken verandert het in een onbetrouwbaar, wereldvreemd en malafide programmaatje dat je zo snel mogelijk moet uitschakelen. Alsof internetbankieren al niet onveilig was in XP. Ik gebruik het al tijden niet meer om mijn belangrijke zaken in te doen. Verder werk ik al nooit in de internetbrowser van Microsoft IE en surf met Firefox en Chrome over het wereldse web.

Vandaag druppelde een mailtje mijn inbox binnen met deze onheilspellende maatregel. De reden die Microsoft in het mailtje geeft is onzinnig en zou ze net zo goed achterwege kunnen laten. Met het opheffen van de technische ondersteuning, schrijven ze, ‘kunnen we ons beter richten op ons doel om de beste, meest actuele computerservices te bieden.’

Onzin! De XP-updates vallen vrijwel altijd gelijktijdig met de updates voor windows 7 en 8. Het zeker kostbaar om een verouderd besturingssysteem in de lucht te houden. Een systeem dat weliswaar 12 jaar oud is, maar waarvan 5 jaar geleden nog altijd versies werden verkocht, is eigenlijk jonger dan Microsoft wil doen geloven.

Eigenlijk zou je iedereen de regel moeten leren dat het belangrijkste achteraan staat. Zeker als het om een ‘verzachtende’ tekst gaat. Aan het einde van Microsofts mailtje staat: ‘Als je een oudere pc hebt, kun je een nieuwe pc overwegen; nu betaalbaarder, lichter en krachtiger dan ooit.’ De reden is dat computerfabrikanten aangedrongen zullen hebben de teruglopende pc-verkoop te compenseren door de ondersteuning van een besturingssysteem op te heffen.

Het opheffen van de ondersteuningen van Windows 95 en 98 zijn compleet langs mij heengegaan. Dit systeem wordt echter nog door veel mensen gebruikt. Uit statistieken blijkt dat zo’n 10 procent van de mensen het systeem nog gebruikt. Dit zijn aantallen die bij de opheffing van de vorige ondersteuningen niet werden gehaald.

Zo is een werelds systeem omwille van de commercie verandert in een wereldvreemd systeem dat geen enkel contact meer mag maken met de wereld om zich heen. Binnenkort draaien mijn computers – ontworpen voor Windows XP – op een mooie, wereldse Linux-variant.