Categoriearchief: china

Lang Lang en de moraal

image

De pretentieloze hoofdpersoon Abel Schreuder in de roman Exit krijgt een heel interessant verhaal te horen. Hij is in Berlijn en zit voor de derde avond op rij in The Ruin Ruins Bar.

Daar hoort Abel het verhaal van Lang Lang, iemand die iedereen kent. Een Chinees wonderkind en wereldberoemd pianist. Als Lang Lang 2 jaar oud is, hoort hij Liszt’ Hongaarse Rhapsodie Nr. 2 in een tekenfilmpje van Tom en Jerry. Het fascineert de peuter zo dat hij al kan pianospelen nog voor hij kan lopen.

Hij wint prijzen vanaf zijn 5e jaar. De familie Lang investeert in hun zoon en reist helemaal af naar Beijing om hun zoon door de beste pianoleraar te laten onderwijzen. Het kind doet auditie en wordt door de leraar afgewezen. De jongen heeft te weinig talent, volgens de conservatoriumdocent.

Zijn vader huilt. Hij vindt Lang Lang een slechte zoon en stuurt hem de hotelkamer uit. Het kind wil als troost voor zijn vader met het laatste geld een watermeloen kopen. Als hij op de vrucht klopt om te kijken of de meloen rijp is, ziet de groentenman hoe de jongen de vrucht ‘bespeelt’. Als hij ernaar vraagt, hoort hij het verhaal van de 9-jarige.

Hij wil de jongen wel horen spelen. Hij is groot liefhebber van klassieke muziek. Als hij het kind hoort spelen, moet hij huilen.

Toen de jonge Lang Lang klaar was, smeekte de man hem om het pianospel nooit op te geven. Wat zou hij anders moeten doen?
“Niks,” zei Lang Lang. “Dit is mijn leven. Ik hou van muziek, ik hou van piano.” Dat is van cruciaal belang, vond de koopman, die vervolgens zijn overredingskracht op Langs vader losliet: de volgende dag zou de zon opkomen en dan konden Lang Lang en zijn vader opnieuw beginnen en glorieus slagen. De rest is geschiedenis. Vandaag de dag is er geen groter pianist dan Lang Lang. (147)

Een prachtig verhaal in de roman. De personages bakkeleien vervolgens over de moraal van het verhaal. Een vreemde gewaarwording, omdat het van alle kanten is te horen in dit verhaal.

Het verhaal van de pianist Lang Lang steekt schril af tegen de pretentieloze personages in Exit, maar het mij misschien wel sterker bijgebleven dan het verhaal van de roman waar het ingebed is.

Michiel Stroink: ExitAmsterdam: Meulenhoff, 2015. ISBN: 978 90 290 8942 5. Prijs: € 18,99. 246 pagina’s. Bestel

Meer over Exit

Lees ook mijn andere blogs over Exit van Michiel Stroink:

Draken

20141019_102845Hongkong ligt op het schierland Kowloon wat negen draken betekent. In Paul Theroux’ De laatste dagen van Hongkong wordt een aantal keer naar de draken verwezen. Zo zou oprichter Chuck de textielfabriek in ‘de Buik van de Draak’ hebben gebouwd. Een speciale wichelaar wijst deze plek aan om de fabriek te bouwen.

De grond lag aan de rand van de oude tong waar de Negen Draken zich, zo zei hij, in een legendarische eeuw voorover hadden gebogen om te drinken. (23/24)

De verteller verwijst graag naar dit aspect en de draken keren vaak terug in de roman. De koper Hung nodigt Bunt uit in de Golden Dragon. De verteller weet mooi tussen haakjes te melden dat de naam van dit restaurant hem bekend voorkomt.

Later trakteert Hung op thee en noemt het de drakenbron. De vijver waar de draken uit dronken, de plek waar de fabriek staat en die weer terug moet naar de Chinezen.

De draken geven het verhaal iets geheimzinnigs. Het spel met de draken maken deze roman van Paul Theroux tot een heerlijke belevenis.

Paul Theroux: De laatste dagen van Hongkong Oorspronkelijke titel: Kowloon Tong, The Last Days of Hongkong. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 1997. ISBN 90 254 2102 4. 238 pagina’s.

Geen heilig boontje

20141019_102827Hoofdpersoon Bunt in De laatste dagen van Hongkong is zeker geen heilig boontje. Hij is niet getrouwd, maar weet wel waar hij de liefde haalt. Zijn favoriet is zijn werkneemster Meiping en daarnaast bezoekt hij tussen de middag geregeld een club om aan zijn grieven te komen. Of zoals de verteller het zegt:

[H]et kwam hem voor alsof hij met zijn lunchbezoekjes aan The Pussy Cat, Happy Bar en Kack’s Place misschien wel een familietraditie voortzette. (31)

De meisjes uit de clubs en het bedrijven van de liefde met een medewerkster, zijn Bunts geheim. Niemand weet het. Zelfs zijn moeder niet, terwijl zij alles van hem weet.

Het maakt hem chantabel want als de Chinees Hung de geheimen op het spoor komt, zet hij het goed in om Bunt tot verkoop van zijn textielfabriek te dwingen. Het maakt Bunt tot een hopeloos figuur. De lezer heeft het zelf al op de eerste bladzijde in de gaten. Terwijl de hele wereld zich tegen hem spant, lijkt Bunt de laatste te zijn die de val ziet.

Paul Theroux: De laatste dagen van Hongkong Oorspronkelijke titel: Kowloon Tong, The Last Days of Hongkong. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 1997. ISBN 90 254 2102 4. 238 pagina’s.

Schildpadei

20141019_102815Gegrepen door de onrusten in Hongkong pak ik Paul Theroux’ roman De laatste dagen van Hongkong erbij. De paraplu’s van nu hebben een oorsprong. Ik denk dat deze ligt bij de overdracht van de Engelse kroonkolonie aan China in 1997.

Ik herinner mij het item op het journaal. De stad werd feestelijk overgedragen aan de Chinezen. Er waren allerlei afspraken gemaakt met de communistische Chinezen. Zo kreeg de stad een andere bestuursvorm dan de rest van het land.

Of de stad onder het bewind van de Engelsen zo democratisch was, kun je je afvragen. De zorgen om de democratie waren niet echt gegrond.

Opiumhandel

De stad Hongkong dankt haar bestaan aan de opiumhandel. Het vormde een legitieme vrijhaven om de rest van Azië onder controle te krijgen door middel van de opium. De stad is altijd de brug tussen China en het westen gebleven. Ook na de overdracht van de Engelsen aan de Chinezen.

De roman van Paul Theroux gaat op een mooie manier in op de onrust bij de overdracht van de stad. Hoofdpersoon Bunt noemt het steevast ‘de Chinese afhaalmanoeuvre’. De persoon Hung staat voor het nieuwe Chinese bewind. Nog voor de overdracht willen zij de stad van alle Engelse invloed hebben ontdaan.

Alles speelruimte

Bunt vertrouwt de man niet, maar hij geeft hem alle speelruimte. Het blijft beperkt tot waarschuwingen in de richting van de andere betrokkenen, zoals zijn moeder Betty en zijn advocaat Monty. Hung gaat ver om Bunt tot verkoop van zijn bedrijf te dwingen.

Een aantal Chinezen zijn op de hand van de Engelsen, zoals de huisbediende Wang, zijn medewerkster Meiping en de conciërge meneer Wu.

Sinds 1984 had Wu de vlag juist angstvallig punctueel opgehesen, alsof hij daarmee stelling nam tegen de Overname. Wu was degene die weigerde de naam van de dictator van China uit te spreken – Bunt wist niet eens hoe die heette, dus dat maakte weinig uit. Wu had een bijnaam voor de man, en iedereen die hoorde dat Wu het over ‘het schildpadei’ had, moest erom giechelen. (119)

Het verwondert niet dat hij opeens is verdwenen. Net als anderen die zich kritisch uitlaten over ‘het schildpadei’. In zekere zin geldt dat ook voor de overleden meneer Chuck, de compagnon van Bunt. Van Chuck heeft Wu de bijnaam van Mao overgenomen. Daarom is het niet zo vreemd dat hij er niet meer is.

Paul Theroux: De laatste dagen van Hongkong Oorspronkelijke titel: Kowloon Tong, The Last Days of Hongkong. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 1997. ISBN 90 254 2102 4. 238 pagina’s.

De laatste dagen van Hongkong

20141019_102836Het oproer in Hongkong gooide de roman van Paul Theroux over deze stad in mijn schoot. Het enthousiasme over zijn andere Aziatische roman Saint Jack zorgde voor hooggespannen verwachtingen. Zeker ook omdat het onderwerp van De laatste dagen van Hongkong goed aansluit bij de roman die in Singapore speelt.

Verval is een centraal thema in het oeuvre van Paul Theroux. Hij bezoekt graag plekken die niet zo hoopvol stemmen bij zijn reizen, maakt graag gebruik van vervoersvormen die hun glorietijd achter de rug hebben en weet op een treffende manier in aanraking te komen met hoertjes en mensen in de goot.

Dat deze personages in zijn romans net zo goed voorkomen als in zijn reisboeken, zal niet bevreemden. Al zoekt hij in zijn romans het liefst de grenzen op. Een personage dat rijk en machtig is valt harder dan een personage dat straatarm is en niks te vertellen heeft. Het contrast van de westerling in den vreemde, doet de rest. Het verhaal vertelt zichzelf.

Dat proces zie je ook in De laatste dagen van Hongkong gebeuren. De roman opent met de dood van meneer Chuck. De Chinese zakenrelatie runt met de hoofdpersoon Neville George Mullard (kortweg Bunt) een grote textielfabriek in de Engelse kroonkolonie. Eigenlijk was Chuck samen met Bunts vader de fabriek begonnen. De oude Mullard overlijdt als Bunt 11 jaar oud is. Daarom neemt hij na het behalen van zijn middelbare-schooldiploma het werk van zijn vader over.

Tot zijn verbazing erft Bunt de hele onderneming van de Chinese zakenman. Nu heeft hij de hele fabriek in zijn bezit.

Bunt vond het een vreemde gewaarwording dat Imperial Stitching nu helemaal van hem was en hij voelde de drukkende aanwezigheid van anderen om hem heen in de onderneming: wijlen zijn broertje en naamgenoot, wijlen zijn vader en nu meneer Chuck. Ze gaven hem aanwijzingen, ze achtervolgden hem en vroegen om aandacht. (39)

Vooral zijn moeder Betty is veeleisend. Ze behandelt de 43-jarige Bunt alsof hij haar man is. Het lijkt wel of zij via hem wraak wil nemen op haar overleden echtgenoot die haar allerminst trouw was.

Betty moet ook niets van Chinezen en Chinees eten hebben. Moeder noemt de Chinezen steevast ‘spleetogen’. Ze is afkerig van de liefde van haar zoon, de Chinese werkneemster Meiping. Moeder Betty ziet haar het liefste verdwijnen.

Paul Theroux: De laatste dagen van Hongkong Oorspronkelijke titel: Kowloon Tong, The Last Days of Hongkong. Amsterdam, Antwerpen: Uitgeverij Atlas, 1997. ISBN 90 254 2102 4. 238 pagina’s.

Open einde en vervolg

20140904_211432Bij het lezen van Jean Kwoks debuutroman Bijna thuis vond ik het jammer dat het boek een epiloog had gekregen. Ik vind het nog steeds jammer. Het haalt voor mij het prachtige open einde uit het boek waarmee het dertiende hoofdstuk eindigt.

Nog steeds ben ik ervan overtuigd dat het boek juist aan kracht zou winnen zonder dat veertiende hoofdstuk, waarin Jean Kwok nog snel de eindjes aan elkaar breidt. Het verhaal eindigt dan helemaal open, zonder dat de toekomst ingevuld wordt.

Dat biedt ruimte voor een vervolgroman, maar het helpt ook om de lezer zijn eigen invulling te geven aan het verhaal. Ze neigt bij Dans met mij ook het einde enigszins gesloten te houden. Gelukkig doet Jean Kwok dat in deze roman veel minder sterk dan in Bijna thuis. Ze steekt een brug over met haar ogen dicht, het onbekende tegemoet.

In Dans met mij verwijst Jean Kwok wel naar haar debuutboek. Er dansen namelijk ook Aziatische leerlingen op haar introductielessen. Charlie Wong is erg in ze geïnteresseerd:

In een van mijn beginnerslessen had ik een Aziatisch stel en een Chinese vrouw die samen was met een lange zwarte man. Deze vier mensen waren duidelijk vrienden van elkaar, want voor de les begon waren ze altijd met elkaar aan het kletsen. Ze waren heel goed gekleed en zelfverzekerd. Was een van hen in Chinatown opgegroeid? (212)

De lezer van Bijna thuis weet dat Kimberly Chang niet in Chinatown is opgegroeid. Ze is het hoofdpersonage uit Bijna thuis en nu kinderhartchirurg, maar kan totaal niet dansen. Daarom blijft het bij die introductieles.

Het is een speelse knipoog naar dat andere mooie boek over een jonge Chinese vrouw in New York.

Lees ook mijn recensie op Litnet over Dans met mij van Jean Kwok

Jean Kwok: Dans met mij. Oorspronkelijke titel: Mambo In Chinatown. Vertaling: Mireille Vroege. Amsterdam: Uitgeverij Boekerij, 2014. Prijs: € 19,95. 400 pagina’s. ISBN: 978 90 225 7075 3.