Categoriearchief: boekenweek

Sterk verdunde Kees van Kooten – Leestip

Jaarlijks met de boekenweek is het weer een hoogtepunt: een selectie van fragmenten van Van Kooten en De Bie rondom het thema van de boekenweek. Het thema De moeder, de vrouw van de afgelopen boekenweek was natuurlijk prachtig voer voor anderhalf uur plezier. Wat een keuze weer uit de enorme hoeveelheid sketches die van Kees van Kooten en Wim de Bie samen gemaakt hebben. Nationale televisiegeschiedenis en dat in de boekenweek!

Televisiehelden

Beide televisiehelden zijn ook begenadigd schrijvers. In hun laatste televisiejaren ontdekte ik ook de luchtige stukjes van Kees van Kooten. Het zijn verhalen van een veertiger van wie de vrouw gek is op Woody Allen en van wie zijn dochter borstjes krijgt die de hele wereld mag zien, behalve hij als vader.

Of wat van de man van middelbare leeftijd die een racefiets koopt met kilometerteller. Als het batterijtje dan plotseling leeg is, vraagt hij zijn fietsenmaker hoe dat nu opgelost moet worden: er stond 150 kilometer op de teller! Ach, zegt de fietsenmaker. Geef maar mee. Ik fiets een paar keer per week. Over een weekje heb ik dat er wel bijgefietst.

Dundruk met blote borsten

Prachtige korte, snelle bijdrages die allemaal iets humoristisch in zich hebben. De bloemlezing Sterk verdund is een boekje in dundruk. Vandaar de titel. En niet alleen dundruk, het is ook nog eens extra smal waardoor het heel handzaam is.

Het is een feest om te lezen, waarbij ik veel verhalen zeker nog herken. Wat te denken van de vader die de net ontwikkelde vakantiefoto’s van zijn dochter bekijkt om haar topless te kunnen zien: de gedachte alleen al dat er 700 mannen kunnen koekeloeren naar de borsten die haar vader nog nooit te zien heeft gekregen.

Hij legt de 3 foto’s van zijn dochter met haar blote borsten uit het envelopje:

Hij stak een sigaret op en bekeek op zijn gemak zijn oudste dochter.
Zij had de mooiste borsten die hij nooit gezien had.
Toen kwam zij binnen. (59)

Dichtgeplakt

Een heerlijk verhaal, waar niet veel verbeeldingskracht nodig is. Ik kan overigens net zo hard lachen als Kees van Kooten een verhandeling geeft over plakband dat overal op wil plakken, behalve op het object dat je vast wil plakken. En als het dan per ongeluk dichtplakt aan de rol. Hoe krijg je dat los?

Sommige mensen, vooral oud-Indiëgasten, schijnen desondanks te kunnen voelen waar het rolletje plakband zich nu ophoudt. U niet. U gaat kijken waar u wezen moet en probeert dwars door de doorschijnende rol heen het andere uiteinde te pakken en te pulken, wat in werkelijkheid nog kilometers verwijderd is. Ik ken gekken die aldus, drie, zeven dagen vruchteloos op hun hotelkamer bleven zitten peuteren. (270)

Ik kan het bij zo’n passage niet meer houden en proest het uit van het lachen. De herkenning, de ergernis. Het verandert in leedvermaak. Ja, haha. Ja, dat is – hihi- verschrikkelijk. Ik ken het en weet precies hoe dat gaat.

Niet alleen lachen

Overigens is Sterk verdund niet alleen om te lachen. Het is eveneens een stuk cultuurgeschiedenis van Nederland tussen 1969 en 2013. Waarbij Van Kooten gerust ook nog herinneringen ophaalt aan de jaren 1950. Soms wel heel sterk gekleurd. In romantische beelden waarbij het sepia van de herinnering alle scherpe lijnen heeft vervaagd.

Niet erg, hoog gehalte van opa verteld, maar soms weet hij wel heel treffend de bedreiging te verwoorden. Als hij bijvoorbeeld in de tram wil uitstappen met zijn kleinkind. 3 mannen staan voor de dubbele deuren en willen hem eigenlijk niet doorlaten. Zelfs voor zijn kleinzoon maken ze geen uitzondering:

Roman draait zich om en probeert zijn hoofd te begraven in mijn schouder. ‘Niet leuk, niet leuk’, fluistert hij. Geen van de drie mannen heeft een teken van vertedering gegeven. (99)

Dat ze mogelijk denken dat Van Kooten de vader van zijn kleinzoon is, neemt het ongemakkelijke gevoel niet weg. Het illustreert best een beetje deze tijd waarbij je je soms best bedreigd kunt voelen. Mede aangevoerd door alle verhalen die er op je afkomen via alle (social) media. Een prachtige illustratie van de tijd waarin we leven.

Vertedering

De vertedering is ook prachtig verwoord in het verhaal van de hond ‘Willem’. Willem is een meisje, bij de familie gebracht als in een Carmiggelt-verhaal. Het beest, een kruising met iets van een herder erin, is werkelijk heel trouw. Willem zwemt op een verjaardag kilometers om als opa bij het wandelen een tak in het kanaal gooit. Van Kooten is vergeten te vertellen dat de kade zo hoog beschoeid is dat Willem er niet uit kan. Willem zwemt om, want ze weet nog een opening, veel verderop.

Hij kreeg mijn schoonvaders gebakje en heette nog de hele verder dag ‘Knappe Willem’. (105)

Het is het levensverhaal, dus je weet hoe het afloopt.

‘No sentimentalities’, waarschuwt mijn vrouw. (112)

Natuurlijk wordt het sentimenteel. Dat snap je wel. Terwijl zijn zoon zijn aardrijkskunde probeert te leren en die Rotrijn maar niet in zijn hoofd krijgt. Waarom mag hij gewoon niet leren hoe het kanaal bij hem in de buurt heet:

‘Dat zou ik nóóit vergeten, het Noord-Hollands Kanaal, want dan denk ik als ze dat vragen gewoon aan hoe Willem daar altijd insprong.’ (114)

Alle thema’s

Een boek dat over het gezinsleven gaat en alle levensthema’s behandelt. Van verliefd worden en geboorte, tot en met de dood. Vertelt hoe het is om ouder te worden, terug te denken aan vroeger en om te gaan met alles van deze tijd. Daarmee is Sterk verdund een krachtig boek boordevol met verhalen van Kees van Kooten.

Kees van Kooten: Sterk verdund. Amsterdam: Uitgeverij van Oorschot, 2018. Serie: Gedundrukt. ISBN: 978 90 282 8224 7. 288 pagina’s. Prijs: € 26,50.
Bestel.

Lees je nog wel eens een kinderboek? – #50books vraag 41

img_20161009_091827.jpgHet is kinderboekenweek. Hier in huis leven kinderboeken al jaren. Inge is er verzot op en Doris leest met haar leeftijd mee. Begonnen we met Het ei van Dick Bruna, nu zit ze op de bank met Achtste-groepers huilen niet van Jacques Vriens. Ze wil morgen een fragment uit dit boek voorlezen bij de voorleeswedstrijd op school.

Ik lees de kinderboeken die ik als kind las eigenlijk nooit. Ik heb weleens overwogen om de zeevaartboeken van K. Norel eens te herlezen of Snuf de hond. Ik heb het niet gedaan. Niet omdat ik er geen zin in heb, ik ben bang dat de verhalen mij tegen zullen vallen. Ik heb me eens aan een fragment van W.G. van der Hulst gewaagd. Dat leverde vooral frustratie op. Wat een vreselijke stijl zeg. Dat ik vroeger om die boeken huilde. Ik kan het me niet meer voorstellen.

Wel heb ik een groot deel van mijn kindertijd ingehaald met het voorlezen aan Doris. De boeken van Jacques Vriens die ik niet kende, maar ook Tonke Dragt en natuurlijk Paul Biegel. De verhalen van Willem Wilmink waren ook om van te genieten. Net als de spannende serie van Harry Potter.

Daarom staat vandaag de boekenvraag in het teken van de kinderboekenweek:
Lees je nog weleens kinderboeken? En waarom wel of niet?

Ik ben heel benieuwd hoe jij het ervaart om oude kinderboeken te herlezen. Is het een feest der herkenning of verbaas je je over de stijl en opbouw?

Zoals elke week ben ik weer heel nieuwsgierig naar de antwoorden.

Blog mee over #50boeken

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Zink

image

Het boekenweekessay is vaak interessanter dan het boekenweekgeschenk. Dat geldt dit jaar zeker voor het essay dat de Vlaamse cultuurhistoricus David Reybrouck schreef voor deze boekenweek. Hij schrijft over het neutrale gebied Moresnet, dat meteen onder Limburg ligt tussen België en Duitsland.

Het gebied staat onder discussie bij het Verdrag van Aken in 1816 vanwege de zinkmijn. Daarom is het de taartpunt van 3,44 vierkante kilometer tijdelijk neutraal in afwachting van de definitieve uitkomst. Ze verwachten in 1816 dat dit binnen een paar jaar wel zou gebeuren, maar de geschiedenis laat het gebied tot 1919 neutraal.

Aan de hand van de laatste mensen die nog geboren zijn in het gebied, vertelt hij het verhaal van deze bijzondere enclave, de kleinste staat in Europa na de 2 stadstaten Monaco en Vaticaanstad. Het levert een mooi verhaal op over een gebied dat even een vrijstaat wordt. In beide Wereldoorlogen worden ze ingelijfd bij Duitsland en moeten meevechten in de strijd.

Daarmee vertelt David van Reybrouck het verhaal van de Europese geschiedenis van de 21e eeuw in een handzaam boekje. Het gebied van enkele vierkante kilometers voornamelijk bos en zinkmijn geeft een mooie impressie van dit deel van de geschiedenis.

David van Reybrouck: Zink. Boekenweekgeschenk. Uitgeverij De Bezige Bij in opdracht van CPNB, 2016. ISBN: 978 90 596 5358 0. 64 pagina’s. Prijs: € 2,50. Bestel

Broer

image

Het boekenweekgeschenk van Esther Gerritsen is zoals andere boekenweekgeschenken, aardig om te lezen maar dan heb je ook alles gezegd. Ik las 2 jaar geleden het boekenweekgeschenk van Tommy Wieringa en vond het resultaat tegenvallen. Hetzelfde gevoel heb ik bij het lezen van Broer van Esther Gerritsen.

De opening van Broer is best mooi: de financieel directeur Olivia wordt vlak voor een belangrijke vergadering met de aandeelhouders gebeld. Het is haar broer Marcus. Hij vertelt in tranen dat hij op de operatietafel ligt en zijn been dreigt te worden geamputeerd.

Aandeelhouders

Het bericht haalt Olivia helemaal uit het verhaal dat ze de aandeelhouders zou vertellen over de financiële situatie van het familiebedrijf. Een winkel in serviesgoed en alles wat er in de keuken nodig is. Ze heeft al jaren geen contact meer gehad met haar broer, maar na het telefoontje onderneemt ze meteen actie. Ze verlaat de aandeelhoudersvergadering nog voor hij goed en wel begonnen is en gaat op zoek naar haar broer.

Het voorval zet alles meteen op scherp. Je wilt als lezer alles weten. Wat is dat voor een broer en waarom voelt Olivia zich opeens verplicht om achter hem aan te gaan. Zij lijkt iemand die alles voor elkaar heeft, terwijl haar broer van de ene mislukking in de andere is gevallen. Het voorval met het been brengt haar uit balans.

Belangrijke broer

Langzaam valt de held Olivia van haar voetstuk. De broer om wie ze nooit gaf, blijkt belangrijker voor haar te zijn dan ze eerder dacht. Hij haalt haar helemaal uit balans en je ziet haar langzaam maar zeker in de afgrond vallen. Marcus bemoeit zich met alles en weet zelfs een relatie op te bouwen met de aandeelhouders van de winkel waarvan Olivia de financieel directeur is.

Of zoals haar broer tegen haar man en zoons verteld:

‘Het is natuurlijk een hele hysterische vrouw.’ (85)

En Marcus vergelijkt zijn zus met oma Riet, die knettergek was. Ze ging inrichting in en inrichting uit. Ze smeet met pannenkoeken wat Marcus afschuwelijk vond en Olivia niet begrijpt:

Hoezo was dat ‘afschuwelijk’ geweest? Zo was oma Riet, ze was dol op oma Riet. Gunst ja, ze zmeet met zaken en ze verdween zo af en toe een paar maanden, maar met niemand kon je zo’n plezier hebben als met oma. (86)

Er komt hier het verhaal naar boven van een broer en een zus die allebei anders in het leven staan. Ze hebben allebei dezelfde jeugd gehad, maar anders beleefd. Dat verhaal komt naar boven, alleen mist het verdere uitwerking waardoor het einde een paar pagina’s verder, wel erg abrupt overkomt.

Mooi basisidee

Daarmee is Broer een verhaal dat een mooi basisidee bevat, maar dat niet mooi uitgesponnen is. Het mist de diepgang die het nodig heeft en is daarmee een verhaal dat teveel hooi op de vork heeft. Best jammer, dat daarmee ook dit boekenweekgeschenk in een teleurstelling eindigt.

Esther Gerritsen: Broer. Boekenweekgeschenk. Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, 2016. ISBN: 987 90 5965 360 3. 96 pagina’s. Gratis in Boekenweek bij aanschaf van € 12,50 aan boeken. Meer informatie.

Mooie Duitse boeken – #50books antwoorden vraag 12

image

Op de laatste dag van de boekenweek vroeg ik mij af wat nu onder de lezers van #50books het favoriete Duitse boek is. En als dat te moeilijk is, welke Duitstalige auteur grote indruk op je heeft gemaakt. Met het doel om alle indrukwekkende boeken en schrijvers met elkaar te delen. Het zijn mooie blogs geworden waarbij een paar boeken langskomen die op mijn eigen verlanglijstje staan, maar die ik nu wel versneld uit mijn boekenkast zal pakken.

Die Blechtrommel van Günter Grass

Voor Carel is Die Blechtrommel, vertaald als De blikken trom, van Günter Grass een boek dat veel indruk op hem heeft gemaakt. Een prachtig boek in een surrealistische verteltrant en thematiek van het opkomende Nationaal Socialisme. Dat de auteur later misschien wat meer vuile handen dan hij eerder wilde laten geloven, is volgens mij tekenend voor de worsteling van veel Duitsers van zijn generatie. Het maakt het boek niet minder mooi.

Joseph Roth

Eigenlijk had Fokke voor het Joseph Roth-jaar 2014 nog nooit iets van deze auteur gelezen. Na het lezen van Radetzkymars, Job en Vlucht zonder einde allemaal geweldige boeken die hij van harte aanbeveelt om te lezen. Daarnaast is Fokke ook erg enthousiast over Der Prozeß Franz Kafka, ook Günter Grass’ Die Blechtrommel en Das Parfum van Patrick Süskind.

Duitse poëzie

Na het lezen van alle mooie boeken uit de Duitse literatuur, schrijft ook Ruud over zijn Duitse favorieten. En dat zijn er nogal wat. Om te besluiten met de Duitse poëzie, zoveel mooier dan de moerstaal. Ruud noemt hier de gedichten van Bertolt Brecht om te besluiten met het innemende ‘Gnadenanstalt’ van Marion Poschmann.

Narziß und Goldmund van Hermann Hesse

In haar bijdrage schrijft Martha over de indruk die de roman Narziß und Goldmund van Hermann Hesse bij haar achterliet. Ze las het boek op de middelbare school en heeft het boek meerdere keren gelezen. Haar exemplaar viel zelfs in bad omdat ze tijdens het lezen in slaap viel. Daarmee is dit boek het meest gerimpelde en beduimelde exemplaar in haar boekenkast. Maar het is het wel het mooiste boek uit de Duitse literatuur dat ze kent.

Siddhartha van Hermann Hesse

Dat heeft Niek ook met dit boek. Alleen ontdekte zij het na een ander boek van Hermanm Hesse, Siddhartha. Ze las het als scholier en was onder de indruk van de intense sfeer die de schrijver in zijn boek weet op te roepen. Die indruk heeft ze later bij het lezen van Narziß und Goldmund ook gehad. De roman Kralenspel is minder bij haar blijven hangen. Mogelijk stond haar hoofd in die tijd niet zo naar dit soort doordenkboeken.

Hans Fallada

Voor iedereen die meer wil weten over mooie Duitse boeken, is het boekje Gute Nacht, Freunde, Duitsland in vijfentwintig boeken van Christoph Buchwald de moeite waard. Fokke noemt het ook in zijn blog. Ik kocht het in de boekenweek en heb het er al een paar keer bijgehaald. Het is een toegankelijk boek waarin veel informatie staat. De auteur heeft een grote voorkeur voor Hans Fallada, hij noemt 2 romans van hem, terwijl de andere 23 schrijvers allemaal 1 boek toebedeeld krijgen. Maar het boekje is een must voor mensen die zich in de Duitse literatuur willen verdiepen.

Lees morgen de nieuwe boekenvraag

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen

Wat is je favoriete Duitse boek? – #50books vraag 12

image

De boekenweek die vandaag afloop heeft als thema ‘Was ich noch zu sagen hätte’. De titel refereert naar het liedje ‘Gute Nacht, Freunde’ van Reinhard Mey. Het motto staat symbool voor het thema Duitsland. Een mooi thema want ons buurland heeft prachtige literatuur.

De Duitse literatuur. Ik heb een tijdje een Duits vriendinnetje gehad. Ze woonde in Berlijn en toen las ik ook best wel veel Duitse literatuur. Ik ben gek op Bertolt Brecht. Zijn poëzie en toneel zijn echt heel mooi. Het werk van Brecht is weemoedig en lyrisch tegelijk.

Net als dat ik erg houd van het werk van Franz Kafka. Deze schrijver is niet helemaal een Duitser, maar de boeken laten een onuitwisbare indruk bij je achter. Vergeet vooral niet de brieven aan zijn vader.

Of wat dacht je van Der Tod in Venedig van Thomas Mann of Doctor Faustus? Of neem de poëzie, Die Leiden des Jungen Werther en de Italienische Reise van Goethe? De dagboeken van Victor Kemperer en de humor van Erich Kästner maken de Duitse literatuur compleet. Allemaal boeken die ik met heel veel plezier en genot gelezen heb.

Dat brengt mij bij de boekenvraag van deze week:

Wat is je favoriete Duitstalige boek of auteur?

Welk Duitse boek heeft grote indruk op je gemaakt? Heb je überhaupt Duitse literatuur in je kast staan of vind je dat Duits onuitstaanbaar. En wat is voor jou het verschil met andere buitenlandse literatuur. Welk boek zou je iedereen willen aanbevelen?

Ik ben heel nieuwsgierig naar jullie verhalen en tips.

Blog mee over #50books

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.