Meestgelezen blogs van 2015

image

Een heel jaar bloggen levert elk jaar weer verrassende inzichten op. Ik schrijf elk jaar op Oudjaarsdag over de meestgelezen blogs van het afgelopen jaar. En stiekem ben ik steeds verrast hoeveel ik in een jaar schrijf. Zo ook dit jaar. De afgelopen maand stelde ik het overzicht samen met alle blogs die ik schreef in 2015.

In de top 10 van meestgelezen blogs staan enkele oudere blogs die ik jaren terug schreef en die nog altijd goed bezocht worden. Zo is het overzicht met Dante-vertalingen veruit het populairst op mijn website. Ook krijg ik nog altijd reacties hierop van bezoekers. Daarom zal ik volgend jaar meer aandacht besteden aan Dante. Net als dat ik wekelijks een boekenvraag zal stellen op mijn blog. Maar daarover morgen meer.

Het websitebezoek is heel licht toegenomen. Bezoekers bekeken iets minder pagina’s dan in voorgaande jaren. Dat betekent dat alles vrij stabiel is in aantallen. De zomermaanden zijn dit jaar drukker bezocht, terwijl het aan het begin van het jaar wat minder goed liep.

De meestgelezen blogs uit 2015:

  1. De wolkenridder
    Boekbespreking van het boek De wolkenridder van M.M. Schoenmakers.
  2. Kinderwagen
    Op het fietspad voor ons huis stond een dag een onbeheerde kinderwagen. Wat is er gebeurd?
  3. Fotoprijs Instagram
    Ik heb de fotoprijs gewonnen voor de mooiste Instagram-foto. De prijs moet ik nog altijd ophalen.
  4. De man die de taal van de slangen sprak
    Over een bijzondere roman van de Estlandse schrijver Andrus Kivirähk.
  5. Verrassingen bij de Late Rembrandt
    Het bezoek met Doris aan de bijzondere tentoonstelling met werk van de Late Rembrandt.
  6. Afraders – #50books
    Welke boeken moet je absoluut niet lezen? Nou, ik weet er wel eentje.
  7. Psalmen zingen in de Nicolaikerk
    Meegezongen bij de opname van de laatste cd van het Psalmenproject. In de Nicolaikerk te Utrecht onder begeleiding van Gerben Mourik
  8. Actus tragicus
    De bijzondere cd die is samengesteld met ondermeer de prachtige cantate 106 “Gottes Zeit” van Johann Sebastian Bach.
  9. Wildkamperen
    Op de eerste dag van onze fietsvakantie strijken we neer midden in de bossen bij Hilversum bij de Paalcamping van Staatsbosbeheer. Hier mag je legaal wildkamperen.
  10. Lezen in de trein – #50books
    Zat Erasmus het liefst met een boekje in een hoekje. Ik vind het heerlijk om in de trein te lezen.

Bekijk het jaaroverzicht van Jetpack

Bekijk het overzicht van alle blogs in 2015

Genieten van de zinnen in Nora

image

Er zijn van die romans die een mooi verhaal vertellen, er zijn romans die alleen uit mooie zinnen bestaan en er zijn romans die ze allebei hebben. De roman Nora van de Ierse schrijver Colm Tóibin is zo’n roman van het laatste soort.

Ik heb genoten van het verhaal, dat ogenschijnlijk voortkabbelt maar weldegelijk een ontwikkelingsgang doormaakt. De hoofdpersoon en jonge weduwe Nora worstelt met het verlies van haar man Maurice en de opvoeding van haar 2 oudere dochters en 2 jongere jongens. Door het verhaal heen slingert de geschiedenis van de 20e eeuw.

Maar ik raakte vooral getroffen door de zinnen. Zomaar terloops staat de gedachte er en verwoordt soms de dingen wel heel treffend. Zoals de gedachte van Nora als ze met Kerst merkt dat niemand het meer over Maurice heeft:

Het kwam in haar op dat Maurice op zijn sterfbed juist hiervoor misschien nog wel het bangst was geweest, namelijk dat hij op een dag niet meer zou worden gemist, dat iedereen het wel redde zonder hem. Dan zou hij de buitenstaander zijn. (321/2)

De gedachte vertelt hier precies de angst rond de dood: er niet meer zijn, het niet meer meemaken. Geen onderdeel meer zijn van het gezin en langzaam vergeten worden. De gedachte grijpt je, dwingt je tot nadenken en overpeinzen.

Deze zinnen die je even stilzetten maken Nora tot een krachtig verhaal. Een boek van troost en schoonheid.

Colm Tóibin: Nora. Oorspronkelijke titel: Nora Webster. Uit het Engels vertaald door Anneke Bok. Breda: De Geus, 2015. ISBN: 978 90 445 3457 3. 378 pagina’s. Prijs: € 22,95. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Nora van Colm Tóibín. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Terechtstellingen

image

Het meest afgrijselijk is toch wel de terechtstelling die de beul moet voltrekken. In Dagboek van een beul schrijft de Amerikaanse historicus Joel Harrington dat dit ook het doel was van de terechtstelling: de toeschouwers angst aanjagen en daarnaast de goddelijke en wereldlijke autoriteit bevestigen.

Daarbij heeft de beul een grote verantwoordelijkheid. Hij moet ervoor zorgen dat het vonnis in al zijn wreedheid voltrokken wordt, maar daarnaast mag hij niet falen:

Iedere deelnemer – maar vooral de beul, die het spektakel regisseerde – was cruciaal bij het garanderen van een succesvolle opvoering. De ‘goede dood’ waar Frantz en zijn collega’s naar streefden was in essentie een drama van religieuze verlossing, waarin de arme zondaar zijn of haar zonden erkende en berouwde en vrijwillig als afschrikwekkend voorbeeld diende, in ruil waarvoor hij of zij werd beloond met een snelle dood en de belofte van verlossing. (119)

De beul mag hierbij geen missers maken. Hij loopt het risico om door de toeschouwers te worden verzwolgen als hij in hun ogen niet rechtvaardig handelt. Zeker als bijvoorbeeld een vonnis met het zwaard niet in 1 slag kan worden voltrokken.

Als de beul meerdere keren moet slaan om de misdadiger te doden, dan krijgt hij het zwaar te verduren. Het stadsbestuur staat weliswaar garant voor de bescherming van de beul, maar daar slaagt ze niet altijd in. Daarmee loopt de beul bij het vonnis ook een groot risico. Frantz Schmidt is een erg goede beul. Hij faalt nooit en weet bijna elke misdadiger in één slag om te brengen. Hij houdt het lang uit, zelfs als hij ouder wordt, blijft hij trefzeker.

Joel Harrington: Dagboek van een beul, Meester Frantz Schmidt van Neurenberg (1554-1634). Oorspronkelijke titel: The Faithful Executioner. Vertaald door Arthur de Smet. Amsterdam: De Bezige Bij, 2013. ISBN: 978 90 234 7714 3. 364 pagina’s. Bestellen

Een jaar geleden – #mijnmoment

image

Het is een jaar geleden dat ik op de ochtend na het lange kerstweekend alleen in de kamer zat en mijn mail opende. In de mail een bericht van LinkedIn met vacatures bij mij in de buurt. De vacature die er meteen uit oplichtte was een senior webredacteur die gezocht werd in Almere.

Dat is lekker dicht bij huis, dacht ik. Mijn baan stond op de tocht door een grote overname. Het zou ongetwijfeld effect hebben op mijn baan als webredacteur daar. Wachten op de onduidelijkheid die daar heerste, betekende net zoveel als jezelf aan de grillen van de goden overleveren.

Stiekem was dit mijn moment. Ik trok de brutale schoenen uit en begon meteen die ochtend al aan het schrijven van een brief. De grote uitdaging lag voor mij in de tekst dat de werkgever dé online speler wilde worden in zijn werkterrein. Daar wilde ik wel aan meewerken. Zeker ook omdat het een heel uitdagende branche is.

In het nieuwe jaar, ruim een maand later was ik op gesprek. Ik had geen idee welke richting het zou opgaan. De baan die ik had, had ik. Een andere uitdaging zo snel beginnen nu ik pas een halfjaar werkte bij dit bedrijf, vond ik wel lastig, maar ik koos eieren voor mijn geld. Het tweede gesprek verliep positief: ze wilden verder met mij.

Nu bijna 9 maanden later en de verhalen bij mijn oude werkgever horend, geniet ik van de keuze die ik heb gemaakt. Het is een heel andere baan dan ik eerst had, meer hectiek en dynamiek. Maar ik krijg er veel voor terug. Zo geniet ik van de mogelijkheden en kansen die ik krijg. Elke dag dat ik naar mijn werk ga.

Olivier Messiaen in de Laurens

image

Het orgel van de Laurenskerk in Rotterdam kenmerkt zich natuurlijk door de veelzijdigheid. De uitvoering van Olivier Messiaens orgelcyclus La Nativité du Seigneur past perfect bij het veelzijdige karakter van dit Marcussen-orgel uit 1973.

Johan Th. Lemckert, de voorganger van de huidige organist, heeft de ruime mogelijkheden van dit orgel al in zijn vele uitvoeringen bewezen. Ook een organist als Marie-Claire Alain speelde er alles op van Nicolaus Bruhns tot aan het werk van Olivier Messiaen en haar broer Jehan Alain.

Het werk van Jehan Alain heeft Hayo Boerema al eerder opgenomen op dit orgel. Nu is dus een integrale opname van het hele werk van Alains collega en tijdgenoot Olivier Messiaen aan de beurt. Een grote ondernemer want het werk van Messiaen is veel minder toegankelijk dan de orgelwerken van de in de oorlog gesneuvelde Jehan Alain.

De eerste cd met de kerstcyclus La Nativité du Seigneur is een prachtige binnenkomer. Het orgelwerk uit 1935 geeft een mooie inkijk in het oeuvre van deze moderne Franse componist. Het orgelwerk van Olivier Messiaen wordt door veel organisten erg gewaardeerd. Ze plaatsen het in de rij wat Bach voor de Barok is en Franck voor de Romantiek. Messiaen is dé componist voor de moderne tijd.

Of ik het helemaal eens ben met die mening, weet ik niet. Ik vind daarvoor een werk als Livre d’Orgue veel te ondoorgrondelijk. Alleen het deel “Chant d’oiseaux” is in deze cyclus een heel bijzonder deel door de vogelgeluiden die hier prachtig aan bod komen. Het latere oeuvre van Messiaen zoals het Livre du Saint Sacrament uit 1984 is beter te behappen, maar vraagt alsnog erg veel van de luisteraar.

De overdondering zoals bijvoorbeeld de werken van Jan Welmers op mij hebben, blijven uit. Het orgelwerk van Messiaen vraagt veel luisteren en diep bestuderen. Ergens druist dat tegen mijn gevoel in dat muziek je gelijk moet aangrijpen en niet een hele diepe studie van je vraagt.

Overigens hoor ik de laatste 10 jaar veel minder organisten lovend over het werk van Olivier Messiaen. Ook wordt zijn muziek betreurend weinig uitgevoerd. Alleen daarom verdient het initiatief van Hayo Boerema buitengewoon veel lof. Ik ben dan ook zeer benieuwd naar de andere uitvoeringen, waarbij ik misschien nog wel het meest nieuwsgierig ben naar de uitvoering van het Livre d’Orgue.

La Nativité in de Laurens

image

Het behoort tot Olivier Messiaens meest toegankelijke orgelwerken, de orgelcyclus La Nativité du Seigneur. Het werk schreef de Franse componist in 1935. Drie van zijn vrienden voerden het in februari 1936 integraal uit in de kerk waar Messiaen organist was: de Sainte Trinité in Parijs.

Het muziekstuk is vooral de getuigenis van een geloofsbelevenis. De componist omvat in de cyclus het hele geloof rond de persoon van Jezus. Dat reikt verder dan de geboorte. La Nativité du Seigneur is daarmee helemaal geen kerststuk, maar omvat het hele geloof.

Tegelijk geven de muzikaal verbeelde fragmenten uit het kerstverhaal – de herder, de engelen en de wijzen – het tegenargument dat het wel om een muziekstuk voor rond kerst gaat.

Wat het ook is, de uitvoering van Hayo Boerema kenmerkt zich door helderheid en zorgvuldigheid. Hij voert de 9 delen prachtig uit. Hij benut hierbij alle facetten die het orgel in de Rotterdamse Laurenskerk in zich heeft. Hij weet door zijn zorgvuldige registratie zelfs de profane en serene sfeer op te roepen zoals die alleen in Franse kerken geldt.

Het bovenwerk is hierbij de onmisbare factor, maar Boerema weet soms te verrassen. De vele tongwerken en vulstemmen die het orgel bezit, geven hem hiervoor de ongekende mogelijkheden. Daarbij voert hij de doordachte werken uit op de manier waarop hij improviseert. De bekende melodiën, tempi en registraties krijgen hiermee de verrassing alsof je het voor het eerst hoort.

Wel roept de uitvoering van Hayo Boerema bij mij de vraag op waarom alle uitvoeringen van La Nativité du Seigneur zo strikt in de voorschriften blijven hangen? Ik mis de creativiteit in tempi en registraties. Waarom altijd die cornet in “Le Verbe”, de terts in het pedaal bij “Les Mages” en het grommende tongwerk aan het begin van “Jésus accepte la souffrance”? Is hier geen variatie mogelijk? Dat geldt zeker ook voor het veelvuldige gebruik van de Voix Celiste. Is hier geen variatie mogelijk om hetzelfde effect op een andere manier op te roepen?

Het doet geen afbreuk aan de uitvoering van Hayo Boerema. Het is alleen een oproep voor een herziening van het werk van Olivier Messiaen. Anders blijft het teveel stranden in het oproepen van de nostalgie van de uitvoeringen zoals Messiaen en zijn school dat deed. Muziek die tijdloos is, kan overal en op elke manier worden uitgevoerd.

Het hoogtepunt van de cd is de ruim 17 minuten durende improvisatie waarmee Hayo Boerema afsluit. Het thema is het Gregoriaanse gezang Puer natus est. Hierin verwijst hij op een speelse manier naar zijn grote voorbeeld: Olivier Messiaen. Toch weet hij een geheel eigen sfeer op te roepen. Daarmee is de improvisatie een loflied op de grote meester.

De cd is te bestellen op de website van de organist zelf voor € 16,00 (exclusief verzendkosten).

Kerst met Messiaen

image

De kerst beginnen met de muziek van Olivier Messiaen. Zijn La Nativité du Seigneur is het kerststuk bij uitstek als je van orgel houdt. Het muziekstuk is in februari 1936 voor het eerst uitgevoerd door zijn vrienden Daniel-Lesur, Jean Langlais en Jean-Jacques Grunenwald.

De volger van mijn blog weet dat ik dit muziekstuk echt heb leren waarderen bij de uitvoeringen in het Orgelpark. Ik heb er zelfs een hele dichtcyclus omheen geschreven dat ik een paar jaar terug aan mijn volgers als kerstcadeau gaf.

Het zou mij geweldig lijken deze cyclus een keer bij een uitvoering van La Nativité du Seigneur voor te dragen. Het liefst nog in het Orgelpark, omdat het in mijn beeld precies de sfeer uitdrukt die dit muziekstuk oproept. Het is me nog niet gelukt…

De hoeveelheid cd’s met dit muziekstuk is dit jaar flink uitgebreid. Ik heb al jaren een uitvoering van Willem Tanke op het orgel van de Kathedrale Basiliek in Haarlem. Dit jaar hoorde ik voor het eerst de cd-uitvoering van Piet van der Steen in Douai op het Mutin-orgel in de Église Collégiale Saint-Pierre. Op youtube vond ik niet veel later de uitvoering die Hayo Boerema in de Laurenskerk van Rotterdam speelde in 2014.

De laatste organist heeft onlangs La Nativité du Seigneur opgenomen op cd. Een opname waaraan de organist van de Rotterdamse Laurenskerk de belofte toevoegde om al het werk van Olivier Messiaen op te nemen op cd.

Een mooie uitdaging, want La Nativité du Seigneur behoort tot zijn meest toegankelijke werken. Een modern muziekstuk als de Livre d’Orgue is veel minder doorgrondelijk voor de luisteraar. Hij hoort er met een veel onkunde en een beetje onwil enkel gebrom en gefluit in.

Morgen sta ik stil bij de uitvoering van La Nativité du Seigneur door Hayo Boerema

Martelingen

image

Het Dagboek van een beul van Joel Harrington bevat naast de verschillende soorten lijfstraffen die de beul uitvoert, ook de martelingen waarmee hij een bekentenis bij de verdacht probeert af te dwingen.

Het fysieke geweld dat de ondervragers toepassen is in onze samenleving onaanvaardbaar. Al ziet de Amerikaanse historicus Joel Harrington wel overeenkomsten:

De houding tegenover misdaad en geweld in de tijd van Frantz Scmidt werd gekenmeerkt door hetzelfde onstabiele mengsel van compassie en vergelding dat we aantreffen in debatten over het tegenwoordige strafrecht. (93)

Joel Harrington stelt dat ondanks het fysieke geweld de beul vertrouwt op het inzetten van emotionele kwetsbaarheid en psychische dwang. De baarproef is een befaamde. Dit is een oeroud Germaans gebruik waarbij de verdachte wordt geonfronteerd met het slachtoffer. Ze moeten hierbij het lijk van het slachtoffer naderen en aanraken. De beul van Neurenberg meldt het inzetten van deze vorm van intimidatie slechts 1 keer in zijn carrière.

De folteringen beschrijft Joel Harrington daarna. Het gaat van vastbinden op een stoel waarbij een arsenaal van fysieke dwang de verdachte tot een bekentenis zou dwingen. Het gaat van de duimschroef, beenschroef of vuur tot aan ‘de steen’ of wipgalg. Hierbij staat de verdachte met achter de rug vastgebonden handen waarna de beul de verdachte met een katrol langzaam omhoog trekt.

Bij deze martelingen is het de verantwoordelijkheid van de beul dat de verdachte in leven blijft. Zodoende verzorgt hij na afloop persoonlijk de gebroken botten en open wonden van de gevangenen. Wanneer het vonnis voltrokken wordt, moet de misdadiger min of meer hersteld zijn van zijn verwondingen.

Hierbij zoekt Joel Harrington in het dagboek van Frantz naar aanwijzingen hoe de beul zelf over deze folteringen denkt. Dat is heel lastig te vinden, maar de Amerikaanse historicus ziet wel dat Frantz Schmidt zich bewust is van zijn positie. Hij hoeft niet tegen elke prijs een bekentenis af te dwingen:

Het feit dat hij de bevoegheid had om de foltering te staken of te ontraden, betekende dat hij aanzienlijke discretionaire bevoegdheden had wanneer hij twijfelde aan iemands schuld, wat soms tot volledige intrekking van een aanklacht leidde. (103)

Daarmee schetst Joel Harrington de beul in de 16e en 17e eeuw niet als een genadeloos mens dat er zichtbaar plezier in had zijn slachtoffers af te ranselen. Het is onderdeel van de maatschappij en zeer wreed in hedendaagse ogen, maar niet genadeloos. De genadeloosheid van de beul zoals betekenis van beul nu vooral is geworden, is zeker niet het geval bij iemand als Frantz Schmidt.

Joel Harrington: Dagboek van een beul, Meester Frantz Schmidt van Neurenberg (1554-1634). Oorspronkelijke titel: The Faithful Executioner. Vertaald door Arthur de Smet. Amsterdam: De Bezige Bij, 2013. ISBN: 978 90 234 7714 3. 364 pagina’s. Bestellen

Lijfstraffen

image

Ik was erg benieuwd wat het Dagboek van een beul voor een inkijkje zou geven in het leven van een beul. Zou het iets vertellen over de verschillende straffen die uitgedeeld werden? En wat zou er in het boek staan over de verschillende vormen van martelingen die de beul uitvoerde om een bekentenis af te dwingen bij de verdachte?

Zeker biedt het Dagboek van een beul van Joel Harrington een mooi beeld hoe de beul aan het einde van de 16e eeuw te werk ging. Langzaam verschuift er iets in de positie van de beul. Hij verandert van iemand waar met angst en beven naar gekeken werd naar iemand die meer en meer medisch respect afdwingt.

De lijfstraffen die de beul uitdeelt, beschrijft de Amerikaanse historicus in het hoofdstuk over de gezel. De straffen die Meester Frantz van Neurenberg gedurende zijn carrière uitvoert zijn: afhakken en in de rivier werpen van vingers, brandmerken met een grote N van Neurenberg op hun wangen, oren afsnijden en het afknippen van een stukje van de tong bij iemand die zich godlasterlijk gedraagt.

Daarnaast wordt de tuchtiging toegepast, waarvan de tuchtiging met de roede de bekendste is, toegepast bij de openbare geseling. Voor het geselen gebruikte Meester Frantz onder andere de berkenroede, die pijnlijker zou zijn dan andere geselinstrumenten. Het leverde vaak blijvend letsel op en soms zelfs de dood. Het is slecht bestand tegen de crimineel die makkelijk in zijn oude gewoontes terugvalt, schrijft Joel Harrington:

Niettemin erkende de beul ook zelf dat deze rituelen van pijn en vernedering vaak weinig uithaalden, want hij schrijft in zijn dagboek geregeld over verdachten die al eerder met de roede verbannen waren.
Neurenbergse juristen adviseerden hun collega’s in Augsburg zelfs terughoudend te zijn met het opleggen van deze straf aan minder delinquenten zoals opdringerige bedelaars en andere zwervers, omdat ze anders wel eens beroepscriminelen zouden worden. (108)

Het behoort tot de frustratie van Frantz als hij een crimineel gestraft heeft en hij die persoon meerdere keren tegenkomt. Dan rest er niet veel anders dan de doodstraf. Voor hem en zijn tijdgenoten altijd nog een genadigere straf dan een levenslange celstraf.

Joel Harrington: Dagboek van een beul, Meester Frantz Schmidt van Neurenberg (1554-1634). Oorspronkelijke titel: The Faithful Executioner. Vertaald door Arthur de Smet. Amsterdam: De Bezige Bij, 2013. ISBN: 978 90 234 7714 3. 364 pagina’s. Bestellen

Midwintertochtje (3) – Almere Hout

image

De bestemming bereikt, maar ik wil niet meteen omkeren. Ik rijd door wil terugrijden via de andere kant. Ik fiets onder de A27 door, langs de windmolens, terug in de richting van Almere Hout. Een villawijk en de wijk Nobelhorst erachter. Hier heb ik niet eerder gefietst.

image

Eerst steek ik de Vogelweg over. De 22 kilometer lange weg begint iets verderop bij het benzinestation aan de Waterlandseweg. Ik kies de verkeerde, doodlopende weg, als ik weer op het rechte pad zit, de Paradijsvogelweg, geniet ik van de vrijstaande huizen in alle mogelijke modellen en varianten van klassiek tot modern langs deze weg. Hier wonen veel paardenliefhebbers, zie ik snel.

image

Aan de andere kant van de weg het omgeploegde land. Het wordt al schemerig. Ik zie duidelijk iets bewegen op de kale akker. Ik kijk nog eens heel goed en zie dan dat er een groepje ganzen op de zwarte aarde staat. Niet te onderscheiden door hun bruinige kleur is dit de beste beschutting die je kunt bedenken. De perfecte schutkleur.

image

Het fietspad dat achter het wijkje voert, laat mij bossen zien waar ik niet eerder door fietste. De bomen zijn best flink. Achter het villawijkje Vogelhorst langs kom ik weer uit bij de Hoge vaart. Aan de andere kant van de bruggetjes. Hier fietste ik in de zomer een keer en baalde omdat ik liever de weg langs de bruggetjes had genomen.

image

Ik wil eigenlijk aan de andere kant van de Lange Wetering uitkomen, maar dat mislukt. Ik belandt op het industrieterrein Veluwsekant. Daarom probeer ik er maar het beste van te maken en fiets via Danswijk en Filmwijk naar huis. Mijn zadel maakt vreemde bewegingen met mij mee. Het lijkt of hij onder mijn billen vandaan schuift.

image

Een klein onderzoekje leert dat hij naar rechts beweegt. Jammergenoeg heb ik niet de juiste steeksleutel bij me om het op te lossen. Iets voor de volgende rit, want op dit kleine euvel na, kan ik niets anders concluderen dat ik een mooie fiets heb gekocht vorige week.

image

In de stad is de kerstdrukte. Tussen alle lampjes door laveert het winkelpubliek van winkel naar winkel. Het is er al donker genoeg voor. De kopers dragen grote tassen bij zich met de spullen die ze gekocht hebben. De Almeerse Schouwburg wenst de passanten mooie feestdagen toe en kondigt de Almeerse Oudejaarsconference aan.

image

Ik geniet, dat ik met zo weinig en helemaal op eigen kracht deze Midwinter gevierd heb. Zonder consumeren, alleen met de natuur en weer helemaal opgeladen voor de laatste dagen van het jaar.

image