Brieven van Multatuli

Daar lagen ze dan: de Brieven van Multatuli in 18 delen. Het zijn de laatste delen van het Verzameld Werk dat in totaal 25 delen beslaat. Ik heb ze gekocht via Marktplaats en ze werden vandaag bij mij thuisgebracht. Wat een luxe.
Het zijn schitterende delen die van 1976 tot en met 1995 zijn uitgebracht bij G.A. van Oorschot vormen met de brieven van Ter Braak, Du Perron en Willem Walraven, het summum van de Nederlandse letterkunde. Wat kan een brief mooi zijn, dat ontdek ik al bladerend door al die deeltjes. De boeken zien als nieuw, alleen hun ruggen bezitten een lichte verkleuring van jarenlang staan in de boekenkast.
Ze krijgen bij mij ook een plekje in de boekenkast. Soms zal ik er eentje uit halen, de rug strelen, de pagina’s langs mijn duim laten glijden en proberen de adem op te snuiven. Zo hoop ik stilletjes dat al die lettertjes zo mijn brein binnen fladderen.
Wie ik wel onmiddelijk via het register probeerde op te speuren: mijn vriend Junghuhn. Het bleef helaas bij een vermelding. Het blijft mij verbazen, dat er geen correspondentie tussen deze twee mensen is geweest. Ze zijn namelijk allebei lid geweest van dezelfde club, De Dageraad. Bovendien bevat Junghuhns Licht- en schaduwbeelden veel van de thematiek zoals die in de Max Havelaar tot uitdrukking komt. Het blijft helaas bij een enkele vermelding in een paar brieven en ik weet dat Multatuli een idee aan de natuurwetenschapper in Nederlandse dienst, heeft gewijd.

Overvallen

Ineens was hij daar dan: de herfst. Aan het begin van de avond, de zon ging onder en trok een lucht in de herfsttinten. Toen ik het bos in holde, was het moment er. Ik zag kalende bomen en de duisternis van de vroegvallende avond. Het maakte mij somber, want de herfst won terrein. De kou wolkte omhoog in vochtige kringels.
Ik vroeg mij af hoe dat ineens kon. De herfst is al meer dan een maand oud, maar drong niet tot mij door. Het trouwe moment van hardlopen verschoof met de komst van de wintertijd en gelijk veranderde voor mij de beleving. Aan mij openbaarde zich de herfst. Plotseling en onverwacht…

Bioritme

Wintertijd of zomertijd. Ieder halfjaar is er weer een reden voor media uitvoerig stil te staan bij het uurtje langer of korter slapen. De voordelen van dat gedraai aan de klok worden weleens vergeten. Zo is het ideaal om je klok weer eens gelijk te zetten en stil te staan bij de tijd en het gaan van de (verleden) tijd.
Niet alleen de mijmering is goed. Dat de klok nu een uurtje terug staat is ideaal voor mijn bioritme. Ik merkte de laatste weken dat we steeds later naar bed gingen, terwijl de wekker iedere morgen op het voorgeschreven uur gaat. Gisteravond lagen we echter heerlijk op tijd in bed, terwijl ik het gevoel had op de normale tijd onder de wol te zijn gekropen.

Geen sikkepit

De afgelopen twee weken vroeg ik mij af hoe het mogelijk is, dat niemand het ziet. Vermoedelijk is hij zo met mijn gezicht vergroeid, dat het weghalen hiervan niemand opvalt. Er is anders aan hem, maar wat? vragen ze zich af. Zijn haar is niet geknipt, wat iemand vorige week vroeg en hij heeft ook niet een nieuwe bril.
Mijn sik is al dik twee weken van mijn gezicht af. Best wel vreemd, soms kijkt iemand mij gek aan, trekt een verbaasd gezicht, maar wuift blijkbaar de gedachte weg, want ik hoor dan niks.
Vanmiddag stond ik in de rij voor de lunch. Een voor mij onbekende collega stootte mij aan: ‘Heb jij je sik afgeschoren?’ Ze was de eerste die het zei, op een dame van de afdeling na, die het gelijke zag. Dus het kan toch. Benieuwd wie de volgende is.

Jan van Jan van Jan

Jan, van Jan, van Jan, van Jan, van Jan. Mijn familie is vergeven van de Jan-nen. Het was daarom ook heel logisch dat we Doris als werktitel Jantje gaven.
Schreef ik laatst nog over Jan Six X, gisteren verscheen spuit elf op televisie: Jan Six XI. Zijn vader is de trotse bezitter van het schilderij van Rembrandt van Jan Six (een verre voorvader). Omdat het huis opgeknapt wordt, is het schilderij uitgeleend aan het Mauritshuis. Een prachtig schilderij van een meester. Het is heel bijzonder dat het al die tijd in de familie gebleven is.
Jan jr. werkt bij Sotheby’s. De 29-jarige jonkheer is het kersverse hoofd van de afdeling Oude Meesters en is een Rembrandt-kenner, zo ontdekte ik gisteren. Hij vertelde iets over de vondst van het nieuwe schilderij van Rembrandt. Tot gisteren meende iedereen dat het verloren was gegaan, maar de verloren zoon is terug.
Voor Jan Six gaf de signatuur de doorslag voor de echtheid, maar de grote Rembrandt-kenner Ernst van de Wetering moet nog een oordeel geven. Deze laatste was gisteren op vakantie, waardoor hij de grote ontdekking niet kon delen met de media. Een pech voor de kenner, een geluk voor de jonkheer.

Cultuurprijs van Zutendaal

Zestienduizend euro was hem afgelopen week te min, maar de Cultuurprijs van Zutendaal neemt hij met plezier in ontvangst. De schrijver Jeroen Brouwers blijft verbazen. Geen landelijke erkenning, maar zijn woonplaats mag hem eren. Dat meldt de boekenblog van NRC vandaag.
Waarom zou de in BelgiĆ« woonachtige schrijver wel ingaan op zoiets uitgerekend lokaal, terwijl hij de grote prijs aan zich voorbij laat gaan? Het is een vraag waarvan het antwoord misschien nog meer zegt: Brouwers wordt vereeuwigd in een stuk steen. Een ‘niet overdienstelijke beeldhouwer met Zutendaalse roots, Gerard Bijnens’ hakt iets en de tekst wordt (een citaat uit Kroniek van een karakter) in het beeld gekapt door letterkapper Jos Geusens (ook van Zutendaalse origine). Dit alles meldt de website van Zutendaal.
Tegen een standbeeld is de ijdele Jeroen Brouwers niet opgewassen. Iedereen is de Prijs der Nederlandse Letteren over vijftig jaar vergeten, maar een foeilelijk beeld op een rotonde in de groenste gemeente van Vlaanderen blijft staan. Leve de eeuwigheid. Gefeliciteerd Jeroen.

Manipulatie

Dat het nieuws manipuleert, is geen nieuws. Gisteren zag ik beelden van een demonstratie in Amsterdam Slotervaart. Twee moeders gaven een tegendemonstratie. De wijk is helemaal niet zo negatief als het nieuws van de afgelopen weken laat zien, beweerden de twee vrouwen.
Ze vormden de symbiose van de ideale samenleving: een Hollandse moeder met een blosje op de wangetjes en een moeder gehuld in een hoofddoek, die even tevreden de wereld in keek. Een beeld waar de PvdA van droomt.
Toch worstelde ik met deze beelden. Een handjevol kinderen liep achter een spandoek en een kringetje mensen, grotendeels kinderen, draaide een rondeel in een kringetje. Of dit nu goede verslaggeving is, betwijfel ik. Niet meer dan honderd demonstranten zouden er zijn geweest. De beelden gaven meer een indruk van de groep cameraploegen die was uitgerukt, dan van de betogers.
Ik vind dit een enge vorm van journalistiek. Laten de vele nieuwsploegen zich niet voor idealistische karretjes spannen. Of de demonstratie geslaagd was, vroeg de verslaggever nog. Natuurlijk, was het geslaagd. Alle camera’s van alle televisiezenders waren uitgerukt om verslag te doen van non-nieuws. Een raddraaier zou jaloers zijn.

Spelletjesavond

Een gezelschapsspel kan best leuk zijn, maar vaak mis je het gezelschap om het spel mee te spelen. Dat bracht Inge op het idee om een spelletjesavond te starten met een paar mensen. Eigenlijk wilden we allemaal Triviant spelen, dan kun je zo lekker pochen met je kennis, maar dat spel was onvindbaar op onze zolder. De spelletjes liggen, net als een groot deel van de bibliotheek, opgesloten in een stel dozen. De dozen zijn tot aan het plafond gestapeld, zodat het al heel knap was dat ik met Monopolie beneden kwam.
Dan maar Monopolie. Bij dit spel weet je bij de eerste worp al of het wat wordt, of niet. Ik kwam direct terecht op het vak met de boete van 20.000 gulden. Dat zou niks worden en het is niks geworden. Ik lag er als eerste uit. De volgende spelletjesavond vooraf de stapel dozen op zolder doorspitten om Triviant op te graven uit de rommel. Misschien verlies ik dat ook, maar dat ligt dan aan het ontbreken van de triviale kennis.

Kermit the Croc

Ik heb een bijnaam: Kermit. Vrijdagmiddag hoorde ik hem uit de mond van een collega. De naam heb ik te danken aan mijn beginperiode waarbij ik met mijn felgroene Crocs door het pand slenterde. Heerlijke dingen om op te lopen, behalve in de winter, want dan maken de gaatjes de voeten iets te luchtig.
Toch geloof ik dat ik best trots mag zijn op de bijnaam Kermit. Kermit is niet een slechte verslaggever. Hij doet zijn werk goed in Sesamstraat en in de Muppet Show. Kermit is overigens ook een goed acteur. Dat bewijst hij in films als Muppet Christmas Carol en Muppets of the Caribbean.
Ik vertelde het verhaal. ‘Ha’, lachte Inge. ‘Dat is een goeie: Kermit The Croc.’ Dat vind ik ook een goeie. Vandaar perfectioneer ik mijn eigen bijnaam tot Kermit The Croc. Kikkers veranderen niet alleen in prinsen, maar ook in krokodillen.
Trouwens, wist je dat er sinds kort een nieuwe Croc op de markt is: de Mammoth. Het schoeisel is net in Nederland op de markt. Ik wil de felrode: dan laat ik mijn collega’s wel een nieuwe bijnaam voor in de wintermaanden verzinnen…

Het begin

Een kale zandvlakte, waarop soms een berkenboompje groeit. Zo ziet Almere-Poort eruit, de nieuwbouwwijk die verrijst tussen Almere-Stad en het Almeerderstrand. Ik was er vandaag met hardlopen en bedacht dat de plek waar ons huis staat, ook zo heeft uitgezien. Het is moeilijk voor te stellen dat deze vlakte straks bebouwd wordt. De twee gebouwen, het Almeerse Topsportcentrum en het Groenhorstcollege. Verder is de ruimte tussen de rijksweg en de spoorlijn leeg.
Een paar wegen begeleiden de passant door het rulle zand. De hardloper voert een strijd tegen de elementen zand, zee en wind. De hoge rietkragen rond de sloot die het terrein doorkruist, doet mij denken aan de sloot, of misschien is gracht een beter woord, die voor mijn huis ligt. Zo heeft ons watertje er dus ook bijgelegen. Vreemd idee dat 25 jaar en ’s mensenhand een landschap zo ingrijpend kan veranderen. Hoe ziet Almere Poort er over 25 jaar uit? Is het net zo groen, of groener dan de wijk waarin ik woon?
In Almere Poort werkt de gemeente samen met een projectontwikkelaar aan het idee om je eigen droomhuis te bouwen. Je krijgt dan een lapje grond toebedeeld voor een schappelijke prijs en kunt daar dan op bouwen wat je wilt. Het bedrag van de bouw is niet helemaal gratis, het begint bij een ton in euro’s. Als ik de gelikte filmpjes op de website zie, stijgt mijn wantrouwen met de seconde. Een projectontwikkelaar, een huis en zo goedkoop: dat kan niet!